Co to jest legionella i jaką chorobę wywołuje?

Legionella choroba – co to takiego?

Legionelloza to bakteryjna choroba zakaźna, którą wywołuje pałeczka Legionella. Można wprowadzić ją do organizmu, wdychając skażony aerozol wodny albo poprzez zachłyśnięcie się skażoną wodą. Bakteria może wywołać dwie choroby, a są to:

• choroba legionistów – ciężka, płucna odmiana choroby;
• gorączka Pontiac – odmiana pozapłucna, o łagodniejszym przebiegu.

Na zachorowanie są wrażliwe osoby z osłabionym układem odpornościowym i/lub przewlekłymi chorobami płuc (jak POChP, astma, rozedma), byli lub obecni palacze, cukrzycy oraz przede wszystkim – ludzie po 50. roku życia, których dotyczy 75-80% zgłoszonych przypadków^[1]

Warto zaznaczyć, że nie da się zarazić poprzez picie skażonej wody czy kontakt z chorym. Aby doszło do zakażenia, bakteria Legionella musi przedostać się do dróg oddechowych. Gdzie i w jaki sposób może do tego dojść?

Gdzie może występować pałeczka Legionella?

W naturalnym środowisku Legionella w wodzie słodkiej (w rzekach, jeziorach) rzadko wywołuje choroby, ale w nieodpowiednio konserwowanych instalacjach wodnych stworzonych przez człowieka jest już problemem. Oto lista miejsc, gdzie może się rozwijać:

• głowice prysznicowe
• baterie umywalkowe
• nawilżacze powietrza
• myjnie samochodowe
• turbiny stomatologiczne
• fontanny i natryski miejskie
• zraszacze/skraplacze parowe
• instalacje wodno-kanalizacyjne
• wanny z hydromasażem/jacuzzi
• Legionella w klimatyzacji – tylko w systemach HVAC; standardowe klimatyzatory domowe i samochodowe nie wykorzystują wody, a czynnik chłodniczy (w nim bakteria się nie rozwinie).

Według WHO, każdego roku w Europie, Australii i Stanach Zjednoczonych wykrywa się 10-15 przypadków legionellozy na milion mieszkańców. Według najnowszych raportów, w Polsce jest to kilkaset zakażeń rocznie^[3]. Po czym można je rozpoznać?

Legionella objawy i powikłania – czym grozi infekcja?

Kiedy Legionella w wodzie przedostanie się drogą powietrzną do dróg oddechowych, namnaża się średnio przez 1-2 dni (gorączka Pontiac) lub 5-6 dni (choroba legionistów). To tzw. czas inkubacji/wylęgania, po którym pojawiają się pierwsze objawy choroby. Jakie?

Podczas gdy gorączka Pontiac ma grypopodobny charakter i z reguły ustępuje samoistnie po około 2-5 dniach, choroba legionistów miewa ciężki, możliwie śmiertelny przebieg. Grozi zapaleniem płuc, niewydolnością oddechową, niewydolnością nerek czy wstrząsem. Śmiertelność tej odmiany legionellozy waha się od 5 do 15%^[4]. Czy da się temu zapobiec?

Legionella leczenie – jak pomóc osobie chorej?

W przypadku chorób, jakie wywołuje bakteria Legionella objawy nie są zbyt pomocne w rozpoznaniu choroby. Lekarzowi lepiej opowiedzieć historię podróży i/lub specyfikę miejsca, w którym mogło dojść do kontaktu ze skażonym aerozolem. W diagnostyce najczęściej wykorzystuje się testy antygenowe (UAT) z moczu lub reakcję łańcuchową polimerazy (PCR) z wydzielin dolnych dróg oddechowych.

Kiedy uda się postawić diagnozę, lekarz przepisuje odpowiedni antybiotyk. Leki pierwszego rzutu to makrolidy i fluorochinolony oddechowe (lewofloksacyna lub moksyfloksacyna)^[5]. Zważywszy na to, że nawet odpowiednio leczona legionelloza bywa śmiertelna, warto trzymać się zasady, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Nie ma szczepionki ochronnej, dlatego trzeba ściśle stosować się do zasad profilaktyki.

Jak skutecznie chronić się przed Legionella?

Aby Legionella w klimatyzacji, instalacji wodnej czy na basenie nie zebrała śmiertelnego żniwa, niezbędna jest regularne czyszczenie i konserwacja urządzeń oraz kontrola temperatury wody. Oto szczegółowe zasady profilaktyki:

• czyścić słuchawki prysznicowe i baterie umywalkowe,
• dbać o dobry stan techniczny rur i zbiorników wodnych,
• regularnie przeprowadzać serwis nawilżaczy czy wanien z hydromasażem,
• przeprowadzać okresowe dezynfekcje instalacji wodnych – chemiczne lub termiczne (70-80°C),
• utrzymywać odpowiednią temperaturę wody w punktach czerpalnych (55-60°C dla ciepłej wody)^[6].

find-out-more|Legionella w jakiej temperaturze ginie|Bakteria Legionella pozostaje w uśpieniu przy temperaturze poniżej 20°C, najlepiej rozwija się przy 25-45°C (optymalnie 38°C), a od 55°C wzwyż zaczyna obumierać:

• 55°C – bakterie mogą przeżyć około 20 minut,
• 60°C – bakterie mogą przeżyć około 2 minut,
• 70°C – bakterie giną natychmiast^[7].

CDC przestrzega też przed dolewaniem wody do płynu do spryskiwaczy w pojazdach mechanicznych – w takiej mieszance pałeczka Legionella może się rozwinąć, zagrażając kierowcy. Według statystyk amerykańskiej agencji, 77% chorych w sektorze transportu to właśnie kierowcy ciężarówek^[8].

Pobyty hotelowe, rejsy statkiem wycieczkowym czy zabiegi w ośrodkach SPA wiążą się ze wzmożonym ryzykiem zakażenia bakterią Legionella. Warto zaznaczyć, że nie jest to jedyne zagrożenie zdrowotne w podróży. Dlatego przed wyjazdem zgłoś się do TropicalMed po zalecenia profilaktyczne oraz szczepienia ochronne (sprawdź cennik), które minimalizują ryzyko chorób zakaźnych.

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania