RPA szczepienia 2026: jakie są zalecenia i zasady wjazdu?

RPA wymagane szczepienia – kogo dotyczą?

Od podróżujących na bezpośredniej trasie Polska-RPA szczepienia obowiązkowe na żółtą febrę nie są egzekwowane. Immunizacji wymaga się wyłącznie od osób przybywających z kraju zagrożonego tą chorobą – nawet w tranzycie lotniskowym trwającym 12 godzin. W samym RPA żółta gorączka nie występuje, więc z reguły nie trzeba się szczepić^[1].

RPA wymagane szczepienia Polaków: planując wieloprzystankową podróż lub po prostu przesiadkę (np. w Addis Abebie) w drodze do RPA, każdy uczestnik wycieczki w wieku od 1. roku życia musi mieć certyfikat szczepienia na żółtą febrę.

Planując studia w RPA szczepienia obowiązkowe na uczelni należy sprawdzić przed złożeniem aplikacji. Przykładowo, na Wydziale Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu KwaZulu-Natal (UKZN) trzeba przejść immunizację na WZW typu B^[2].

Od 09.06.2023 r. zniesiono restrykcje związane z COVID-19. Testy, kwarantanna, certyfikaty szczepień czy formularze lokalizacyjne nie są już wymagane od przyjezdnych^[3].

Zalecane szczepienia RPA – przed czym chronią?

W RPA czyha wiele chorób, nie tylko tropikalnych. W zależności od specyfiki pobytu i indywidualnych predyspozycji pacjenta, podajemy zalecenia immunizacyjne i pozostałe zasady profilaktyki. Szczepienia przed wyjazdem do RPA dla poszczególnych grup podróżnych mogą wyglądać tak, jak to przedstawiono w poniższej tabeli.

O tym, co warto wiedzieć o poszczególnych chorobach, jak im zapobiegać oraz jakie szczepienia do RPA są dostępne w ośrodkach TropicalMed, można dowiedzieć się z dalszej części artykułu.

Dur brzuszny

To infekcja bakteryjna przenoszona drogą fekalno-oralną. Jest skutkiem spożycia żywności lub wypicia wody skażonej kałem nosiciela. Wbrew pozorom, bardzo łatwo o zakażenie – wystarczy napić się wody z kranu, niedokładnie umyć owoc, zjeść w niesprawdzonej restauracji czy zaniedbać higienę rąk.

RPA jest jednym z krajów występowania duru brzusznego, natomiast w Polsce to choroba prawie niespotykana. Powszechność patogenów i znikoma odporność turystów zwiększają ryzyko infekcji z narastającą gorączką i dokuczliwymi dolegliwościami ze strony układu pokarmowego, takimi jak zaparcia, wzdęcia czy ból brzucha.

Dur brzuszny może prowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych, warto więc rozważyć immunizację w formie jednodawkowego preparatu w formie zastrzyku lub trzech kapsułek doustnych podawanych w dniu 1, 3 i 5. Doświadczony personel TropicalMed podpowie, jakie szczepienia do RPA będą najlepsze dla danego pacjenta.

Cholera

To kolejna choroba brudnych rąk przenoszona drogą pokarmową. Przecinkowce cholery mogą wywoływać ostrą, wodnistą biegunkę i obfite wymioty, które prowadzą do błyskawicznego odwodnienia. 

Szczepienia przed wyjazdem do RPA zaleca się głównie osobom planującym pobyt w regionach o niższych standardach higieniczno-sanitarnych. TropicalMed oferuje dwa preparaty doustne do wyboru: jednodawkowy lub podawany w 2-3 dawkach z tygodniowymi odstępami.

WZW typu A

Wirusowe zapalenie wątroby typu A przenosi się drogą pokarmową i brudnymi rękami, toteż profilaktyka obejmuje higienę i ostrożne dobieranie posiłków. Rozpowszechnienie choroby jest dużo większe w RPA niż w Polsce, co oznacza wzmożone ryzyko infekcji^[5].

Warto zatem rozważyć dwudawkowe szczepienie na WZW A, podawane z zachowaniem 6-12 miesięcy odstępu między wstrzyknięciami. Zapobiega ono ostrej infekcji z bólem brzucha, nudnościami, zgagą, gorączką czy żółtaczką (zażółceniem śluzówek, skóry i oczu).

Wścieklizna 

To śmiertelna, wirusowa choroba będąca następstwem pogryzienia przez zainfekowane zwierzęta, które występują w RPA powszechnie^[6]. Wścieklizna u człowieka przebiega bardzo poważnie i kończy się zgonem nawet w ciągu kilku dni (forma mózgowa) lub paraliżem, śpiączką i w ostateczności śmiercią (forma porażenna).

Wprawdzie szczepienie na wściekliznę zapobiega chorobie nawet po ugryzieniu, jednak zważywszy na wysokie koszty leczenia w RPA, lepiej uodpornić się przed wyjazdem. Przyjęcie dwóch dawek w dniach 0 i 7 jest ważne dla osób, które mogą mieć kontakt ze zwierzętami (np. na safari czy w parkach narodowych).

Chikungunya

To wirusowa choroba przenoszona przez komary, które są aktywne głównie w ciągu dnia, szczególnie w ciepłych i subtropikalnych częściach RPA. Chikungunya objawia się wysoką gorączką oraz silnymi bólami stawów, mogącymi utrzymywać się przez długi czas. 

Aby jej zapobiegać, zaleca się profilaktykę ukąszeń w postaci repelentów, moskitier oraz zakrywającej ciało odzieży. Dodatkowym zabezpieczeniem jest jednodawkowa szczepionka ochronna, przyjęta minimum 28 dni przed podróżą. Zapewnia ona około 4-letnią odporność na chikungunyę i jest dostępna dla każdego od 12. roku życia.

Meningokoki

RPA to jeden z najczęściej odwiedzanych krajów afrykańskich, co oznacza spore zagęszczenie ludzi w sezonie turystycznym. Meningokoki to bakterie rozprzestrzeniające się drogą kropelkową, a to oznacza zwiększone ryzyko zakażenia w obłożonych hotelach czy przy głównych atrakcjach RPA.

Planując aktywności obejmujące przebywanie w tłumach ludzi, warto uodpornić się na meningokoki w jednej lub 2-3 dawkach. Nasz doświadczony personel podpowie, jakie szczepienia do RPA wybrać, by chronić się przed typem bakterii występującym w miejscu docelowym. Immunizacja zapobiega rozwojowi inwazyjnej choroby, która może wystąpić w obrębie układu nerwowego (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i/lub wywołać sepsę.

RPA szczepienia rutynowe

O tym, czy do RPA trzeba się szczepić, decyduje nie tylko specyfika podróży, ale także indywidualna historia immunizacji. Każdemu turyście zalecamy sprawdzenie i ewentualne uzupełnienie/odświeżenie swojej immunizacji na następujące choroby:

• Błonica, tężec, krztusiec – pojedyncza dawka przypominająca raz na 10 lat, chroniąca przed neuroinfekcją z charakterystycznymi spazmami (tężec) oraz chorobami układu oddechowego z przewlekłymi napadami kaszlu (krztusiec) lub utrudniającymi oddychanie pseudobłonami na gardle i krtani (błonica).
• WZW typu B – przenosi się drogą krwi i płciową; może być objawowe (podobne do WZW A) lub bezobjawowe, a przewlekła infekcja prowadzi do marskości lub raka wątroby. Choroba występuje w RPA powszechniej niż w Polsce^[7], dlatego warto sprawdzić i w razie potrzeby uzupełnić trzydawkowe szczepienie ochronne.

Wyjazd do RPA szczepienia skojarzone: osoby urodzone przed 1994 rokiem, tj. niezaszczepione na WZW B według obowiązującego w Polsce kalendarza, często wybierają preparat na oba typy "żółtaczki". Podajemy go w 3 dawkach (miesiąc 0, 1 i 6) lub 4 dawkach w cyklu przyspieszonym (dzień 0, 7, 21 + booster po roku).

Poza immunizacją, należy przestrzegać zasad profilaktyki. Po pierwsze, jest to dokładne opatrywanie i dezynfekcja ran, które są wrotami zakażenia dla laseczek tężca. Po drugie, jest to unikanie kontaktu płynami ustrojowymi innych osób; wirus zapalenia wątroby typu B szerzy się bowiem drogą krwi i płciową. Pozostałe choroby przenoszą się drogą kropelkową; dbanie o ciągłość immunizacji jest kluczowa, bo poziom wyszczepienia w RPA jest znacznie niższy niż w Polsce, co zwiększa ryzyko zakażenia^[8].

Szczepienia do RPA koszt – jak można go obniżyć?

Na każdej wizycie w TropicalMed odbywa się jest kwalifikacja medyczna za 70 zł. To czas kiedy oceniamy, czy do RPA trzeba się szczepić na każdą z wymienionych wyżej chorób, z uwzględnieniem indywidualnego ryzyka zdrowotnego. 

Mając gotową listę szczepienia do RPA koszt każdego preparatu można sprawdzić, klikając cennik TropicalMed. Aby obniżyć całkowity koszt immunizacji, można wybrać jeden z atrakcyjnych pakietów, np. Hotelowy za 779 zł czy Afryka Light za 869 zł. Sprawdź ofertę i wybierz zestaw dla siebie!

Uodpornienie się przed wyjazdem jest ważne nie tylko ze względów bezpieczeństwa, ale i ekonomicznych. W słabiej rozwiniętych regionach publiczna służba zdrowia może być niewystarczająca, a w prywatnych klinikach zwykła wizyta lekarska kosztuje średnio 1500 ZAR^[9]. Chorowanie w RPA nijak się nie opłaca, dlatego w cenie wizyty szczepiennej oferujemy listę zaleceń przydatnych w profilaktyce wszystkich chorób – nawet tych, na które nie ma szczepień.

Profilaktyka – jak uniknąć pozostałych chorób w RPA?

Dla osób, które wykonały wszystkie zalecane szczepienia RPA jest zdecydowanie bezpieczniejszym miejscem. Poza immunizacją, ważna jest także świadomość zagrożeń chorobami, na które nie ma preparatów ochronnych. Co o nich wiemy?

Choroby wektorowe

W krajach takich jak RPA malaria transmitowana przez komary, afrykańska gorączka kleszczowa czy śpiączka afrykańska przenoszona przez muchy tse-tse to poważne zagrożenia zdrowia publicznego. Aby uniknąć chorób przenoszonych przez owady i kleszcze zaleca się przede wszystkim profilaktykę ukąszeń.

W ochronie przed ukąszeniami sprawdzają się moskitiery, odzież z długimi rękawami i nogawkami oraz kapelusze z siatką na twarz. Apteczka podróżna powinna być wyposażona w repelenty, a w razie podróży na tereny graniczące z Zimbabwe, Eswatini i Mozambikiem (m.in. do Parku Narodowego Krugera) – dodatkowo w leki przeciwmalaryczne^[10], które dobierze lekarz TropicalMed.

HIV i AIDS

Ogromna liczba nosicieli wirusa HIV stanowi poważny problem zdrowia publicznego w RPA. Zakażenie drogą płciową lub przez skażoną krew grozi rozwojem śmiertelnego niedoboru odporności, czyli AIDS. Profilaktyka w tym przypadku obejmuje m.in. unikanie niebezpiecznych praktyk seksualnych i dzielenia się rzeczami osobistymi (np. strzykawkami, maszynkami do golenia). 

Zagrożenia w górach

Osoby planujące wyprawę na Mafadi lub inną wysoką górę, znajdującą się powyżej 2500 m n.p.m., powinni mieć świadomość ryzyka wystąpienia ostrej choroby górskiej (AMS). Aby tego uniknąć, trzeba zadbać o swoją kondycję przed wyjazdem, a na miejscu postarać się o stopniową wspinaczkę. Przed dużym nasłonecznieniem w górach chronią kremy z filtrem UV, okulary przeciwsłoneczne i zakrywająca ciało odzież.

Poradnik – jak przygotować się do wyjazdu do RPA?

Do RPA podróżują głównie miłośnicy dzikiej przyrody. Słynny Park Narodowy Krugera umożliwia zobaczenie Wielkiej Piątki, Hermanus uchodzi za światową stolicę obserwacji wielorybów, a najodważniejsi mogą spróbować nurkowania w klatce w otoczeniu rekinów.

Więcej informacji dotyczących miejsc wartych zobaczenia w Republice Południowej Afryki można znaleźć w naszym artykule: RPA atrakcje. Co jeszcze warto wiedzieć, planując podróż do tego kraju?

Formalności

Pierwszą ważną kwestią dla podróżujących jest obowiązek wizowy; dotyczy on wyłącznie osób chcących uczyć się lub pracować w RPA. Bez wizy można wyjechać w celach turystycznych na okres do 30 dni.

Podróżni są zobowiązani do okazania biletu powrotnego/w dalszą drogę podczas kontroli na granicy, a czasami jeszcze  zaproszenia lub rezerwacji hotelowej. Warto mieć ze sobą pełną dokumentację potwierdzającą cel pobytu.

Bardzo ważnym elementem jest też ubezpieczenie komunikacyjne, które jest w RPA obowiązkowe. Polisa zdrowotna nie jest wymagana, jednak bez tego skorzystanie ze świadczeń lekarskich bywa niemożliwe.

Ciekawostki

RPA bezpieczeństwo

MSZ przestrzega przed przestępczością pospolitą i zorganizowaną oraz terroryzmem; warto przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa i zarejestrować się w systemie Odyseusz

Przed wyjazdem do RPA bezpieczeństwo zdrowotne zapewni ośrodek TropicalMed. To miejsce, gdzie uzyskasz spersonalizowane szczepienia ochronne oraz zalecenia profilaktyczne przed i w trakcie podróży. Wykwalifikowany personel zadba o Twoje zdrowie dzięki szerokiej ofercie preparatów (dostępnych na miejscu), a rejestracja na wizytę w wygodnym systemie online zajmie Ci dosłownie parę chwil.

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania