Co wyróżnia najgroźniejsze choroby świata?
Choroby od wieków dziesiątkują ludzkość. Wzmianki o trądzie pojawiają się już w Biblii, a o dżumie, która według niektórych źródeł zabiła jedną trzecią populacji Europy[1], słyszał raczej każdy – nie tylko fani twórczości Alberta Camusa. To najbardziej śmiertelne choroby w historii, które obecnie są uleczalne metodą antybiotykoterapii.
Poniżej prezentujemy dwa rankingi uwzględniające, na co najczęściej umierają ludzie (roczna liczba zgonów) oraz jakie są najgroźniejsze choroby zakaźne na świecie (współczynnik śmiertelności) w dzisiejszych czasach.
Na co najczęściej umierają ludzie na świecie? [TOP 5]
Najczęstsze choroby na świecie wywołujące zgony:- Choroby układu krążenia (choroba niedokrwienna serca/wieńcowa, udar).
- Choroby układu oddechowego (POChP, infekcje oddechowe).
- Choroby nowotworowe (głównie rak tchawicy, oskrzeli i płuc).
- Choroba Alzheimera.
- Cukrzyca.
W TOP10 znajdują się też choroby biegunkowe i gruźlica, które mają podłoże zakaźne.
Dane zgromadzone przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i redakcję encyklopedii Britannica potwierdzają, że 10 najgroźniejszych chorób odpowiada za ponad połowę zgonów odnotowanych na całym świecie[2]. Schorzenia te można przyporządkować do kategorii wymienionych poniżej.
1. Choroby układu krążenia
Najniebezpieczniejsza choroba na świecie pod kątem corocznej liczby zgonów to niewątpliwie choroba niedokrwienna serca (wieńcowa); każdego roku powoduje ona ponad 9 mln zgonów.
Na drugim miejscu znajduje się udar, czyli niewydolność krążenia powodująca śmierć komórek nerwowych (6-7 mln zgonów)[3].
To dwie najgroźniejsze choroby cywilizacyjne na świecie, które w pewnym stopniu są dziedziczne, jednak można skutecznie im zapobiegać, stosując się do poniższych zasad profilaktyki:
- aktywność fizyczna,
- panowanie nad stresem,
- dobre nawyki żywieniowe,
- zrezygnowanie z palenia tytoniu,
- leczenie cukrzycy, nadciśnienia czy dyslipidemii.
Wszystkie wymienione wyżej czynniki zmniejszają ryzyko zgonu wywołanego przez najgorsze choroby układu krążenia.
2. Choroby układu oddechowego
W tym przypadku chodzi głównie o przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) która dotyka rocznie około 3,5 mln osób, głównie palaczy. Rzucenie nałogu jest więc najlepszym sposobem na zredukowanie zagrożenia.
Tuż pod POChP w rankingu figurują infekcje dolnych dróg oddechowych (2-3 mln zgonów), których przyczyna leży w bakteriach i wirusach takich jak m.in.:
- RSV,
- wirus grypy,
- koronawirus,
- pneumokoki.
Skutecznym sposobem na wymienione wyżej najgroźniejsze choroby zakaźne na świecie są szczepienia ochronne. Celem immunizacji jest "nauczenie" organizmu rozpoznawania i zwalczania określonych drobnoustrojów, co zmniejsza ryzyko ciężkiej, powikłanej infekcji w razie styczności z prawdziwym patogenem.
Biorąc pod uwagę, że amatorzy wyrobów tytoniowych są najbardziej podatni na infekcje oddechowe, wszelkie informacje na ich temat zawarliśmy w artykule: szczepienia dla palaczy.
3. Choroby nowotworowe
Podium rankingu na najgroźniejsze choroby na świecie zamykają nowotwory, czyli nieprawidłowe tkanki powstałe wskutek namnażania się „chorych” komórek. Mogą one pojawiać się na różnych narządach, przy czym rak tchawicy, oskrzeli i płuc odpowiada za najwięcej, bo prawie 2 mln zgonów. Oprócz zdrowego trybu życia, którego zasady wymieniono wyżej, ryzyko zachorowania na najgorsze choroby nowotworowe obniża:
- rzucenie palenia,
- unikanie spalin i smogu,
- ochrona przed nadmiernym promieniowaniem UV (słońcem),
- przestrzeganie zasad BHP w pracy ze szkodliwymi substancjami, jak chrom czy arsen,
- profilaktyczne badania przesiewowe – wczesne wykrycie nowotworu zwiększa szanse na wyleczenie raka.
Szczepienia na HPV pomagają zapobiegać nowotworom narządów płciowych, jamy ustno-gardłowej oraz odbytu. HPV przenosi się drogą płciową, jednak stosowanie prezerwatyw nie daje pełnej ochrony – wirus może przenosić się na miejsca niepokryte warstwą lateksu. Dlatego tak ważna jest immunizacja.
