Senegal szczepienia: jakie są aktualne zalecenia?

Senegal wymagane szczepienia – kogo dotyczą?

W krajach takich jak Senegal szczepienia obowiązkowe są selektywne, czyli egzekwowane tylko w wybranych przypadkach. Tzw. żółtą książeczkę musi mieć każdy od 9. miesiąca życia, kto przybywa z kraju występowania żółtej febry; warto zaznaczyć, przesiadka na lotnisku też się liczy^[1].

Jeśli chodzi o obostrzenia COVID-19, to nie ma obowiązku przedstawiania certyfikatu szczepienia ani negatywnych testów na obecność koronawirusa^[2]. 

Nawet w przypadku braku wymogów immunizacyjnych warto zgłosić się na szczepienia do TropicalMed. Najlepszy czas na wizytę to minimum miesiąc, a najlepiej 6-8 tygodni przed planowanym wylotem. Dlaczego to takie ważne?

Jakie szczepienia do Senegalu zalecamy podróżnym?

W Senegalu występuje szereg chorób powszechnych i tropikalnych, które zagrażają w mniejszym lub większym stopniu, zależnie od aktywności planowanych na wakacjach.

O tym, czy do Senegalu trzeba się szczepić na poszczególne choroby, doradzamy na podstawie indywidualnego wywiadu z pacjentem. Poniższa tabela zawiera natomiast wytyczne o charakterze ogólnym.

Kiedy wiadomo już, jakie szczepienia do Senegalu mogą przydać się przed podróżą, warto dowiedzieć się więcej o przebiegu chorób, którym można zapobiec, poddając się immunizacji w ośrodku TropicalMed.

Dur brzuszny

Według statystyk Banku Światowego, warunki higieniczno-sanitarne są w Senegalu zdecydowanie gorsze niż w Polsce^[3]. Sprzyja transmisji pałeczek duru brzusznego brudnymi rękami oraz przez skażoną wodę i żywność.

Choroba początkowo objawia się gorączką, bólem głowy i zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (m.in. wzdęciami czy zaparciami); w późniejszym stadium mogą pojawić się dezorientacja, wysypka i brunatny nalot na języku. Dur brzuszny może skończyć się uszkodzeniem narządów wewnętrznych i ogólnoustrojowym zakażeniem.

Ochronę zapewniają szczepienia na dur brzuszny, które w TropicalMed występują w wariancie doustnym (trzy kapsułki w dniu 1, 3 i 5) albo pojedynczym wstrzyknięciu. Nasz doświadczony personel podpowie, jakie szczepienia do Senegalu będą odpowiednie dla danego pacjenta.

Denga

To choroba wywołana przez wirusa transmitowanego przez zainfekowane komary. Według WHO, do większości zakażeń dochodzi w obszarach miejskich i podmiejskich^[4]

Denga to wirusowa gorączka krwotoczna, którą poprzedza ból głowy (szczególnie oczodołów), mięśni i stawów, nudności, wysypka i skrajne zmęczenie. W drugiej, toksycznej fazie pojawiają się charakterystyczne objawy krwotoczne.

Podróżnym zaleca się solidną ochronę przed ukąszeniami, a dodatkowym zabezpieczeniem dla osób ze wzmożoną ekspozycją jest dwudawkowe szczepienie na dengę podawane w miesiącu 0 i 3. Drugą dawkę można przyjąć po powrocie z Senegalu.

Chikungunya

To kolejna tropikalna choroba wirusowa przenoszona przez komary. Objawia się nagłą gorączką, znacznym osłabieniem oraz bólami stawów tak silnymi, że mogą uniemożliwiać codzienne funkcjonowanie. Dolegliwości bólowe towarzyszące chikungunyi mogą przejść w wielomiesięczny, przewlekły stan.

Aby tego uniknąć, zaleca się unikanie ukąszeń komarów, a dodatkowo – jednodawkowe szczepienie na chikungunyę. Jest ono dostępne dla pacjentów od 12. roku życia i należy je przyjąć minimum 28 dni przed planowaną podróżą do Senegalu.

Żółta febra

To kolejna gorączka krwotoczna przenoszona przez komary, która początkowo daje objawy takie jak ból głowy i mięśni, zmęczenie, gorączka i dreszcze. Z upływem czasu dolegliwości nasilają się, a dodatkowo pojawia się żółtaczka (zażółcenie skóry i oczu) oraz krwotoki wewnętrzne i zewnętrzne, np. z przewodu pokarmowego czy nosa. To stan realnie zagrażający zdrowiu i życiu. 

Dla odwiedzających Senegal wymagane szczepienia na żółtą febrę to nie tylko kwestia swobodnego przekroczenia granicy, ale także bezpieczeństwa zdrowotnego. Choroba jest bowiem rozpowszechniona w całym kraju^[5]

Rutynowe szczepienia Senegal

W egzotycznych krajach takich jak Senegal szczepienia zalecane chronią nie tylko przed chorobami tropikalnymi, ale także powszechnymi. Niektóre z nich są ujęte w PSO (Programie Szczepień Ochronnych). W interesie podróżnego jest ich wykonanie/uzupełnienie w zależności od historii immunizacji:

• Odra, świnka, różyczka – nie każdy przeszedł wszystkie choroby w dzieciństwie lub pełne, dwudawkowe szczepienie. W takich wypadkach zalecamy uzupełnienie braków; organizacja Measles & Rubella Initiative alarmuje o ogniskach epidemicznych w Senegalu^[6]. 
• Błonica, tężec, krztusiec – jednodawkowe szczepienie przypominające zalecamy każdemu, komu wygasa 10-letnia odporność przed wyjazdem do Senegalu. To ważne, bo zapadalność na tężec jest tam wielokrotnie wyższa niż w Polsce^[7].

Obowiązkowa immunizacja w ramach PSO jest darmowa, ale za dawki przypominające czy uzupełniające trzeba zapłacić z własnej kieszeni. O tym, czy do Senegalu trzeba się szczepić na daną chorobę, decyduje status uodpornienia pacjenta.

To ważne, bo laseczki tężca występują powszechnie na świecie. Mogą wniknąć do organizmu nawet przez niewielkie skaleczenie, wywołując groźną chorobę neurologiczną z napadami skurczy mięśni. Pozostałe choroby szerzą się drogą kropelkową.

WZW typu A i B

Wirusowe zapalenie wątroby objawia się nadmiernym zmęczeniem, żółtaczką, nudnościami/wymiotami czy bólem brzucha. Niekiedy pojawia się też świąd skóry. W zależności od szczepu wirusa, choroba przenosi się na różne sposoby. Jak?

• WZW A – głównie drogą pokarmową; dwudawkowe szczepienia ochronne (miesiąc 0 i 6-12) można rozpocząć przed wyjazdem, a dokończyć po powrocie z Senegalu.
• WZW B – przez krew i drogą płciową; ze względu na możliwy przewlekły przebieg skutkujący marskością/rakiem wątroby, szczepienia są w Polsce obowiązkowe od 1994-96 roku.

Skojarzone szczepienia Senegal: preparat skojarzony daje odporność na oba typy WZW i jest podawany w cyklu zwykłym (miesiąc 0-1-6) lub przyspieszonym (dzień 0, 7, 21 + booster po roku). To częsty wybór wśród podróżnych nieszczepionych w dzieciństwie na WZW B.

Poza immunizacją, należy pamiętać o przestrzeganiu zasad higieny osobistej i żywienia; daje to ochronę przed WZW typu A. Unikanie kontaktu z krwią oraz ryzykownych praktyk seksualnych jest ważne w profilaktyce WZW typu B; to ważne, bo Senegal jest znacznie bardziej obciążony wirusem HBV Polska^[8].

Meningokoki

Meningokoki to bakterie przenoszące się drogą kropelkową, zakażające głównie układ nerwowy i/lub krew. Wywołują w ten sposób zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsę nie tylko wśród dzieci, ale także u dorosłych.

Szczepienie ochronne należy rozważyć głównie z tego względu, że Senegal leży w tzw. pasie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych^[9]. Występuje tam duże ryzyko zakażenia meningokokowego, szczególnie poza porą deszczową trwającą w okresie lipiec-październik. Podróżując do Senegalu w porze suchej, zaleca się immunizację – polega ona na podaniu jednej dawki wybranego preparatu przeciw meningokokom typu ACWY.

Wścieklizna

To śmiertelna, wirusowa choroba układu nerwowego, której można nabawić się w wyniku pogryzienia przez chore zwierzę. W Senegalu zagrożenie jest duże, gdyż profilaktyczna immunizacja zwierząt jest zaniedbywana, a zakażenia odnotowuje się nawet wśród ludzi^[10]. 

Dla odwiedzających Senegal bezpieczeństwo zależy od natychmiastowej profilaktyki poekspozycyjnej w przypadku ataku zakażonego zwierzęcia. Jako że poziom usług medycznych i dostęp do ratującej życie immunoglobuliny może być niewystarczający, lepiej zadbać o swoje zdrowie przed podróżą i wykonać szczepienie (zazwyczaj trzy dawki w dniach 0, 7 i 21/28). To ważne dla osób wybierających się na safari, biwakowanie czy wędrówki po prowincji.

Szczepienia do Senegalu cena – ile kosztuje zestaw w TropicalMed?

W zależności od indywidualnych potrzeb podróżnego, lista szczepień do Senegalu może być dłuższa lub krótsza. Bez względu na liczbę przyjętych szczepionek, za kwalifikację lekarską płaci się raz na wizytę (70 zł). Koszt poszczególnych szczepionek można znaleźć, klikając tutaj szczepienia do Senegalu cena. Jako że stawki są podane za pojedynczą dawkę preparatów, warto przypomnieć sobie, ile zastrzyków/kapsułek potrzeba, aby uodpornić się na daną chorobę:

• szczepienie jednodawkowe: żółta febra, dur brzuszny (zastrzyk), chikungunya, meningokoki, dawki przypominające/uzupełniające;
• szczepienie dwudawkowe: denga, wirusowe zapalenie wątroby typu A
• szczepienie trzydawkowe: wścieklizna, WZW B, dur brzuszny (kapsułki), WZW A+B (szczepienie skojarzone).

Warte uwagi są profilowane pakiety Hotelowy i Afryka Light, które pozwalają zaoszczędzić na zestawie szczepień przydatnych przed wyjazdem do Senegalu o konkretnej specyfice.

Senegal choroby, na które nie ma szczepień – jak się przed nimi chronić?

Senegal to dość odległa i wymagająca destynacja turystyczna – lot jest długi (zazwyczaj kilkunastogodzinny), a zmiana klimatu znaczna. Organizm osłabiony podróżą musi zmierzyć się z mnóstwem wyzwań, a nie na wszystkie choroby można się zaszczepić. Co wiemy na temat tych chorób?

Senegal malaria i inne choroby przenoszone przez owady

Używanie moskitier i środków przeciw owadom (sprawdź: jakie repelenty?), wybieranie ubrań z długimi rękawami i nogawkami czy eliminowanie zbiorników ze stojącą wodą to skuteczne sposoby walki ze śpiączką afrykańską przenoszoną przez muchy tse tse oraz ziką i malarią transmitowanym przez komary. 

Senegal malaria: chemioprofilaktyka jest zalecana większości osób wybierających się do tego kraju, gdyż malaria stanowi zagrożenie w każdym zakątku kraju^[11]. Szczegóły we wpisie: zapobieganie malarii.

W przypadku malarii warto nie tylko stosować się do zaleceń dotyczących profilaktyki ukąszeń, ale także przyjmować odpowiednio dobrane leki o działaniu zapobiegawczym. Receptę na tego typu środki można uzyskać przy okazji wizyty szczepiennej w TropicalMed.

Choroby brudnych rąk w Senegalu

Jako że warunki sanitarne w Senegalu są słabe, to należy zwrócić szczególną uwagę na higienę osobistą i żywienia. Mycie/dezynfekowanie rąk (szczególnie przed posiłkami), picie uzdatnionej wody i unikanie posiłków przygotowywanych/przechowywanych niehigienicznie pozwala zapobiec chorobom pasożytniczym (jak np. giardioza) czy bakteryjnym. Częstą dolegliwością na wakacjach w krajach takich jak Senegal są też biegunki podróżnych.

HIV w Senegalu

Porównując dane na temat występowania HIV w Polsce i Senegalu z raportów NFZ^[12] i UNAIDS^[13], można zauważyć, że liczba nosicieli w Senegalu jest znacznie wyższa. Wirus rozprzestrzenia się z człowieka na człowieka drogą płciową i przez skażoną krew, dlatego zaleca się m.in. rezygnację z ryzykownych praktyk seksualnych oraz stosowanie prezerwatyw. Więcej szczegółów w artykule: HIV i AIDS.

Senegal jak się przygotować do podróży?

Jeśli chodzi o przygotowanie pod względem zdrowia podczas pobytu do Senegalu, najlepiej wybrać się do TropicalMed. Nasz wykwalifikowany personel doradzi, jakie szczepienia do Senegalu warto wykonać, które leki przeciwmalaryczne zabrać ze sobą i co robić, żeby nie chorować na wakacjach.

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania