HPV szczepienie, czyli jak uniknąć nowotworu?

Co to jest HPV i dlaczego jest groźny?

Wirus brodawczaka ludzkiego (w skrócie HPV: Human Papillomavirus) to patogen, który występuje wyłącznie w organizmie człowieka. Do tej pory udało się zidentyfikować około 200 jego rodzajów, z czego 12 (typ 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 i 59) jest wysokoonkogennych, czyli zdolnych do wywoływania nowotworów^[1].

Wirus brodawczaka ludzkiego wywołuje nie tylko nowotwory, ale także zmiany skórne. Są one zlokalizowane na ciele, zazwyczaj rękach i nogach (spowodowane przez HPV brodawki wirusowe) albo na narządach płciowych czy krtani. Jeśli zmiany powstały w wyniku zakażenia drogą płciową, są określane jako kłykciny kończyste.

Kiedy wiadomo już, co to jest HPV oraz dlaczego stanowi poważne zagrożenie zdrowia publicznego, warto zastanowić się nad drogami transmisji. Pozwoli to podjąć działania mające na celu minimalizowanie ryzyka związanego z zakażeniem.

Jak można zarazić się HPV i komu to grozi?

Wirus brodawczaka ludzkiego przenosi się na kilka różnych sposobów, a zjawisko bezobjawowego nosicielstwa utrudnia identyfikację chorych i sprzyja rozprzestrzenianiu się HPV:

• drogą płciową – szacuje się, że nawet 80% osób aktywnych seksualnie było lub będzie nosicielami HPV^[2];
• drogą wertykalną – czyli z zakażonej matki na dziecko podczas porodu; to najrzadszy sposób rozprzestrzeniania się wirusa HPV;
• kontakt z naskórkiem – zarówno bezpośredni, jak i pośredni, np. podczas korzystania ze wspólnej kabiny prysznicowej czy dzielenia się ręcznikiem.

Palenie papierosów, wysoka rodność oraz współistniejące choroby weneryczne zwiększają ryzyko przewlekłej infekcji HPV, która może zakończyć się chorobą nowotworową^[3]. Co warto wiedzieć o przebiegu zakażenia?

Jak objawia się wirus HPV u mężczyzn i kobiet?

Po wniknięciu wirusa do organizmu następuje zajęcie komórek naskórka lub nabłonka. Od zakażenia do wystąpienia pierwszych symptomów może minąć kilka miesięcy, jednak zazwyczaj przy HPV okres inkubacji trwa 2-3 miesiące. 

Brodawczak ludzki jest określany mianem cichego zabójcy, gdyż infekcja często ma wyniszczający, ale bezobjawowy charakter. Jaki jest przebieg choroby skórnej, a jaki nowotworowej?

Wirus HPV objawy skórne

Wywołane przez HPV brodawki mogą pojawić się na całym ciele, głównie na dłoniach, stopach czy kolanach.

HPV w jamie ustnej może wywołać narośle np. na krtani, powodując chrypkę i niedrożność dróg oddechowych.

Kłykciny kończyste to określenie brodawek powstałych w wyniku zakażenia wenerycznego (drogą płciową). Mogą im towarzyszyć świąt i pieczenie, które są uciążliwe podczas stosunku. Wirus HPV odbytu często utrudnia siedzenie. Dodatkowo, tylko część kłykcin kończystych ustępuje samoistnie, a niektóre mają skłonności do nawrotów.

Spowodowane przez wirus HPV objawy skórne to wcale nie najgorsze, co może przytrafić się w wyniku zakażenia. Wirus jest w stanie wywoływać zmiany nowotworowe, które często nie dają żadnych objawów i prowadzą do raka.

Wirus HPV nowotwory

Po okresie inkubacji wirus brodawczaka ludzkiego może zintegrować się z DNA człowieka, wywołać nieprawidłowy podział komórek nabłonka, a ostatecznie – doprowadzić do pojawienia się zmian nowotworowych. Mogą one wystąpić w obrębie wielu narządów w ciele człowieka, co pokazuje poniższa tabela.

Najgroźniejsze dla człowieka są dwa szczepy: HPV typ 16 i HPV typ 18. To one odpowiadają za lwią część przypadków raka, jednak jak już wspomniano, jest wiele innych onkogennych odmian wirusa. Według statystyk z National Cancer Institute, zakażenia odpowiadają za:

• 90% przypadków raka odbytu,
• 70% przypadków raka gardła,
• 63% przypadków raka prącia,
• 69% przypadków raka sromu,
• 75% przypadków raka pochwy,
• praktycznie 100% przypadków raka szyjki macicy^[4].

Rak szyjki macicy może objawiać się nieprawidłowymi krwawieniami (np. po stosunku czy pomiędzy miesiączkami) oraz upławami. Dolegliwości te towarzyszą wielu innym chorobom ginekologicznym, dlatego wywołane przez HPV nowotwory są trudne do zdiagnozowania bez odpowiednich badań.

HPV a ciąża

Osłabienie odporności i gwałtowne zmiany hormonalne w organizmie przyszłej mamy to czynniki zwiększające ryzyko infekcji. Zakażenie w pierwszych tygodniach ciąży grozi m.in. poronieniem, przedwczesnym porodem, niską masą urodzeniową dziecka oraz zaburzeniami ciśnienia^[5]. Możliwości leczenia także są ograniczone, toteż warto rozważyć szczepienie na HPV dla dorosłych kobiet planujących ciążę.

Ile jest zakażeń wirusem HPV w Polsce i na świecie?

W samej Polsce, uważanej za kraj o średniej zapadalności na raka szyjki macicy, odnotowuje się około 3000 przypadków rocznie^[6], w większości spowodowanych przez HPV.

W Europie odnotowuje się około 69 tys. nowych zakażeń rocznie, z czego 30 tys. kobiet umiera. W pozostałych zakątkach świata, gdzie poziom i dostęp do opieki medycznej jest mniejszy, HPV i związane z nim nowotwory są jeszcze powszechniejsze.

W skali światowej wirus brodawczaka ludzkiego wywołuje raka u kilkuset tysięcy kobiet i kilkudziesięciu tysięcy mężczyzn. Przykładowo, w 2019 odnotowano około 620 000 przypadków raka wywołanego brodawczakiem ludzkim u kobiet oraz 70 000 u mężczyzn^[7].

Jeśli chodzi o rozmieszczenie geograficzne, najwyższy wskaźnik występowania wirusa brodawczaka ludzkiego stwierdza się na Karaibach, w Afryce Wschodniej i Subsaharyjskiej oraz w Europie Wschodniej^[8]. Zważywszy na powszechne zagrożenie HPV szczepienia powinny być podstawowym środkiem ochrony. Co warto o nich wiedzieć?

HPV szczepienia – co musisz o nich wiedzieć?

Dla chcących chronić się przed HPV szczepienie występuje w dwóch wariantach. Poszczególne preparaty różnią się składem, a dokładniej rzecz ujmując – liczbą antygenów, czyli substancji pobudzających układ odpornościowy do produkcji przeciwciał. Do wyboru naszych pacjentów są dwa rodzaje preparatów:

• 2-walentny, chroniący przed HPV 16 i 18;
• 9-walentny, na HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58.

Aby dowiedzieć się więcej o tym, co zawiera każde szczepienie na brodawczaka ludzkiego, jaka jest jego skuteczność i profil bezpieczeństwa, wystarczy kliknąć w odpowiedni odnośnik. Poniżej odpowiadamy na najczęstsze pytania dotyczące immunizacji.

Ile dawek szczepionki na HPV?

Oba preparaty stosuje się w podobny sposób, a więc w schemacie dwu- lub trzydawkowym. O tym, ile dawek szczepionki na HPV należy podać, decyduje wiek pacjenta. U dzieci w wieku 9-14 lat wystarczą dwa zastrzyki, natomiast po 15. roku życia obowiązuje cykl trzydawkowy. Jak dokładnie odbywa się szczepienie?

HPV schemat szczepienia: jak wygląda?

W schemacie dwudawkowym, przeznaczonym dla dzieci, należy zachować odstęp 5-13 miesięcy lub 6-12 miesięcy pomiędzy wstrzyknięciami. Szczepionki HPV dla dorosłych i młodzieży od lat 15 podaje się trzydawkowo w miesiącu 0, 1 i 6 (preparat dwuwalentny) lub w miesiącu 0, 2 i 6 (preparat dziewięciowalentny).

Czy szczepionki przeciwko HPB są bezpieczne?

Każda szczepionka na HPV jest wnikliwie monitorowana w ponad 100 krajach na świecie, od momentu wprowadzenia na rynek; w Polsce nastąpiło to w 2006 roku^[9]. Obserwacje te pozwoliły ustalić, że oba preparaty są bezpieczne i dobrze tolerowane. 

Aby zminimalizować ryzyko związane z immunizacją, wykluczamy wszelkie przeciwwskazania. Przykładowo, HPV szczepionka w ciąży jest raczej odradzana, ponieważ nie przeprowadzono jeszcze odpowiedniej liczby badań nad jej bezpieczeństwem. Nadwrażliwość na którykolwiek ze składników preparatu oraz ostra infekcja z gorączką także są przeciwwskazaniami. Indywidualne podejście do każdego pacjenta zapewnia maksimum bezpieczeństwa.

Ile trwa ochrona po szczepieniu przeciwko HPV?

Immunizacja zapewnia średnio od co najmniej 6 lat do 11 lat odporności^[10], co pozwala skutecznie i na długo chronić się przed nowotworami narządów płciowych, gardła i odbytu.

Badania potwierdziły wysoką skuteczność (≥ 90%) i tolerancję szczepionek. Ochrony poziom przeciwciał po immunizacji utrzymuje się przez długie lata, znacznie dłużej niż po naturalnym zakażeniu HPV^[11].

Czy szczepionka HPV po zakażeniu ma sens?

Optymalny czas na immunizację przypada między 9. a 14. rokiem życia, by organizm wytworzył przeciwciała ochronne, jeszcze zanim nastąpi jakakolwiek ekspozycja na wirusa drogą płciową. Szczepionka HPV po zakażeniu nie leczy istniejącej infekcji, ale chroni przed wszystkimi pozostałymi wariantami wirusa. Przykładowo, mając HPV typ 16 nadal można zarazić się szczepem HPV-18. Immunizacja temu zapobiega.

Komu zaleca się szczepienie na wirusa HPV?

Chociaż optymalny czas immunizacji przypada między 9. a 14. rokiem życia, to szczepienie na HPV dla dorosłych (szczególnie do 26. roku życia) są naprawdę bardzo ważne. Zaleca się je bez względu na płeć, bo dla każdego przynosi szereg określonych korzyści. Jakich?

Szczepienie HPV dla chłopców i mężczyzn

Brodawczak ludzki jest kojarzony głównie z rakiem szyjki macicy, jednak wirus wywołuje też zmiany nowotworowe w obrębie prącia, odbytu czy jamy ustnej.

Jako że u mężczyzn nie ma ryzyka związanego z rakiem szyjki macicy, jest to grupa jeszcze bardziej bagatelizująca profilaktykę brodawczaka ludzkiego. Okazuje się jednak, że niektóre nowotwory (np. w obrębie jamy ustno-gardłowej) są u nich częstsze niż u kobiet. Ponadto, homo- i biseksualni mężczyźni częściej narażają się na wirus HPV odbytu. Mniejsza świadomość społeczna, a co za tym idzie – zaniedbanie profilaktyki powoduje, że i w tej grupie brodawczak ludzki stanowi duże zagrożenie. 

Więcej informacji na ten temat można przeczytać w artykule: szczepienie HPV dla chłopców.

Szczepienie HPV dla dziewczynek i kobiet

Według ekspertów, główną grupą docelową immunizacji są dziewczęta w wieku 9-14 lat. To kobiety są bowiem najbardziej zagrożone nowotworami wywołanymi przez wirusa. Ponadto, HPV a ciąża to szczególnie groźne zjawisko, dlatego szczepienia zaleca się też przyszłym mamom przed zajściem w ciążę.

Rak płaskonabłonkowy szyjki macicy praktycznie zawsze jest wywoływany przez HPV. Zmiany nowotworowe są następstwem przewlekłego, niewykrytego i nieleczonego zakażenia. Szczegóły w: szczepienie na raka szyjki macicy.

Drobnoustroje mogą zaatakować nie tylko szyjkę macicy, ale także srom i pochwę. Możliwe są też infekcje jamy ustno-gardłowej i odbytu, które mogą przerodzić się w nowotwór.

Cennik 2026: ile kosztuje szczepionka HPV?

Każdą wizytę w TropicalMed rozpoczyna kwalifikacja medyczna w cenie 70 zł. Na całkowity koszt immunizacji wpływa potrzebna liczba dawek oraz to, ile kosztuje szczepionka HPV wybrana przez konkretnego pacjenta. W ofercie TropicalMed znajdują się oba preparaty (dwu- i dziewięciowalentny).

Szczepienie HPV cena za dawkę:

• dwuskładnikowa szczepionka na HPV: 349 zł
• dziewięcioskładnikowa szczepionka na HPV: 549 zł

Szczepienie HPV cena w pakiecie: w naszej ofercie znajduje się atrakcyjny cenowo pakiet zawierający trzy dawki preparatu 9-składnikowego wraz z trzema kwalifikacjami medycznymi za 1799 zł.

Szczepionki przeciwko HPV są wydawane na receptę, toteż wcześniej niezbędna jest wizyta u lekarza. Przechowywanie i transport w odpowiednich warunkach mogą być problematyczne, toteż wygodniej i bezpieczniej jest skorzystać z usług TropicalMed. W naszym ośrodku preparaty są dostępne na miejscu, a szczepienie i kwalifikacja odbywa się podczas jednej wizyty.  

Aby uniknąć niepotrzebnego stresu oraz w pełni (a więc skutecznie) zaszczepić się na brodawczaka ludzkiego, skorzystaj z usług TropicalMed. Oferujemy zarówno najbardziej kompleksowe szczepionki przeciwko HPV z dziewięcioma składnikami, jak i preparaty na dwa najgroźniejsze typy wirusa.

Serdecznie zapraszamy na szczepienie!

FAQ - często zadawane pytania