TropicalMed NIE prowadzi szczepień przeciwko pałeczce ropy błękitnej
Pseudomonas aeruginosa co to jest:- Drogi zakażenia: kontakt ze skażoną wodą, sprzętem medycznym lub kosmetycznym
- Objawy: zapalenie pęcherza, płuc, ucha (tzw. ucho pływaka), oka, kości, skóry lub paznokci
- Powikłania: sepsa, niewydolność oddechowa, uszkodzenie wzroku bądź słuchu
- Leczenie: odpowiednio dobrane antybiotyki, np. lewofloksacyna czy tobramycyna
- Profilaktyka: dezynfekcja sprzętu medycznego, kontrola czystości wody, szczepionka na pałeczkę ropy błękitnej.
Pseudomonas aeruginosa co to jest?
Pseudomonas aeruginosa to bakteria tlenowa, która naturalnie występuje w przewodzie pokarmowym zwierząt, glebie i słodkiej wodzie[1]. Jest niezwykle odporna, bardzo łatwo się adaptuje i jest patogenem oportunistycznym. Oznacza to, że wykazuje skłonność do wywoływania infekcji u osób z obniżoną odpornością.
Błękitna bakteria
Charakterystyczną cechą bakterii jest
zdolność do wytwarzania piocyjaniny. To błękitnozielony pigment, który hamuje wzrost innych bakterii, robiąc „miejsce” dla pałeczki ropy błękitnej. To właśnie temu drobnoustroje zawdzięczają swoją nazwę.Pseudomonas aeruginosa mogą też tworzyć tzw. biofilm, który ma funkcję ochronną – przed środkami dezynfekującymi, antybiotykami czy przeciwciałami wytwarzanymi przez organizm[2]. Sprzyja to rozprzestrzenianiu się bakterii, szczególnie w środowisku szpitalnym.
Kiedy wiadomo już co nieco o bakterii, warto dowiedzieć się o drogach zakażenia. Pałeczka ropy błękitnej czy jest zaraźliwa i jak może dojść do infekcji? O tym w dalszej części artykułu.
Pseudomonas aeruginosa jak można się zarazić?
Do zakażeń dochodzi głównie w szpitalach i ambulatoriach, szczególnie podczas dłuższych pobytów, trwających tydzień lub więcej. Bakterie osiadają na kranach i umywalkach oraz narzędziach takich jak respiratory, endoskopy czy cewniki, by następnie przeniknąć do organizmu osoby, która korzysta z tych przedmiotów.
Pałeczka ropy błękitnej czy jest zaraźliwa: bakteria występuje powszechnie i może wnikać do organizmu człowieka na wiele sposobów – zarówno bezpośrednio (przez kontakt z nosicielem) jak i pośrednio, ponieważ osiada na różnych powierzchniach (np. sprzęcie medycznym).
Jeśli chodzi o Pseudomonas aeruginosa jak można się zarazić poza szpitalem? Otóż do zakażenia może dojść także na basenie, termach czy w jacuzzi. Kontakt z zanieczyszczoną wodą w kąpieliskach, w których gromadzą się ludzie, jest kolejnym sposobem rozprzestrzeniania się tych bakterii.
Kto jest najbardziej podatny na błękitną baterię?
Najbardziej narażeni na zakażenie pałeczką ropy błękitnej są:
- ludzie z obniżoną odpornością,
- przewlekle chorzy (np. cukrzycy),
- osoby przyjmujące narkotyki dożylnie,
- hospitalizowani (np. w wyniku oparzeń, urazów czy przeszczepów),
- posiadacze wszczepionych implantów (np. sztucznej zastawki serca),
- osoby z urządzeniami inwazyjnymi (np. cewnikami, rurkami dotchawiczymi).
Według danych Europejskigo Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), Pseudomonas aeruginosa to jedna z najpowszechniejszych bakterii. Występuje niemal na całym kontynencie, a największe zagrożenie stanowi w Grecji, Bułgarii, Rumunii, Chorwacji, na Węgrzech czy Słowacji[3]. Czym grozi zakażenie błękitną bakterią w Polsce czy w podróży?
Jak przebiega zakażenie pałeczką ropy błękitnej?
Bakterie atakują różne układy i narządy w ciele człowieka, dlatego okres inkubacji (od zakażenia do pojawienia się symptomów) trwa od kilku godzin do kilku dni.
Okres wylęgania pałeczki ropy błękitnej
W zależności od miejsca wniknięcia bakterii, okres inkubacji/wylęgania może być różny. Przykładowo, w oku Pseudomonas aeruginosa objawy daje średnio po 24-72 godzinach
[4]. Infekcje oka są częstsze m.in. u osób używających soczewek kontaktowych.
Przeprowadzano też eksperymenty na błonie imitującej błonę bębenkową. Wykazały one, żePseudomonas aeruginosa w uchu potrafi namnożyć się i wytworzyć wspomniany już biofilm w ciągu 4 dni[5]. Infekcje ran czy oparzeń dają o sobie znać średnio po 2-5 dniach.
Kiedy już uda się wniknąć do organizmu człowieka, błękitna bakteria przytwierdza się do komórek i namnaża się. Kiedy kolonizacja dojdzie do skutku, pojawia się miejscowe zakażenie. Jakie są jego objawy?
Pałeczka ropy błękitnej objawy
Bakteria często powoduje nasilenie choroby podstawowej pacjenta (np. zaostrzenie mukowiscydozy). Pałeczka ropy błękitnej na skórze w jakiś sposób uszkodzonej (np. po oparzeniach) często wytwarza zielono-niebieską, ropną wydzielinę. Więcej o objawach
| Narząd/układ, który uległ zakażeniu | Pseudomonas aeruginosa objawy | Kto jest szczególnie narażony |
| drogi moczowe | uporczywe parcie na pęcherz, częste i bolesne oddawanie moczu, ból podbrzusza | pacjenci cewnikowani i/lub po przeszczepach nerek |
| płuca | zapalenie płuc; kaszel, duszności i ból w klatce piersiowej, gorączka, bóle mięśni, stawów i głowy | osoby ze schorzeniami dróg oddechowych i/lub z osłabioną odpornością |
| ucho | Pseudomonas aeruginosa w uchu powoduje ból i wyciek, a także pogorszenie słuchu i gorączkę | cukrzycy |
| oko | ból, zaczerwienienie i wydzielina z oka, pogorszenie widzenia, zwiększona wrażliwość na światło | osoby używające soczewek kontaktowych oraz z niedoborami odporności |
| serce | zapalenie wsierdzia jest rzadkie; objawia się m.in. wysoką gorączką, szmerem nad sercem w trakcie osłuchiwania czy osłabieniem | osoby przyjmujące narkotyki dożylnie lub ze wszczepionymi urządzeniami kardiologicznymi |
| kości/szpik | tkliwość w miejscu zranienia, ropna wydzielina | narkomani; do zakażenia dochodzi w wyniku infekcji rany (najczęściej kłutej) |
| skóra i paznokcie | zielonożółty odcień paznokcia i bolesne „odklejanie się” od palca, bolesna i zmieniona (zazwyczaj zaczerwieniona) skóra wokół paznokcia
| pałeczka ropy błękitnej na skórze nóg może pojawić się po kontakcie ze słodką wodą (np. na basenie) |
Osoby, które dotknęła pałeczka ropy błękitnej objawy wymienione powyżej[6] powinny niezwłocznie zgłosić lekarzowi. Pozwala to uniknąć najcięższych powikłań zakażenia. Jakich?
Pałeczka ropy błękitnej powikłania
Zakażenie może prowadzić do sepsy, a w konsekwencji – śmiertelnego wstrząsu septycznego. Posocznica może być też spowodowana zakażeniem w obrębie jelit (to tzw. gorączka szanghajska)[7].
Punkcja lędźwiowa (nakłucie lędźwiowe) zanieczyszczonym sprzętem medycznym także może wywołać zakażenie pałeczką ropy błękitnej, a co za tym idzie – zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. To wszystko zalicza się do najpoważniejszych następstw infekcji. Bakteria może jednak wywołać wiele innych, nieco mniej niebezpiecznych dolegliwości.
Po zaobserwowaniu niepokojących objawów, należy zgłosić się do lekarza, który diagnozuje obecność bakterii w organizmie. Jeśli badanie pobranej próbki potwierdzi infekcję, nosiciel pałeczki ropy błękitnej powinien niezwłocznie zgłosić się na leczenie. Co na pałeczkę ropy błękitnej działa najskuteczniej?
Pseudomonas aeruginosa leczenie: jak przebiega?
Ostrzeżenie dotyczące samoleczenia
W przypadku podejrzenia choroby wywołanej przez Pseudomonas aeruginosa leczenie należy powierzyć specjaliście. Lekarz dopasuje kurację m.in. do indywidualnych predyspozycji zdrowotnych pacjenta (m.in. alergii). Informacje na niniejszej stronie mają charakter informacyjny i ogólny – nie mogą zastąpić spersonalizowanej porady lekarskiej.
W leczeniu ważna jest szybka diagnoza i kuracja antybiotykami. Rozpoznając objawy zakażenia pałeczką ropy błękitnej oraz przeprowadzając posiew mikrobiologiczny, można dokonać precyzyjnej diagnozy, która umożliwia leczenie. Niestety, nie zawsze jest ono skuteczne.
Ze względu na to, jak bardzo oporna staje się pałeczka ropy błękitnej antybiotyk może nie zadziałać. Według danych ECDC, średnia oporność P. aeruginosa na leczenie waha się w Europie od kilku do nawet powyżej 50%[8]. Dzieje się tak w wyniku nadużywania i nieprawidłowego stosowania tego typu medykamentów, co doprowadziło do rozprzestrzenienia się szczepów lekoopornych.
Aby wyeliminować infekcję trzeba więc pobrać próbkę i określić, co na pałeczkę ropy błękitnej w obrębie danego narządu/układu będzie najskuteczniejsze Przykładowo, zakażenie w obrębie płuc leczy się m.in. za pomocą lewofloksacyny czy tobramycyny[9].
Jak chronić się przed pałeczką ropy błękitnej?
W przypadku wielolekoopornych szczepów P. aeruginosa kuracja bywa nieskuteczna. Warta rozważenia jest więc szczepionka na pałeczkę ropy błękitnej, która zapobiega infekcji i eliminuje problem jej leczenia. Ważne są także pozostałe zasady profilaktyki pałeczki ropy błękitnej. Jakie?
Zasady profilaktyki
O profilaktyce pałeczki ropy błękitnej należy pamiętać nie tylko w środowisku szpitalnym i ambulatoryjnym, ale także w publicznych kąpieliskach czy salonach kosmetycznych/tatuatorskich. Kluczowe jest więc:
Zdarzające się zaniedbania personelu medycznego oraz rosnąca zdolność adaptacji P. aeruginosa sprawiają, że powyższe środki ostrożności nie zawsze się sprawdzają. Najskuteczniejszą ochronę przed pałeczką ropy błękitnej dają szczepienia profilaktyczne.
Szczepionka na pałeczkę ropy błękitnej
W odpowiedzi na rosnącą odporność P. aeruginosa na antybiotyki, opracowano szczepionkę Pseudovac[10]. Może być ona stosowana u dzieci i dorosłych w pięciodawkowym schemacie (dzień 1, 4, 6, 8 i 10).
Preparat działa zarówno profilaktycznie, tj. zapobiega infekcjom w przyszłości, jak i leczniczo – po zakażeniu, w celu złagodzenia objawów i zminimalizowania ryzyka niebezpiecznych powikłań. Szczepienia nie zaleca się kobietom w ciąży i karmiącym piersią, a także osobom wrażliwym na substancje zawarte w szczepionce.
Preparat jest nierefundowany w Polsce, toteż za zakup, przechowywanie i dostarczenie leku odpowiada osoba, która chce się zaszczepić. Należy też pamiętać o konsultacji lekarskiej, bowiem niezbędne jest zdobycie recepty na preparat. Szczepionka na pałeczkę ropy błękitnej nie jest dostępna w TropicalMed. Mimo to, przed zabiegiem estetycznym czy chirurgicznym warto zgłosić się do naszego ośrodka. Dlaczego?
Jakie szczepienia przed zabiegiem oferuje TropicalMed?
W ofercie naszego ośrodka nie ma szczepionki na pałeczkę ropy błękitnej, ale na wirusowe zapalenie wątroby typu B już tak. Obie choroby mogą współistnieć u pacjentów z obniżoną odpornością i/lub w placówkach medycznych/estetycznych. Na niesterylnych narzędziach mogą bowiem osiadać zarówno bakterie P. aeruginosa, jak i wirusy HBV zawarte w krwi i płynach ustrojowych nosiciela.
Aby uniknąć groźnej, wirusowej choroby, która może doprowadzić do marskości lub raka wątroby, warto wykonać szczepienia na WZW typu B (od 139 zł/dawka). Są one podawane w trzydawkowym cyklu klasycznym (miesiąc 0, 1 i 6) lub czterodawkowym przyspieszonym (miesiąc 0, 1 i 2 + booster po roku). Należy pamiętać, że każdą wizytę w TropicalMed rozpoczyna kwalifikacja lekarska w cenie 70 zł.
Sprawdź pełną ofertę naszego ośrodka, a więc koszt szczepionek dolo lub w przystępnych cenowo pakietach, klikając cennik TropicalMed. Za pomocą wygodnego systemu online (kliknij "Zarezerwuj termin szczepienia") możesz zapisać się na wizytę, podczas której uodpornisz się na wybrane choroby jednego dnia i bez konieczności dostarczania skierowania, recepty czy samodzielnie kupionego preparatu.
Serdecznie zapraszamy do TropicalMed!
FAQ - często zadawane pytania
Pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) atakuje organizm człowieka na różne sposoby: może powodować nasilenie choroby podstawowej pacjenta (np. mukowiscydozy), zakazić ranę i doprowadzić do sepsy lub wywoływać stany zapalne różnych narządów i układów – np. dróg moczowych, płuc, kości/szpiku.
Zakażenie pałeczką ropy błękitnej zwalcza się antybiotykami, baterie te są coraz bardziej lekoodporne. Najskuteczniejszą ochronę zapewniają szczepienia stymulujące organizm do produkcji przeciwciał, które „walczą” z drobnoustrojami chorobotwórczymi.
Do zakażenia pałeczkami ropy błękitnej dochodzi najczęściej w środowisku szpitalnym i ambulatoryjnym, gdyż bakterie wykazują skłonność do wywoływania infekcji u osób z obniżoną odpornością. Patogeny rozprzestrzeniają się z człowieka na człowieka brudnymi rękami lub w sposób pośredni, kiedy osiadają na różnych powierzchniach (np. na sprzęcie medycznym).
Pseudovac to szczepionka na pałeczkę ropy błękitnej, która działa zarówno profilaktycznie (chroni przed zachorowaniem) jak i leczniczo, tj. łagodzi objawy zakażenia i minimalizuje ryzyko niebezpiecznych powikłań. To preparat, który można stosować u dzieci i dorosłych w stanach zagrożenia infekcją.