Choroba Chagasa – co musisz o niej wiedzieć?

Choroba Chagasa co to jest i jak się przenosi?

Trypanosomoza amerykańska, znana powszechnie jako choroba Chagasa, została nazwana na cześć lekarza i badacza Carlosa Chagasa, który odkrył ją w Brazylii w 1909 roku|https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14598820/}. Czynnikiem zakaźnym są pasożyty Trypanosoma cruzi (świdrowce amerykańskie), które przenoszą się:

• {reference|drogą wertykalną – czyli z chorej matki na płód (około 1% przypadków);
• drogą krwi – poprzez transfuzję skażonej krwi (ok. 20% przypadków)|https://www.paho.org/en/topics/chagas-disease} lub narządu od nosiciela;
• drogą pokarmową – po spożyciu wody/żywności skażonych kałem lub moczem zakażonych oposów czy pluskwiaków z rodzaju Triatominae;
• drogą wektorową – poprzez ukąszenia pluskwiaków, które żywią się krwią ludzi i zwierząt, a następnie defekują w pobliżu rany; do zakażenia dochodzi po wtarciu odchodów w ranę/śluzówkę podczas drapania się.

{reference|WHO szacuje, że pasożytami wywołującymi trypanosomozę amerykańską jest zarażonych około 7 milionów osób na świecie|https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chagas-disease-(american-trypanosomiasis)}. Gdzie ryzyko nabawienia się choroby Chagasa jest największe?

Choroba Chagasa gdzie występuje na świecie?

Trypanosomoza amerykańska występuje endemicznie w 21 krajach/terytoriach Ameryki Łacińskiej, do której zaliczają się popularne destynacje turystyczne, takie jak Meksyk, Kostaryka, Kolumbia czy Chile.  Na tym obszarze zakażenia mają charakter autochtoniczny, czyli są nabyte lokalnie.

{find-out-more|Choroba Chagasa gdzie występuje endemicznie|Kraje endemicznego występowania choroby Chagasa to:

1. Peru 
2. Chile,
3. Belize, 
4. Boliwia,
5. Brazylia,
6. Meksyk, 
7. Gujana,
8. Panama,
9. Surinam,
10. Urugwaj,
11. Paragwaj,
12. Kostaryka, 
13. Salwador, 
14. Honduras, 
15. Gwatemala,
16. Nikaragua,
17. Argentyna,
18. Kolumbia,
19. Ekwador,
20. Wenezuela,
21. Gujana Francuska.}

Warto pamiętać o zakażeniach allochtonicznych, czyli napływowych; chociaż choroba Chagasa w Polsce nie występuje naturalnie, to można nabawić się jej w podróży do Ameryki Łacińskiej i „przywieźć ją” do kraju ojczystego. Jest to jednak dość rzadkie – {reference|według najnowszych danych, łączna liczba państw, w których odnotowano przypadki trypanosomozy amerykańskiej, wynosi 44 (w tym 17 w Europie)|https://coalicionchagas.org/en/who-releases-the-global-report-on-ntds-2025/}. 

Mimo że choroba Chagasa w Polsce nie jest zagrożeniem, warto dowiedzieć się o jej przebiegu przed podróżą do Ameryki Łacińskiej. W ten sposób łatwiej będzie rozpoznać infekcję, a co za tym idzie – podjąć odpowiednie kroki w jej zwalczaniu.

Jakie są objawy i powikłania choroby Chagasa?

{reference|Średnio w 60-70% przypadków choroba Chagasa nie daje żadnych symptomów|https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6614205/}. Pozostałe zakażenia mają charakterystyczny, dwufazowy przebieg. Po 7-10 dniach od wniknięcia pasożytów do organizmu, następuje faza ostra, trwająca średnio 2 miesiące. Po tym czasie rozwija się faza przewlekła, mogąca utrzymywać się latami, a nawet do końca życia. Jakie choroba Chagasa objawy daje na każdym z tych etapów?

Pasożyty Trypanosoma cruzi powodują poważne uszkodzenia mięśnia sercowego, co w wielu przypadkach kończy się zgonem z powodu arytmii lub niewydolności serca. Według raportów WHO, na chorobę Chagasa umiera rocznie ponad 10 tys. osób. Czy da się ją wyleczyć i uniknąć zgonu?

Choroba Chagasa leczenie: jak pomóc choremu?

{warning|Ostrzeżenie dotyczące samoleczenia|Podejrzewając schorzenie, jakim jest choroba Chagasa leczenie powierz lekarzowi, który dobierze kurację do Twoich predyspozycji zdrowotnych. Informacje na niniejszej stronie mają bowiem charakter informacyjny i ogólny – nie mogą zastąpić spersonalizowanej porady lekarskiej.}

Diagnostyka choroby Chagasa to pierwszy krok w prawidłowym leczeniu. W pierwszej, ostrej fazie choroby wykonuje się morfologię z rozmazem. {reference|Trypanosoma cruzi zawarte w krwi są wówczas wyraźnie widoczne pod mikroskopem|https://www.cdc.gov/chagas/media/images/trypomastigotethinbloodsmear.jpg}. W fazie przewlekłej, kiedy pasożytemia ustępuje, lepiej sprawdza się serologia, czyli wykrywanie przeciwciał w krwi. 

{reference|Kiedy testy potwierdzą zakażenie, stosuje się leki przeciwpasożytnicze (nifurtimoks lub benznidazol)|https://www.cdc.gov/chagas/treatment/index.html}; kuracja trwa do 2 miesięcy. Jej skuteczność jest najwyższa we wczesnym stadium zakażenia. W fazie przewlekłej, kiedy Trypanosoma cruzi stopniowo uszkadzają narządy wewnętrzne, konieczne jest:

• stosowanie leków przeciwkrzepliwych i/lub przeciwarytmicznych (na schorzenia kardiologiczne),
• zmiana diety i stosowanie leków rozkurczowych/przeczyszczających (na schorzenia gastryczne).

W skrajnych przypadkach, kiedy dojdzie do powikłań, konieczne jest implantacja rozrusznika, przeszczep serca, zabiegi endoskopowe czy chirurgiczna korekta przełyku/jelita grubego. Jak wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyć. Dlatego chcąc uniknąć najczarniejszych scenariuszy, warto zapoznać się z zasadami profilaktyki.

Jak uniknąć choroby Chagasa w trakcie podróży?

Przy schorzeniu, jakim jest choroba Chagasa objawy i powikłania są naprawdę poważne, dlatego warto przestrzegać pięciu zasad profilaktyki, które minimalizują ryzyko zakażenia w podróży.

1. Noś ubrania z długimi rękawami i nogawkami.
2. Uzdatniaj wodę do picia (termicznie albo chemicznie).
3. Śpij pod moskitierą nasączoną środkiem owadobójczym.
4. Unikaj obiektów noclegowych o niskim standardzie (pluskwiaki żyją w ścianach lichych budynków).
5. Nie spożywaj surowych i/lub nieobranych warzyw i owoców oraz sałatek i niepasteryzowanych soków.

Dla podróżujących przygotowaliśmy też poradnik pełen praktycznych wskazówek. Sprawdź "Jak wyjechać do Ameryki Południowej i Środkowej".

Warto zaznaczyć, że trypanosomoza amerykańska to nie jedyne zagrożenie zdrowotne w krajach latynoskich. Aby jak najbardziej zminimalizować ryzyko wszelkich chorób zakaźnych czyhających w Ameryce Łacińskiej, warto minimum miesiąc przed planowanym wyjazdem zgłosić się do ośrodka TropicalMed. Jakie korzyści się z tym wiążą?

Jak przygotować się do podróży z TropicalMed?

TropicalMed to miejsce, w którym uzyskasz jasną i szczegółową listę zaleceń zdrowotnych, dopasowanych do danego regionu. Dzięki niej dowiesz się, jakie działania podejmować na miejscu, by skutecznie zmniejszać ryzyko wszelkich infekcji. W razie potrzeby uzyskasz leki o działaniu profilaktycznym na malarię.

W przypadku niektórych chorób czyhających w krajach latynoskich (jak np. denga, dur brzuszny czy wścieklizna) uzupełnieniem ochrony są szczepienia ochronne.

Szczepienia są dostępne zarówno solo, jak i w pakiecie Ameryka Łacińska za {bundle|ameryka|price} zł. Sprawdź cennik TropicalMed i zapoznaj się z całą ofertą!

W niektórych krajach immunizacja jest nie tylko zalecana, ale wręcz wymagana. Podczas wizyty dostarczamy informacji na ten temat i w razie potrzeby wystawiamy certyfikat znany powszechnie jako żółta książeczka. TropicalMed pozwala więc na kompleksowe przygotowanie do podróży, nie tylko pod kątem zdrowotnym, ale i formalnym.

Serdecznie zapraszamy na wizytę!  

FAQ - często zadawane pytania

{refs}