Etiopia szczepienia: jakie są aktualne zalecenia?

Etiopia szczepienia obowiązkowe – kogo dotyczą?

Obowiązek szczepienia na żółtą febrę, wirusową gorączkę krwotoczną przenoszoną przez komary, dotyczy podróżnych od 9. miesiąca życia, którzy przybywają z krajów dotkniętych tą chorobą (liczą się też przesiadki powyżej 12h)^[1]. Polska do nich nie należy, więc w przypadku podróży bezpośredniej nie ma wymogu immunizacji.

Szczepienia na polio nie są wymagane przy wjeździe do Etiopii, ale bywają wymagane podczas opuszczania Etiopii, jeśli pobyt trwał dłużej niż 4 tygodnie. Pojedynczą dawkę przypominającą w takich przypadkach należy przyjąć od 4 tygodni do 12 miesięcy przed datą powrotu do Polski^[2]

Wymagania wjazdowe związane z COVID-19 zostały zniesione^[3]. Od Polaków, których celem jest Etiopia szczepienia obowiązkowe nie są egzekwowane. Mimo to, warto zgłosić się do TropicalMed celem immunizacji. Jakim chorobom można tak zapobiec?

Jakie szczepienia przed wyjazdem do Etiopii zalecamy?

W Etiopii zagraża mnóstwo różnych chorób, a tamtejsza służba zdrowia jest na bardzo niskim poziomie. Prywatnych klinik jest bardzo mało, a świadczenia (np. hospitalizacja) są tam dość drogie^[4]. Sprawę pogarszają bardzo złe warunki higieniczno-sanitarne. Warto zatem zgłosić się do TropicalMed na szczepienia opisane w poniższej tabeli.

O tym, jakie szczepienia przed wyjazdem do Etiopii się przydadzą, decyduje plan wycieczki i historia szczepień pacjenta. Po indywidualne zalecenia w tym temacie warto zgłosić się do TropicalMed minimum miesiąc, a najlepiej 6-8 tygodni przed planowaną datą wyjazdu.

Rutynowe szczepienia Etiopia

Przed każdą podróżą, szczególnie tak wymagającą, zaleca się sprawdzenie i w razie potrzeby uzupełnienie rutynowej immunizacji, czyli wykonywanej w Polsce obowiązkowo w ramach PSO (Programu Szczepień Ochronnych). Na szczególną uwagę zasługują:

• Odra, świnka i różyczka (MMR) – to trzy groźne choroby wirusowe, którym zapobiega jedna seria szczepień MMR. Część Polaków przyjęła je obowiązkowo w dzieciństwie; w razie potrzeby warto uzupełnić braki (pełny cykl = 2 dawki).
• Tężec, błonica i krztusiec (DTP) – to trzy bakteryjne choroby przenoszone drogą kropelkową (błonica, krztusiec) lub przez infekcję rany (tężec). Zapobiegają im szczepienia działające od dawna, ale dające tylko 10 lat ochrony; w razie przedawnienia ochrony, warto przyjąć pojedynczą dawkę przypominającą.
• WZW B – wirusowe zapalenie wątroby typu B miewa przewlekłą formę, prowadzącą do marskości lub raka wątroby. Zapobiega mu trzydawkowa seria szczepień w dzieciństwie, które wprowadzono po 1994-96 roku (w zależności od województwa); w razie potrzeby warto uzupełnić braki.
• Polio – czyli choroba Heinego-Medina, mogąca doprowadzić do trwałych porażeń mięśni. Zapobiega mu seria szczepień w dzieciństwie; podróżującym do Etiopii zaleca się pojedynczą dawkę przypominającą.

Zasadność szczepienia Etiopia: niski poziom wyszczepienia DTP w Etiopii^[5], duże obciążenie wirusem HBV^[6] oraz ogniska epidemiczne odry^[7] przemawiają za tym, by poddać się rutynowej immunizacji przed podróżą.

Poza szczepieniami, podróżni powinni przestrzegać zasad profilaktyki. WZW typu B przenosi się drogą krwi oraz przez stosunki płciowe, toteż odradza się współżycie bez zabezpieczeń oraz używanie niesterylnych, ostrych narzędzi takich jak np. igły. Główną drogą zakażenia polio to skażona żywność i woda oraz brudne ręce, więc higiena osobista i żywienia jest kluczowa. Pozostałe choroby szerzą się drogą kropelkową.

Etiopia choroby brudnych rąk

Zważywszy na to, że w Etiopii warunki higieniczno-sanitarne są na bardzo niskim poziomie, ryzyko zakażeń drogą pokarmową i przez wprowadzenie zarazków do ust brudnymi rękami jest realne^[8]. Oto jakie szczepienia przed wyjazdem do Etiopii można wykonać, by im zapobiegać:

• WZW A – to choroba z bólem brzucha, żółtaczką, nudnościami, utratą apetytu, gorączką czy wymiotami; zapobiega jej dwudawkowe szczepienie ochronne (miesiąc 0 i 6-12), które można rozpocząć przed wyjazdem, a dokończyć po powrocie z Etiopii.
• Dur brzuszny – to bakteryjna infekcja z wysoką gorączką i dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi (wzdęciami, bólem brzucha, zaparciami, czasem biegunką); zapobiega jej szczepienie w formie pojedynczego zastrzyku lub trzech doustnych kapsułek (dzień 1, 3 i 5).
• Cholera – to bakteryjna choroba biegunkowa, która może bardzo szybko doprowadzić do zgonu w wyniku odwodnienia; zapobiega jej preparat jednodawkowy albo podawany w 2-3 dawkach z zachowaniem 7-dniowych odstępów. Oba mają formę doustną.

Warianty szczepienia Etiopia: na "żółtaczkę" TropicalMed oferuje preparaty monowalentne (na samo WZW A) i skojarzone (na WZW A+B), na dur brzuszny zastrzyk lub szczepienie doustne, a na cholerę – dwa warianty szczepienia doustnego.

Poza immunizacją, podróżni powinni przestrzegać zasad higieny osobistej i żywienia, obejmującej uzdatnianie wody, ostrożność przy dobieraniu posiłków i obróbkę termiczną żywności.

Etiopia choroby wektorowe

To choroby przenoszone przez wektory, czyli przede wszystkim komary. Każde ukąszenie to ryzyko choroby. Na niektóre z nich można się zaszczepić. Co o nich wiemy?

• Denga – to wirusowa gorączka krwotoczna, która początkowo daje objawy grypopodobne, ból w oczodołach i wysypkę, a następnie groźne krwotoki zewnętrzne i wewnętrzne; zapobiega jej dwudawkowe szczepienie (miesiąc 0 i 3) dostępne dla pacjentów w wieku 4-60 lat.
• Chikungunya – to wirusowa choroba objawiająca się głównie intensywnymi bólami stawów oraz gorączką; zapobiega jej jednodawkowe szczepienie dostępne od lat 12. 
• Żółta febra – to kolejna gorączka krwotoczna, występująca szczególnie szczególnie w zachodniej części kraju^[9]; zapobiega jej jednodawkowe szczepienie ochronne.

W tropikalnych krajach takich jak Etiopia szczepienia na choroby tropikalne transmitowane przez komary są mocno zalecane. To szczególnie ważne dla podróżujących w porze deszczowej (czerwiec-wrzesień) lub bezpośrednio po niej, kiedy owady są najbardziej aktywne. 

Meningokoki

Inwazyjne zakażenie meningokokowe może prowadzić do sepsy czy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Można się go nabawić drogą kropelkową, szczególnie w tłocznych miejscach i obłożonych obiektach noclegowych (np. popularnych hotelach). 

Jednodawkowe szczepienia na meningokoki ACWY są ważne, gdyż w Etiopii odnotowuje się cykliczne epidemie inwazyjnej choroby meningokokowej, szczególnie w porze suchej w zachodniej części kraju^[10].

Wścieklizna

To śmiertelna choroba układu nerwowego, która jest wynikiem pogryzienia (rzadziej polizania) przez zainfekowane zwierzę. W Etiopii są one spotykane powszechnie, dlatego ryzyko zakażenia jest ogromne^[11] – szczególnie wśród grotołazów czy osób udających się na prowincję.

Immunoglobulina oraz pełne szczepienie poekspozycyjne, będące jedynym sposobem uratowania życia w przypadku infekcji, może być w Etiopii niedostępne. Lepiej zatem uodpornić się przed wyjazdem za pomocą dwudawkowego szczepienia na wściekliznę, podawanego w wygodnym, tygodniowym cyklu (w dniu 0 i 7).

Ile kosztują szczepienia do Etiopii w TropicalMed?

Lista szczepionek jest ustalana indywidualnie i rzadko zawiera wszystkie wymienione wyżej pozycje. Kwalifikacja lekarska (70 zł) zawsze kosztuje tyle samo, niezależnie od liczby preparatów przyjętych danego dnia.

Kiedy lekarz dopasuje już szczepionki najpotrzebniejsze w danej podróży, warto sprawdzić cennik TropicalMed. W ofercie znajdują się profilowane pakiety (np. Hotelowy za 779 zł lub Afryka Light za 869 zł), dzięki którym można obniżyć całkowity koszt immunizacji.

W razie potrzeby certyfikatu szczepienia na żółtą febrę koszt obejmuje jednorazowy zastrzyk 339 zł (+ kwalifikacja lekarska) oraz wystawienie żółtej książeczki za 45 zł. 

Immunizacja przed podróżą chroni nie tylko zdrowie i życie, ale i portfel podróżnego. Leczenie w prywatnych klinikach może pochłonąć ciężkie pieniądze – szczepienie w TropicalMed to ułamek tych kosztów. W ramach wizyty można dodatkowo liczyć na jasną listę zaleceń, które są szczególnie przydatne w profilaktyce chorób, na które nie ma szczepień. Co o nich wiemy?

Jak zapobiegać pozostałym chorobom w Etiopii?

TropicalMed to miejsce, w którym można dowiedzieć się nie tylko o tym, jakie szczepienia przed wyjazdem do Etiopii będą najodpowiedniejsze dla konkretnej podróży, ale także co zabrać do apteczki podróżnej oraz jakie środki profilaktyki podjąć. Pomaga to w zapobieganiu wielu chorobom, na które nie ma szczepień. Co to za choroby?

Choroby wektorowe

Noszenie długich ubrań, które utrudniają owadom wkłucia, stosowanie środków owadobójczych i repelentów, montowanie moskitier na oknach i nad łóżkami oraz eliminowanie zbiorników ze stojącą wodą w pobliżu miejsca zakwaterowania są kluczowe dla podróżnych. 

Pozwala to uniknąć nie tylko dengi, chikungunyi i żółtej febry, ale także malarii i ziki przenoszonych przez komary oraz gorączek odkleszczowych (afrykańskiej i krymsko-kongijskiej). W krajach takich jak Etiopia malaria występuje we wszystkich obszarach położonych poniżej 2500 m n.p.m. (z wyjątkiem stolicy)^[12]. 

Poza profilaktyką ukąszeń, można dodatkowo zastosować leki o działaniu antymalarycznym. Po receptę i indywidualne zalecenia dotyczące stosowania tego typu środków trzeba zgłosić się do lekarza medycyny podróży. Więcej informacji na temat leków można przeczytać tutaj: profilaktyka malarii.

Choroby brudnych rąk

Przez skażoną żywność i wodę przenosi się nie tylko dur, cholera i WZW A, ale także biegunki podróżnych i inne infekcje pokarmowe, na które nie ma żadnych szczepionek. W ich profilaktyce kluczowa jest higiena osobista i żywienia.

Higiena osobista i żywienia obejmuje regularne mycie rąk wodą i mydłem, zwłaszcza przed posiłkami i po skorzystaniu z toalety. Konieczne jest spożywanie tylko bezpiecznej wody pitnej, najlepiej przegotowanej lub butelkowanej. Należy też unikać spożywania surowych lub niedogotowanych produktów spożywczych, zwłaszcza mięsa, owoców morza i warzyw.

Choroba wysokościowa

Dla osób planujących zdobycie Ras Daszan i inne szczyty znajdujące się powyżej 2500 m n.p.m. zalecamy solidne przygotowanie kondycyjne oraz stopniową wspinaczkę. W razie niepokojących objawów, takich jak ból i zawroty głowy, dezorientację czy duszności, należy niezwłocznie przerwać marsz i zejść niżej.

O tym, jakie szczepienia przed wyjazdem do Etiopii wykonać i jakie działania podjąć na miejscu, decyduje specyfika wycieczki. Dlatego do ośrodka TropicalMed najlepiej jest przyjść z gotowym, przynajmniej wstępnym harmonogramem podróży. Poniższy zbiór praktycznych informacji może znacznie ułatwić planowanie.

Etiopia informacje: jak przygotować się do wyjazdu?

Etiopia ma jedną z najstarszych kultur na świecie, z fascynującymi tradycjami, muzyką i kuchnią. Wszystko to przyciąga podróżnych poszukujących autentycznych doznań. Poniżej zamieszczono kilka przydatnych informacji dla podróżnych.

Etiopia ciekawostki

Etiopia bezpieczeństwo

Z racji niestabilnej sytuacji społeczno-politycznej, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności w miejscach publicznych, unikanie tłumnych zgromadzeń i demonstracji oraz rezygnację z odwiedzania obszarów konfliktów (m.in. Tigraj, Amhara, tereny przygraniczne). Bardzo zaleca się też rejestrację w systemie Odyseusz.

Dla osób, których celem jest Etiopia bezpieczeństwo zdrowotne zapewnia wizyta w ośrodku TropicalMed. Nasi pacjenci mogą też liczyć na bogaty wybór skutecznych szczepionek (dostępnych na miejscu) oraz konsultację z wykwalifikowanymi lekarzami. 

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania