#infekcja-wirusowa #infekcja-ukladu-pokarmowego #choroba-brudnych-rak

Szczepienia WZW A – najlepsza profilaktyka

Szczepienie zalecane na wirusowe zapalenie wątroby typu A

zdjęcie Katarzyna Ślusarz autora postu o Szczepienia WZW A – najlepsza profilaktyka Katarzyna Ślusarz | 2022-04-29 (ostatnia aktualizacja: 2022-10-21)
Wirusowe zapalenie wątroby typu A przenosi się głównie brudnymi rękami, rzadziej – drogą płciową. Objawia się podobnie jak zakażenie WZW C czy B, dlatego trudna jest szybka i prawidłowa diagnoza. Leczenie WZW typu A obejmuje głównie łagodzenie skutków choroby i wzmacnianie organizmu. Szczepionka przeciw żółtaczce może pomóc chronić się przed chorobą.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A

WZW typu A, zwana także żółtaczką typu A/pokarmową, to jedna z tzw. chorób brudnych rąk. Oznacza to, że wirusy HAV rozprzestrzeniają się głównie przez żywność i wodę skażoną odchodami nosiciela (droga fekalno-oralna). Do infekcji może więc dojść np. wówczas, gdy chory nie zachowa należytej higieny (np. po skorzystaniu z toalety), a następnie przygotowuje posiłki dla innych (np. rodziny/przyjaciół). Drugą, choć rzadszą, drogą transmisji wirusa HAV są stosunki płciowe z nosicielem.

Wirus HAV występuje powszechnie niemal na całym świecie. Szczególnie obciążone chorobą są regiony o niższych standardach higieniczno-sanitarnych.

Mapa występowania WZW A na świecieWZW A występuje powszechnie na świecie

Profilaktyka WZW typu A obejmuje m.in.:

  • szczepienie WZW A (zalecane szczególnie przed podróżą);
  • uzdatnianie wody pitnej (chemiczne, termiczne lub mechaniczne);
  • unikanie surowych/niedogotowanych potraw;
  • mycie i/lub obieranie owoców przed zjedzeniem;
  • regularne mycie rąk (przed posiłkami i po skorzystaniu z toalety);
  • porzucenie nawyku dotykania się po twarzy;
  • unikanie kąpieli w niesprawdzonych akwenach.

Zachowanie higieny i ostrożności podczas posiłków, używanie filtrów i środków dezynfekujących wodę lub przegotowywanie jej przed wypiciem, a także szczepienia ochronne zapewniają skuteczną ochronę przed wirusem HAV. Wymienione środki profilaktyki zapobiegają infekcji lub łagodzą jej przebieg i minimalizują ryzyko niebezpiecznych powikłań. Dlaczego żółtaczka typu A jest zagrożeniem dla człowieka?

WZW A – objawy

Kiedy wirus HAV przedostanie się do organizmu człowieka, rozpoczyna się tzw. okres inkubacji – to czas namnażania się drobnoustrojów, który trwa 14-50 dni (najczęściej 28).

W drugiej połowie okresu wylęgania, czyli średnio 2-3 tygodnie przed pojawieniem się jakichkolwiek objawów, nosiciel może zarażać otaczających go ludzi. Wirus jest wówczas najbardziej zakaźny.

Chroń się przed WZW A.

Przyjdź na szczepienie!

WZW A łatwo rozprzestrzenia się między ludźmi, a nosiciel często jest nieświadomy.
Nie ma leku zwalczającego wirusa HAV – warto zaszczepić się na WZW A.
WZW A występuje niemal na całym świecie – zaleca się szczepienia przed podróżą.
Skuteczne szczepionki. Wykwalifikowany personel. Wiele dostępnych terminów.
kobieta po szczepieniu Umów się na szczepienie przeciw WZW A!

Kiedy wirusy namnożą się w organizmie człowieka, można zaobserwować symptomy. Pojawiają się one nagle i często są tak gwałtowne i wyniszczające, że niezbędna jest hospitalizacja.

WZW typu A objawy:

  • żółte gałki oczne i skóra,
  • ciemna barwa moczu,
  • nudności i wymioty,
  • wzdęcia i dyskomfort w jamie brzusznej,
  • zgaga.

Wśród powikłań po zakażeniu wirusem HAV można wyróżnić stan zapalny lub uszkodzenie wątroby.

Warto zauważyć, że objawy WZW C czy B są takie same. Utrudnia to prawidłową i szybką diagnozę, która jest gwarantem skuteczniejszego leczenia i szybszego powrotu do zdrowia. Jak przebiega kuracja, gdy już dojdzie do zakażenia WZW typu A?

WZW – leczenie żółtaczki typu A

W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu A leczenie polega na zwalczaniu skutków, a nie przyczyn. Zaburzenia pracy układu pokarmowego mogą doprowadzić m.in. do odwodnienia, które stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Aby przywrócić równowagę wodno-elektrolitową w organizmie, stosuje się więc terapię nawadniającą (doustną lub dożylną).

Kiedy układ pokarmowy nie działa, tak jak powinien, niezbędna jest także dieta uzupełniająca braki witamin i minerałów. Ma to na celu zapewnienie zapotrzebowania energetycznego. Choroba bywa naprawdę wyniszczająca, toteż ważne jest także ograniczenie aktywności fizycznej. 

Wirus HAV atakuje wątrobę, której szkodzi nadmiar leków – w czasie rekonwalescencji należy więc ich unikać. Niebezpieczne są szczególnie te, które mogą wywoływać zastój żółci wątrobowej. Drożność dróg żółciowych jest bowiem niezbędna do szybkiego wydalenia drobnoustrojów chorobotwórczych z organizmu.

Szybkie wykrycie i zdiagnozowanie zakażenia wirusem HAV umożliwia przeprowadzenie tzw. PEP (profilaktyki poekspozycyjnej). Do 2 tygodni od narażenia się na działanie tych drobnoustrojów, można zastosować szczepienie na żółtaczkę w celu zapobiegania rozwojowi choroby. Osobom nieuodpornionym (tj. nieszczepionym nigdy wcześniej) zaleca się dodatkowo przyjęcie immunoglobuliny. 

W myśl sprawdzonej zasady, że lepiej zapobiegać niż leczyć, warto rozważyć szczepienie WZW A.

Szczepienia WZW A

Szczepienie WZW A jest zalecane szczególnie osobom dorosłym – to w tej grupie częściej odnotowuje się cięższe przypadki. Dzieci zazwyczaj przechodzą chorobę łagodnie, a nawet bezobjawowo (co nie wyklucza ryzyka całkowicie).

Szczepionki na WZW A figurują w polskim Programie jako zalecane, co oznacza, że nie można liczyć na dofinansowanie. Trzeba samodzielnie zakupić i dostarczyć preparat do punktu (chyba, że wybierze się TropicalMed). Należy pamiętać, że każda z wymienionych niżej szczepionek musi być przechowywana w lodówce i z dala od światła.  

Za immunizacją przemawia jednak fakt, że preparaty dają długotrwałą, średnio minimum 10-letnią odporność na chorobę. Najwyższą skuteczność (98-99%) odnotowuje się po podaniu dwóch dawek – wówczas można liczyć na ponad 15 lat ochrony.

W Polsce wyróżnia się następujące preparaty monowalentne (czyli tylko na WZW A):

Havrix szczepionka

To jednorazowa dawka 1 ml jest przeznaczona dla osób od 19. roku życia; w celu uzyskania trwalszej pamięci immunologicznej, stosuje się szczepienie uzupełniające, najlepiej 6-12 miesięcy po pierwotnym.

Istnieje także wariant dla dzieci (Havrix Junior). Jest przeznaczony dla osób w wieku 1-18 lat; poza ilością preparatu (0,5 ml zamiast 1), dawkowanie jest takie samo jak w przypadku szczepionki dla dorosłych.

Głównym składnikiem obu preparatów jest zabity (inaktywowany) wirus HAV. Stymuluje on produkcję przeciwciał do 30 dni od podania szczepionki.

Avaxim 160 U

Jedną dawkę (0,5 ml) szczepionki podaje się dorosłym i młodzieży od 16. roku życia włącznie. Dawkowanie jest identyczne jak w przypadku preparatów Havrix. Głównym składnikiem także są zabite wirusy HAV, które zaczynają działać już 14 dni po szczepieniu

Wirusowe zapalenie wątroby – szczepienie skojarzone

Szczepienia poliwalentne, czyli skojarzone charakteryzują się bardziej rozbudowanym składem. Dzięki niemu są w stanie zapobiegać więcej niż jednej chorobie. Na polskim rynku farmaceutycznym jest dostępna tylko jedna szczepionka przeciw żółtaczce obu typów (A i B).

Twinrix Adult, jak sama nazwa wskazuje, jest stosowana u dorosłych i młodzieży od 16. roku życia. Szczepienie składa się z trzech zastrzyków podanych w odstępie: 0 – 1 – 6 (miesięcy).

Substancjami czynnymi są w niej zabity wirus HAV oraz antygen powierzchniowy HBV. Szczepienie daje długoletnią ochronę przeciw obu chorobom, która wytwarza się w 2-4 tygodnie od przyjęcia preparatu.

Twinrix Adult pozwala na szybką i wygodną immunizację na oba wirusy zapalenia wątroby (HAV i HBV). To szczególnie dobra opcja dla osób urodzonych przed 1994 rokiem, które nie zostały objęte obowiązkowym programem szczepień na WZW B w okresie niemowlęcym.

Przeciwwskazania i skutki uboczne szczepienia

Choroba, alergia lub nadwrażliwość na składniki szczepionki uniemożliwiają jej zastosowanie. Dlatego tak ważna jest klasyfikacja, podczas której sprawdzany jest stan zdrowia i predyspozycje pacjenta. Ma to zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Mimo to zdarzają się skutki uboczne o niewielkim nasileniu. Są to:

  • ból, obrzęk i rumień w miejscu wstrzyknięcia (najczęstszy NOP),
  • ból głowy,
  • stan podgorączkowy,
  • dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Według danych PZH, objawy te nie pojawiają się rzadko, a jeśli już wystąpią – są łagodne i ustępują samoistnie. To niewielka cena za ochronę, jaką daje szczepienie na WZW typu A.

Szczepionka WZW A – cena 

Cena szczepionki WZW A zależy od głównie od dostępności i składu preparatu. Pojedyncze są zazwyczaj tańsze od skojarzonych. Są to

  • Havrix szczepionka w cenie 269 zł,
  • Havrix Junior w cenie 199 zł,
  • Avaxim 160 U w cenie 229 zł.

Dla osób chcących uodpornić się na oba typy żółtaczki dobrą opcją będzie preparat skojarzony Twinrix Adult.

Szczepionka WZW A i B cena 

W cenie szczepionki WZW A i B zyskuje się odporność na aż dwie choroby, toteż koszt takiej immunizacji jest nieco większy:

  • Twinrix w cenie 289 zł

Podobnie jak w powyższych przypadkach, koszt preparatu Twinrix jest dostępny w cenniku TropicalMed.

Szczepienie żółtaczka typ A – dlaczego warto?

Głównym powodem, dla którego warto się szczepić, powinna być ochrona swojego zdrowia i bezpieczeństwo. Jest to szczególnie ważne wśród dorosłych, którzy z reguły częściej łapią infekcję i ciężej ją przechodzą.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A stanowi szczególne zagrożenie w określonych kręgach – tzw. grup ryzyka. Są to osoby narażone na zachorowanie bardziej niż inni. W przypadku WZW typu A są to m.in.:

  • pracownicy służby zdrowia,
  • osoby zatrudnione przy produkcji i/lub dystrybucji żywności,
  • pracownicy obsługi oczyszczalni ścieków,
  • przewlekle chorzy i/lub mający niedobory odporności.

Szczepienia na żółtaczkę są tym osobom szczególnie wskazane. Równie ważna jest immunizacja przed podróżą do krajów endemicznego występowania wirusa HAV. Według danych PZH, jest to niemal cała półkula południowa (z wyłączeniem Australii), zdecydowana część Azji oraz większość krajów Europy Wschodniej. Na rozprzestrzenianie się wirusa zapalenia wątroby wpływają też warunki sanitarne – im gorsze w danym kraju, tym większe prawdopodobieństwo infekcji podczas wakacji.

Szczepienie na żółtaczkę typu A przydaje się więc zarówno w kraju jak i przed podróżą za granicę. 

Szczepienia WZW A – wykonaj je w TropicalMed!

Serdecznie zapraszamy na szczepienie w jednym z trzech oddziałów: w Warszawie, Katowicach i Krakowie. Zapewniamy wygodną i bezpieczną immunizację, która pozwoli Ci cieszyć się zdrowiem, m.in. przed podróżą. 

Skontaktuj się z nami!

FAQ - często zadawane pytania

Kiedy szczepienie na WZW A?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A to inaczej żółtaczka pokarmowa. Choroba atakuje m.in. układ pokarmowy, mogąc prowadzić do naprawdę ciężkich powikłań. Można się przed nią chronić dzięki szczepieniu. Jest ono zalecane w szczególności osobom dorosłym, jednak istnieją preparaty, które można podawać przed osiągnięciem pełnoletności. Lepiej zapobiegać, niż leczyć!

Jak zaszczepić się na WZW A?

Najwygodniejszą opcją jest udanie się do punktu szczepień TropicalMed. U nas znajdziesz kompetentnych lekarzy, którzy po zebraniu wywiadu będą mogli zakwalifikować Cię do szczepienia. W TropicalMed doświadczony personel zaaplikuje Ci szczepionkę, której nie musisz kupować na własną rękę- sami się tym zajmujemy. Dzięki temu nie trzeba martwić się o jej odpowiednie przechowywanie.

Czy trzeba powtarzać szczepienie na WZW A?

Aktualnie WHO nie zaleca przyjmowania dawek przypominających. Odporność uzyskana dzięki szczepieniu utrzymuje się bardzo długo. To jak najbardziej zachęca do zaszczepienia się- raz uodporniony organizm będzie chroniony przez cały czas! Dzięki temu przed wyjazdem w miejsca występowania HAV nie będziesz musiał_a się stresować tym, czy nie zachorujesz na WZW A.

Ile kosztuje szczepionka na WZW A?

Cena szczepionki przeciwko WZW A zależy od głównie od dostępności i składu preparatu. Nie potrzeba jednak dawek przypominających – jeśli raz się zaszczepisz, będziesz już odporny/a. Szczepienie to jest istotne zarówno w kraju, jak i na wyjazdach! Dostępne są preparaty skojarzone, które chronią przed kilkoma chorobami! Po aktualną cenę zapraszamy na naszą stronę.

Zaszczep się przeciwko WZW typu A!

Odporność zagwarantuje Ci bezpieczeństwo i zdrowie, szczególnie podczas podróży!
Zarezerwuj termin szczepienia
Czytaj więcej: