Babeszjoza – czym się objawia i jak jej zapobiegać?

Co to jest babeszjoza i jak się przenosi?

Babeszjoza to pasożytnicza choroba zakaźna wywołana przez pierwotniaki z rodzaju Babesia. Występują one w ponad 100 różnych wariantach^[1], jednak tylko wybrane gatunki są zagrożeniem dla ludzi.

Babeszjoza jest zoonozą, co oznacza, że może rozprzestrzeniać się pomiędzy zwierzętami i ludźmi. W przenoszeniu pasożytów z jednego organizmu na drugi ważną rolę odgrywają kleszcze. Żywiąc się krwią np. zakażonych gryzoni, a następnie kąsając człowieka, doprowadzają do choroby.

Babeszjoza u ludzi może przenosić się też bez udziału kleszcza, drogą wertykalną (z chorej matki na płód) oraz przez transfuzję skażonej krwi. Nie ma możliwości zarażenia się poprzez zwykłe przebywanie w towarzystwie chorego.

Babeszjoza objawy – jak rozpoznać chorobę?

Kiedy wiadomo już, co to jest babeszjoza i jak może dojść do zakażenia, warto zapoznać się z symptomami choroby. Po wniknięciu do organizmu, czy to człowieka, czy zwierzęcia, pasożyty potrzebują średnio od 1 do 4 tygodni na namnożenie się. Dopiero po tym czasie (zwanym okresem inkubacji) pojawiają się pierwsze objawy babeszjozy. Jakie?

Babeszjoza u ludzi

W wielu przypadkach choroba ma bezobjawowy lub łagodny przebieg, obejmujący objawy takie jak:

• ból głowy i mięśni,
• skrajne zmęczenie,
• nudności i wymioty,
• nadmierna potliwość,
• gorączka z dreszczami,

Babeszjoza u zwierząt

Pierwsza babeszjoza u kota w Polsce została odnotowana w 2007 roku|https://www.esccap.pl/datastore/download/pierwszy-przypadek-babeszjozy-u-kota-2008.pdf}; choroba znacznie częściej dotyka psy. Jak wyglądają objawy babeszjozy u naszych pupili?

Babeszjoza u kota czy psa jest wywołana przez pierwotniaki Babesia felis i Babesia canis.

Jakie są możliwe powikłania babeszjozy?

Babeszjoza u ludzi wywołuje hemolizę, czyli szybki rozpad czerwonych krwinek. Jeśli organizm nie nadąży z produkcją nowych, może dojść do niedokrwistości hemolitycznej. To z kolei prowadzi do niedokrwienia różnych tkanek i może skutkować m.in. niewydolnością nerek czy obrzękiem płuc. 

Babeszjoza rokowania: {reference|przebieg choroby zależy od gatunku złapanego pasożyta oraz poziomu odporności pacjenta. Występujący w Europie B. divergens wywołuje gwałtowną infekcję, która może zakończyć się śmiercią w ciągu 4-7 dni|https://publisherspanel.com/api/files/view/38862.pdf}.

Na ciężką, powikłaną chorobę są szczególnie narażone osoby z niedoborami odporności wynikającymi z choroby wątroby/nerek, nosicielstwa HIV czy podeszłego wieku (50+).

Babeszjoza leczenie – jak zwalczać chorobę?

{warning|W przypadku podejrzenia choroby, jaką jest babeszjoza leczenie powinien ustalić lekarz. Kuracja powinna być dostosowana do potrzeb i indywidualnych predyspozycji zdrowotnych pacjenta (m.in. alergii). Informacje na niniejszej stronie mają charakter informacyjny i ogólny – nie mogą zastąpić spersonalizowanej porady lekarskiej.}

Przesłanki kliniczne, czyli objawy babeszjozy, są niewystarczające do postawienia trafnej diagnozy. Z tego względu przeprowadza się morfologię krwi i badanie ogólne moczu. Kiedy testy potwierdzą zakażenie, niezbędna jest odpowiednio dobrana antybiotykoterapia. 

{reference|W leczeniu wykorzystuje się m.in. klindamycynę lub atowakon i azytromycynę|https://babki.poznan.lasy.gov.pl/polozenie/-/asset_publisher/x9eK/content/kleszc-1}. Niekiedy może być też potrzebna transfuzja krwi albo terapie podtrzymujące funkcje narządów.

W przypadku braku prawidłowej interwencji lekarskiej u osób zakażonych babeszjozą rokowania znacznie się pogarszają. {reference|Według szacunków, śmiertelność w takich przypadkach może wynieść od 5 do nawet 20%|http://health.state.mn.us/diseases/babesiosis/babesiosis.pdf}.

{trivia|Babeszjoza leczenie psów|Aby babeszjoza u psa nie doprowadziła do śmierci pupila, stosuje się leki na bazie dipropionianu imidokarbu. To substancja uszkadzająca jądra komórkowe pasożytów.}

Jak powszechnie wiadomo, zawsze lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Dlatego warto zapoznać się z zasadami profilaktyki.

Na czym polega profilaktyka babeszjozy?

Babeszjoza u ludzi i zwierząt jest wywołana głównie przez ukąszenia zainfekowanych kleszczy, dlatego kluczowa jest solidna ochrona przed ukąszeniami. Służą do tego:

• środki odstraszające (sprawdź: repelenty), 
• obroże i preparaty przeciwkleszczowe dla zwierząt,
• odzież zakrywająca jak największą powierzchnię ciała, najlepiej w jasnym i jednolitym kolorze.

Szczelne ubranie (wraz z nakryciem głowy) na którym łatwo wypatrzyć kleszcza, to doskonała bariera, utrudniająca mu wkłucie się w skórę. 

Po powrocie z miejsc, gdzie mogą występować te pajęczaki (jak np. park, łąka, plac zabaw czy las), warto dokonać dokładnych oględzin swojego ciała, a jeśli spacerowało się z psem czy kotem – także ciała pupila. Szczególną uwagę warto zwrócić na miejsca z cienką, dobrze ukrwioną skórą, czyli m.in. pod pachami, w pachwinach, w zgięciach kolan i łokci, a u zwierzęcia – w okolicach uszu, szyi i pyska.

Jak zapobiegać chorobom odkleszczowym?

Chociaż na chorobę, jaką jest babeszjoza szczepienie nie jest dostępne w Polsce, to istnieją skuteczne metody leczenia. Zupełnie odwrotnie jest w przypadku kleszczowego zapalenia mózgu – to groźna choroba neurologiczna wywołana przez wirusy, na które nie ma konkretnego lekarstwa, ale są szczepionki.

W TropicalMed pełny cykl uodpornienia na kleszczowe zapalenie mózgu, obejmujący trzy dawki preparatu oraz trzy kwalifikacje do szczepienia, kosztuje jedynie {bundle|kleszczowe-zapalenie-mozgu|price} zł (sprawdź cennik).

Chcąc uniknąć chorób odkleszczowych, warto skorzystać ze wszystkich dostępnych zabezpieczeń, a więc nie tylko repelentów i odpowiedniej odzieży, ale także szczepień. Pozwoli to cieszyć się wypoczynkiem lub wykonywać prace na łonie natury bez obaw o narażanie zdrowia i życia.

Serdecznie zapraszamy na wizytę szczepienną!