WZW A szczepienie – ile kosztuje i komu jest zalecane?

WZW A co to za choroba i jak się przenosi?

WZW A, wirusowe zapalenie wątroby typu A albo potocznie żółtaczka typu A to określenia jednej choroby przenoszonej drogą fekalno-oralną. Do zakażenia dochodzi, gdy wirus HAV (ang. Hepatitis A Virus) zawarty w kale nosiciela przedostanie się do ust drugiej osoby. W jaki sposób do tego dochodzi?

WZW A jak można się zarazić:

• brudne ręce – po dotknięciu skażonych przedmiotów, a następnie przystąpieniu do posiłku bez umycia rąk;
• skażona woda – po spożyciu wody zawierającej wirusa HAV lub kostek lodu zrobionych ze skażonej wody;
• stosunki płciowe – niektóre praktyki seksualne wiążą się z kontaktem z okolicą odbytu, skąd bierze się wirus HAV;
• skażona żywność – po spożyciu posiłku przygotowanego przez osobę chorą lub po zjedzeniu owoców/warzyw umytych w skażonej wodzie.

Potoczna nazwa "żółtaczka typu A" nawiązuje do charakterystycznego objawu choroby w postaci zażółcenia skóry, śluzówek i białkówek oczu. Dzieje się tak w wyniku podwyższonego stężenia bilirubiny (barwnika żółciowego). Jakie inne symptomy ma wirusowe zapalenie wątroby typu A?

Czym objawia się WZW A i jakie ma powikłania?

Kiedy wirus HAV przedostanie się do organizmu człowieka, zaczyna się namnażać. Tzw. okres inkubacji trwa od 14 do 50 dni (średnio 28 dni). W drugiej połowie wylęgania, czyli średnio 2-3 tygodnie przed pojawieniem się jakichkolwiek symptomów choroby, nosiciel może zarażać otaczających go ludzi. Wirus jest wówczas najbardziej zakaźny.

WZW typu A objawy

Objawy WZW A pojawiają się gwałtownie i są tak wyniszczające, że niezbędne jest leczenie szpitalne. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH, większość przypadków w Polsce (70-85%) wymaga hospitalizacji^[1].

U chorych można zaobserwować następujące symptomy:

• zgaga,
• nudności i wymioty,
• stolec w kolorze gliny,
• ciemna barwa moczu,
• uczucie wczesnej sytości
• żółte gałki oczne, skóra i śluzówki,
• wzdęcia i dyskomfort w jamie brzusznej.

WZW A u dzieci i dorosłych: ciężkie epizody żółtaczkowe odnotowuje się u 70% zakażonych dorosłych^[2], podczas gdy u dzieci chorych na WZW typu A objawy często nie pojawiają się wcale (tylko u 10% z nich rozwija się żółtaczka)^[3].

Wywołane przez WZW A objawy utrzymują się z reguły tydzień lub dwa, chociaż zdarzają się zakażenia przedłużające się i nawracające przez nawet kilka miesięcy. Dzieje się tak w około 15% przypadków^[4].

WZW A powikłania i śmiertelność

Do możliwych powikłań zalicza się aplazję szpiku oraz uszkodzenie lub niewydolność wątroby spowodowane nadostrym zapaleniem.

{ryzyko|Zgony w wyniku WZW typu A zdarzają się raczej rzadko: od 0,1% u dzieci do 15. roku życia, przez 0,3% u osób w wieku 15-39 lat, aż do 2,1% u dorosłych od 40. roku życia|https://www.who.int/publications/m/item/vaccine-preventable-diseases-surveillance-standards-hepa}. W skali globalnej co roku odnotowuje się kilka tysięcy przypadków śmiertelnych.

Współczynnik śmiertelności oraz zapadalności na WZW A zależy nie tylko od wieku; wartości te zwiększają się m.in. w przypadku chorób przewlekłych (szczególnie wątroby) czy zamieszkania w miejscu, gdzie warunki higieniczno-sanitarne i poziom opieki medycznej jest gorszy. Gdzie ryzyko jest najwyższe?

Gdzie występuje wirusowe zapalenie wątroby typu A?

Według szacunków WHO, w skali globalnej odnotowuje się 1,5 miliona przypadków klinicznych rocznie^[5]. Najbardziej obciążone pozostają następujące regiony^[6]:

• Afryka (szczególnie subsaharyjska),
• południowa i centralna cześć Azji,
• Europa Wschodnia,
• Ameryka Łacińska,
• Bliski Wschód.

Ze względu na dobre warunki higieniczno-sanitarne oraz łatwy dostęp do czystej i bezpiecznej wody, tzw. żółtaczka pokarmowa nie jest zbyt rozpowszechniona w naszym kraju. Na WZW A w Polsce choruje średnio kilkaset osób rocznie.

Kiedy wiadomo już o przebiegu i możliwych konsekwencjach wirusowego zapalenia wątroby typu A, warto dowiedzieć się o sposobach zapobiegania tej chorobie. 

Jak wygląda profilaktyka WZW typu A w trzech krokach?

Profilaktyka opiera się o higienę osobistą i żywienia, szczepienie WZW typu A, a w razie kontaktu z czynnikiem zakaźnym – o profilaktykę poekspozycyjną. Co warto wiedzieć na ten temat?

1) Higiena osobista i żywienia

Aby zminimalizować ryzyko wprowadzenia wirusów do swojego organizmu, warto przestrzegać zasad higieny osobistej i żywienia, które obejmują:

• porzucenie nawyku dotykania się po twarzy;
• unikanie surowych/niedogotowanych potraw;
• unikanie kąpieli w niesprawdzonych akwenach;
• mycie i/lub obieranie owoców przed zjedzeniem;
• uzdatnianie wody pitnej (szczegóły w odnośniku);
• unikanie lokalów gastronomicznych o niskim standardzie;
• regularne mycie rąk (przed posiłkami i po skorzystaniu z toalety).

Ochrona siebie i innych: przez pierwszy tydzień ewentualnej choroby należy unikać kontaktów seksualnych i przygotowywania posiłków dla innych. W ten sposób minimalizujemy ryzyko zarażenia najbliższych.

Warto pamiętać, że nawet mikroskopijna ilość materiału zakaźnego wystarczy do wywołania zakażenia. W takiej sytuacji zalecana jest natychmiastowa konsultacja z lekarzem, który doradzi w sprawie profilaktyki poekspozycyjnej.

2) WZW typu A szczepionka poekspozycyjna 

Do 2 tygodni od narażenia się na działanie tych drobnoustrojów szczepienie na WZW A może zapobiec rozwojowi choroby. Osobom nieuodpornionym (tj. nieszczepionym nigdy wcześniej) zaleca się dodatkowo przyjęcie immunoglobuliny^[7].

Dzięki szybkiemu wykryciu i zdiagnozowaniu zakażenia możliwa jest poekspozycyjna profilaktyka WZW typu A. Zgodnie z zasadą, że lepiej zapobiegać niż leczyć, warto więc zdecydować się na szczepienie zapobiegawcze, które zmniejszy ryzyko wniknięcia wirusa HAV do organizmu.

3) WZW typu A szczepionka profilaktyczna

Immunizację szczególnie zaleca się osobom, które podejmują różnego rodzaju czynności zwiększające ryzyko styczności z wirusem HAV. Są to głównie podróżnicy oraz pracownicy zakładów wodno-kanalizacyjnych.

Drugą ważną grupą docelową szczepień są osoby, których organizm jest bardziej wrażliwy na cięższy przebieg choroby i powikłania. Podatność na infekcje zwiększają m.in. zaburzenia odporności czy choroby przewlekłe.

Kiedy wiadomo, kto powinien poddać się immunizacji, warto przyjrzeć się ofercie TropicalMed i wybrać szczepienie WZW typu A dopasowane do swoich potrzeb.

Jakie szczepienia WZW A oferuje ośrodek TropicalMed?

Na WZW A szczepienia są dostępne w czterech wariantach. Trzy z nich to preparaty monowalentne, czyli chroniące przed jedną chorobą. Jeden jest skojarzony, czyli, chroniący przed dwoma typami "żółtaczki" (A i B). Więcej informacji można znaleźć w poniższej tabeli.

Więcej informacji o działaniu, skuteczności i bezpieczeństwie poszczególnych preparatów można znaleźć w odnośnikach. Każda z naszych szczepionek jest podawana w formie domięśniowych wstrzyknięć. W jakim schemacie są one rozplanowane?

Szczepienie WZW A ile dawek

Szczepienie na WZW A odbywa się w dwudawkowo, z zachowaniem 6-12 miesięcy odstępu między wstrzyknięciami. Za immunizacją preparatami monowalentnymi przemawia fakt, że dają one wieloletnią odporność na "żółtaczkę typu A" Najwyższą skuteczność (98-99%) odnotowuje się po podaniu dwóch dawek.

Preparat skojarzony wymaga podania trzech lub czterech dawek, zależnie od wybranego schematu:

• miesiąc 0, 1 i 6 (schemat klasyczny);
• dzień 0, 7 i 21 + dawka uzupełniająca po 12 miesiącach (schemat przyspieszony).

Zasadność szczepienia WZW A+B: na WZW typu B szczepi się dzieci obowiązkowo od 1994-96 roku (zależnie od województwa). Preparat skojarzony jest dobrym wyborem dla osób, które nie przeszły immunizacji w dzieciństwie.

Bez względu na wybrany wariant (monowalentny czy skojarzony) pojedyncza dawka zapewnia wstępną ochronę przed zachorowaniem. Dla wzmocnienia i utrwalenia odporności na lata, zaleca się dokończenie immunizacji według zalecanego schematu. Kiedy należy go rozpocząć, by zdążyć nabyć odporność np. przed zbliżającą się podróżą do regionu dotkniętego "żółtaczką"?

WZW A szczepionka ile przed wyjazdem 

Wizytę w TropicalMed celem immunizacji przed zaplanowanym wyjazdem zagranicznym najlepiej zaplanować z minimum miesięcznym zapasem czasu. Zależnie od wybranego preparatu, organizm potrzebuje bowiem od 2 do 4 tygodni na wytworzenie ochronnego poziomu przeciwciał. 

WZW A szczepionka ile przed wyjazdem: chcąc uzyskać najszybsze uodpornienie (po 14 a nie 30 dniach) najlepiej wybrać szczepionkę monowalentną od lat 16. Z racji tego, że nie jest ona wskazana dzieciom, przed wycieczką rodzinną wizytę warto zaplanować z miesięcznym wyprzedzeniem.

Żaden z wymienionych wyżej preparatów nie jest podawany w Polsce obowiązkowo. Za szczepienie WZW A cena nie jest więc w żadnym stopniu pokrywana przez NFZ. Trzeba samodzielnie zakupić i dostarczyć preparat do punktu. To uciążliwe i czasochłonne, dlatego warto skorzystać z usług TropicalMed; jak wygląda nasza oferta?

Ile kosztuje szczepionka na WZW A w TropicalMed?

Przed podaniem jakiejkolwiek szczepionki przeprowadzana jest wnikliwa kwalifikacja lekarska (70 zł) podczas której wykluczamy przeciwwskazania i dobieramy odpowiedni preparat.

Całkowity koszt immunizacji zależy od tego, ile kosztuje szczepionka na WZW A wybrana przez danego pacjenta.

Jak widać, decydując się na szczepienie WZW A ile dawek ma znaczenie, bo immunizacja odbywa się w schemacie dwudawkowym (na WZW A) lub trzy-/czterodawkowym (na WZW A+B). Kwalifikacja lekarska jest natomiast konieczna na każdej kolejnej wizycie szczepiennej.

Cennik TropicalMed: chcąc obniżyć koszt immunizacji przed podróżą, warto sprawdzić nasz cennik, który zawiera profilowane zestawy szczepień. Niektóre z nich uwzględniają preparat na WZW typu A (+ inne choroby czyhające w regionie)

Serdecznie zapraszamy na wizytę w jednym z oddziałów TropicalMed. Kliknij "Umów termin szczepienia WZW A" i sprawdź dostępne kliniki! Nasi wykwalifikowani lekarze ocenią ryzyko zakażenia wirusem HAV w Twojej podróży czy w miejscu pracy i w razie potrzeby dobiorą odpowiednią szczepionkę ochronną. Zapewniamy wygodną i bezpieczną immunizację, która pozwoli Ci cieszyć się zdrowiem, m.in. przed podróżą. 

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania