Co dają szczepienia na grypę i gdzie je wykonać?

Grypa co to za choroba i jakie są jej rodzaje?

Grypa sezonowa to ostra choroba zakaźna, przenoszona drogą kropelkową i powietrzną lub przez kontakt pośredni, tj. przez używanie rzeczy skażonych wydzielinami dróg oddechowych nosiciela. Wyróżnia się cztery główne rodzaje grypy, oznaczone pierwszymi literami alfabetu.

• Grypa typu A – jest najbardziej zakaźna i ma najcięższy przebieg. Tylko ten szczep wirusa powodował pandemie w przeszłości (np. w 2009 roku)^[1]. Dodatkowo, tym wariantem choroby mogą zarazić się nie tylko ludzie, ale także świnie czy ptaki (tzw. świńska/ptasia grypa).
• Grypa typu B – jest znacznie stabilniejsza, mniej zakaźna oraz przenosi się wyłącznie wśród ludzi.
• Grypa typu C – nie jest zbyt zaraźliwa; odpowiada za łagodne, często bezobjawowe infekcje.
• Grypa typu D – atakuje głównie bydło; nie stanowi zagrożenia dla człowieka.

Grypa typu A i grypa typu B odpowiadają zdecydowaną większość wszystkich zakażeń. Według WHO, każdego roku jest ich nawet miliard!^[2]. Grypa w Polsce powoduje natomiast od kilkuset tysięcy do kilku milionów zachorowań/^[3]. Kiedy w szczególności?

Kiedy jest sezon grypowy w Polsce i na świecie?

Zasięg występowania grypy obejmuje praktycznie cały świat^[4], także tereny tropikalne. Jedynie sezonowość choroby w poszczególnych regionach różni się:

• W tropikach sezonowość jest najmniej widoczna; nowe przypadki odnotowuje się na stałym poziomie przez cały rok.
• W klimacie umiarkowanym wyraźny szczyt zachorowań przypada w sezonie jesienno-zimowym (w Polsce szczególnie od stycznia do marca).

Warto zaznaczyć, że na antypodach pory roku występują "na odwrót", co ma wpływ na to, kiedy można zarazić się grypą w krajach takich jak Australia czy Argentyna. Podróżując na południe, trzeba spodziewać się okresu wzmożonych zachorowań od kwietnia do września. Sprawdź szczegóły w: kiedy jest sezon grypowy.

Przez tendencję do wzrostu lub spadku zachorowań w poszczególnych miesiącach, przyjęto nazwę grypa sezonowa. Jaki jest przebieg tej choroby?

Jaki jest przebieg grypy oraz ile trwa grypa?

Kiedy wirus wniknie do organizmu, następuje kilkudniowy okres wylęgania grypy. W tym czasie zarazki rozwijają i namnażają się w organizmie człowieka, aż do wywołania pierwszych symptomów. Ze względu na powszechność choroby, objawy grypy zna każdy, toteż poniższa lista zostaje zamieszczona w ramach przypomnienia.

Objawy grypy

• nieżyt nosa,
• utrata apetytu,
  
• złe samopoczucie,
  
• kaszel (zazwyczaj suchy),
• nagła gorączka lub dreszcze,
• bóle gardła, głowy, mięśni i stawów,
  
• nudności i/lub wymioty (częstsze u dzieci).

Okres zarażania grypą: nosiciel zaraża innych 1-2 przed pojawieniem się objawów (kiedy trwa okres wylęgania grypy), od 5 do ponad 10 dni po ich wystąpieniu^[5], a czasami, choć rzadko, przez jakiś czas po ustąpieniu symptomów choroby.

O tym, ile trwa grypa, decydują indywidualne czynniki, jak oporność i ilość patogenu w organizmie, sprawność układu odpornościowego czy podjęte działania. Przyjmowanie leków i wypoczynek w domu może skrócić chorobę. Jeśli nie dochodzi do powikłań, objawy grypy zazwyczaj ustępują po około 7 dniach.

Powikłania po grypie

• zapalenie ucha środkowego,
• zapalenie płuc czy oskrzelików,
• zapalenie mięśnia sercowego lub osierdzia,
• zaostrzenie chorób przewlekłych (np. astmy),
• zapalenie opon i/lub rdzenia mózgowego oraz mózgu,
• wtórne zakażenie bakteryjne, wywołane np. przez pneumokoki albo meningokoki.

Jak widać, powikłania po grypie mogą obejmować różne narządy układu oddechowego, nerwowego czy krążenia. Według szacunków WHO, co roku odnotowuje się od 3 do 5 milionów ciężkich przypadków grypy, a nawet 650 tysięcy kończy się zgonem. Grupą obciążoną największym ryzykiem śmierci w wyniku choroby są seniorzy (90% przypadków)^[6].

Infekcja grypopodobna, przeziębienie a grypa

Grypa typu C, z racji powodowania choroby o raczej łagodnym przebiegu, jest często mylona z przeziębieniem. Wywołują je m.in. rinowirusy, metapneumowirusy czy adenowirusy, czyli zupełnie inne patogeny niż wirus grypy typu C. Poza laboratorium i bez mikroskopu trudno jest to jednak stwierdzić; sprawę ułatwia nieco poniższa tabela.

Bardziej szczegółowe rozróżnienie opisujące przebieg grypy w porównaniu do przeziębienia można znaleźć na naszym blogu. Sprawdź: przeziębienie a grypa.

Powyższe wskazówki ułatwiają poprawną diagnozę oraz rozpoznanie, czym różni się infekcja grypopodobna, przeziębienie a grypa. Po rozpoznaniu choroby przychodzi czas na jej zwalczanie. Czy jest lek na grypę, który pomógłby minimalizować negatywne skutki zakażenia i szybciej dojść do zdrowia?

Jak leczyć grypę, kiedy dojdzie do zakażenia?

Przeciwwirusowy lek na grypę daje najlepsze efekty, kiedy jest podany szybko, najlepiej dzień lub dwa po wystąpieniu objawów. Jako że symptomy można pomylić, m.in. z przeziębieniem, RSV czy COVID-19, wykonuje się test na grypę (PCR). To coraz powszechniejsza praktyka, ponieważ samo badanie fizykalne i analiza objawów może nie wystarczyć do postawienia prawidłowej diagnozy.

Kiedy test na grypę potwierdzi zakażenie, lekarz może zalecić stosowanie środków takich jak:

• oseltamiwir, 
• baloksawir,
• zanamiwir.^[7].

Lek na grypę jest wskazany przy infekcji o ciężkim przebiegu i/lub w grupach podwyższonego ryzyka powikłań. Zazwyczaj jednak wystarczy duża ilość odpoczynku w domu i odpowiednie nawodnienie – układ odpornościowy zdrowego człowieka powinien samodzielnie zwalczyć chorobę. 

W myśl zasady, że lepiej zapobiegać niż leczyć, warto zapoznać się z zasadami profilaktyki. Co można zrobić, by wirus grypy miał trudniej w przedostaniu się do organizmu człowieka?

Jak najskuteczniej chronić się przed grypą? 

Biorąc pod uwagę, że choroba jest niezwykle zaraźliwa, a okres zarażania grypą zaczyna się jeszcze przed wystąpieniem objawów, najskuteczniejszą ochronę dają szczepienia na grypę. Aby jeszcze bardziej utrudnić wirusom wniknięcie do organizmu człowieka, warto przestrzegać kilku prostych zasad profilaktyki:

• unikaj osób wykazujących objawy grypy,
• ogranicz nawyk dotykania się po twarzy,
• zakrywaj usta i nos podczas kaszlu/kichania,
• regularne myj ręce, szczególnie przed posiłkami,
• zastosuj samoizolację w przypadku podejrzenia u siebie infekcji,
• wyrzucaj zużyte chusteczki higieniczne do przeznaczonych do tego koszy.

W walce z wysoce zaraźliwą chorobą, jaką jest grypa szczepienia są najlepszym narzędziem profilaktycznym. Dzięki nim powstaje tzw. odporność populacyjna, ograniczające rozprzestrzenianie się drobnoustrojów chorobotwórczych w społeczeństwie. 

Jak już wspomniano, wymienione wyżej zasady profilaktyki w pewnym stopniu minimalizują ryzyko zakażenia, jednak najskuteczniejszą metodą jest immunizacja. Kiedy najlepiej ją zaplanować i dla kogo jest ona szczególnie ważna?

Kto i kiedy powinien zaszczepić się na grypę?

Niektóre osoby przechodzą infekcję znacznie ciężej niż inni i są bardziej narażeni na powikłania pochorobowe. Do tzw. grup ryzyka zaliczają się:

• seniorzy powyżej 65 lat,
• dzieci, szczególnie poniżej 5. roku życia,
• osoby z zaburzeniami odporności (np. nosiciele HIV),
• osoby cierpiące na inną infekcję układu oddechowego,
• kobiet w ciąży (sprawdź: szczepienia zalecane w ciąży),
  
• przewlekle chorzy (np. na astmę czy choroby serca/krążenia),
• podróżujących – sezon grypowy na półkuli południowej występuje "odwrotnie" niż na północnej.

O zaletach immunizacji w każdej grupie (nie tylko podwyższonego ryzyka) można dowiedzieć się więcej z artykułu: co daje szczepionka na grypę?

Jak już wspomniano, grypa w Polsce wywołuje najwięcej zakażeń w sezonie jesienno-zimowym. Nabywanie odporności po szczepieniu trwa średnio 2-3 tygodnie, więc optymalny czas na immunizację przypada pod koniec lata, w sierpniu-wrześniu. Z racji tego, że wirus grypy ma tendencję do szybkiego mutowania, niezbędne jest coroczne uodparnianie się na tę chorobę. Jakie szczepionki do tego wykorzystujemy?

Jakie rodzaje szczepionek na grypę oferujemy?

Do walki z chorobą, jaką jest grypa szczepienia są dostępne w dwóch wariantach. Pierwszy z nich zawiera "żywe" (atenuowane) wirusy, pozbawione zjadliwości, czyli możliwości wywołania choroby. Znacznie powszechniejsze są preparaty zawierające "zabite" (inaktywowane) patogeny; ta grupa dzieli się dodatkowo na szczepionki typu sub-unit (z fragmentami otoczkowymi wirusów) oraz typu split (z całymi, rozszczepionymi wirusami).

W ofercie TropicalMed znajdują się dwa preparaty typu split, które opisaliśmy w poniższej. Szczegóły o tym, jak działa i co daje szczepionka na grypę każdego rodzaju, znajdują się w odpowiednich odnośnikach.

Jak widać, poszczególne rodzaje szczepionek na grypę sprawdzają się w różnych grupach wiekowych. W ośrodku TropicalMed przyjmujemy pacjentów od 3. roku życia. Czego można się spodziewać na wizycie w naszym ośrodku?

Jak odbywa się wizyta szczepienna w TropicalMed?

Wizytę szczepienną w naszym ośrodku rozpoczyna kwalifikacja lekarska, podczas której dobieramy preparat i wykluczamy przeciwwskazania zdrowotne do jego zastosowania. Są to głównie alergie/nadwrażliwości na składniki szczepionki, nieprawidłowa reakcja po poprzedniej dawce albo trwająca infekcja z gorączką. 

Coroczna szczepionka na grypę jest z reguły stosowana w schemacie jednodawkowym. Wyjątek stanowią dzieci do 9. roku życia, które nigdy nie były uodparniane na grypę. W tej grupie podajemy dwie dawki z zachowaniem minimum 4-tygodniowe odstępy między wstrzyknięciami.

Bez względu na zastosowany schemat, preparat podajemy w formie domięśniowego lub podskórnego zastrzyku w ramię. Następnie pacjent spędza w poczekalni 15 minut; ma to na celu obserwację pod kątem niepożądanych reakcji poszczepiennych NOP.

Korzyści ze szczepienia znacząco przeważają NOP. Wybierając TropicalMed, tych korzyści jest dużo więcej. Jedną z nich jest transparentność cenowa. Jak prezentują się aktualne ceny szczepionki na grypę w 2026 roku?

Szczepienie na grypę cena: jakie są aktualne koszty?

TropicalMed to miejsce, gdzie szybko i wygodnie uodpornisz się na grypę. Stosujemy w tym celu skuteczne i bezpieczne preparaty, których podanie poprzedza kwalifikacja medyczna za 70 zł. Całkowity koszt immunizacji zależy od wybranego preparatu szczepiennego.

Szczepienie na grypę cena:

• 99 zł za preparat dla dzieci i dorosłych;
• 199 zł za preparat wysokodawkowy dla seniorów.

Szczepienie w TropicalMed to duża oszczędność czasu. Rejestracja odbywa się za pomocą wygodnego formularza online, a na miejscu nie ma kolejek! Naszym dodatkowym atutem są dogodne terminy wizyt, a także brak konieczności zdobywania i wykupowania recepty oraz dostarczania preparatu do punktu. Wystarczy stawić się w ośrodku, a całą resztą zajmie się nasz wykwalifikowany personel.

W walce z grypą szczepienie sprawdza się najlepiej. Serdecznie zapraszamy na wizytę w TropicalMed!

FAQ - często zadawane pytania