Rak płuc jest z reguły diagnozowany w późnym stadium, co przekłada się na niski wskaźniki przeżywalności i dużą liczbę zgonów. Jeśli chodzi o nowotwory wywołane przez wirusa HPV, można je skutecznie i szybko wykrywać poprzez regularne badania przesiewowe.
4. Choroba Alzheimera
Demencyjne choroby cywilizacyjne na świecie (takie jak np. Alzheimer), same w sobie nie są śmiertelne. Zgony są wywołane przez powikłane infekcje wynikające z niewydolności układu odpornościowego oraz wychudzenia, odwodnienia i wypadków pod wpływem degeneracji mózgu. Choroba Alzheimera zabija rocznie około 1,8 mln osób, będąc siódmą przyczyną zgonów w pełnym, 10-stopniowym rankingu.
Szczepienia na najniebezpieczniejsze choroby
Badania sugerują, że szczepienie na półpasiec zmniejsza ryzyko demencji nawet o 51%
[4]. Warto zaznaczyć, że Alzheimer to najczęstsza forma demencji.
Chorobie Alzheimera nie da się zapobiec, jednak można zadbać o zdrowy tryb życia oraz podjąć szczepienie na półpasiec, by minimalizować ryzyko wystąpienia tego schorzenia.
5. Cukrzyca
Ostatnie miejsce w naszym rankingu na najczęstsze choroby na świecie zajmuje cukrzyca (ok. 1,6 mln zgonów) czyli przewlekłe podwyższenie poziomu glukozy we krwi.
Wyróżnia się dwa typy cukrzycy: typ 1 wynikający z niezdolności do wytwarzania/wykorzystania insuliny przez organizm (dziedziczny) oraz typ 2, będący skutkiem insulinooporności wywołanej głównie przez złą dietę i styl życia. Wprowadzenie zdrowych nawyków jest więc kluczowe w jej zapobieganiu.
W rankingu TOP10 opracowanym przez WHO i Britannicę znalazły się też choroby biegunkowe (ponad milion zgonów) oraz gruźlica (około 1,5 mln zgonów), czyli schorzenia o podłożu zakaźnym. Więcej informacji o ich przebiegu i profilaktyce można znaleźć, klikając w odpowiedni odnośnik.
Powyższy ranking przedstawia, na co najczęściej umierają ludzie. Wymienione choroby mają największą umieralność, co nie jest równoznaczne ze śmiertelnością. Jakie są najbardziej śmiercionośne choroby?
Jakie są najbardziej śmiertelne choroby na świecie? [TOP3]
Duża zapadalność i wiele zgonów nie oznacza, że każda osoba cierpiąca na daną chorobę umiera w jej skutek. Przykładowo, śmiertelność udaru wynosi do 40%[5], podczas gdy wymienione poniżej najniebezpieczniejsze choroby kończą się zgonem praktycznie w 100% przypadków.
- Choroba Creutzfeldta-Jakoba – niezwykle rzadka, ale najniebezpieczniejsza choroba na świecie, która zawsze kończy się zgonem i nie ma na nią żadnego lekarstwa ani szczepionki.
- Wścieklizna – praktycznie w 100% śmiertelna choroba, której zapobiega profilaktyka poekspozycyjna (PEP); tylko kilku osobom udało się przeżyć bez szybkiego szczepienia i ewentualnie immunoglobuliny.
- Dżuma płucna – bez natychmiastowej antybiotykoterapii niemal wszystkie przypadki kończą się zgonem w ciągu 24 godzin.
Najbardziej śmiercionośne choroby mogą być powikłaniami powszechnie występujących infekcji. Przykładowo, podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) będące powikłaniem odry, w 80% przypadków kończy się zgonem[6].
Kiedy wiadomo, jaka jest najgroźniejsza choroba na świecie i czym różni się od schorzeń wywołujących najwięcej zgonów, pozostaje zapoznać się z ofertą ośrodka medycyny podróży TropicalMed. Wysokim, przekraczającym 95% współczynnikiem śmiertelności, wyróżniają się też bowiem choroby tropikalne, takie jak śpiączka afrykańska czy leiszmanioza trzewna. Nasz ośrodek oferuje kompleksowe przygotowanie do podróży, dzięki któremu można uniknąć najpoważniejszych komplikacji zdrowotnych wynikających z chorób zakaźnych.
Jak wygląda profilaktyka chorób w ośrodku TropicalMed?
Najgroźniejsze choroby świata, takie jak gruźlica płucna i wścieklizna, udało się ograniczyć lub całkowicie wyeliminować w Polsce dzięki szczepieniom i/lub antybiotykoterapii. Warto mieć na względzie, że nie we wszystkich zakątkach świata profilaktyka jest na tak dobrym poziomie jak w Polsce. Dlatego przed podróżą zagraniczną warto zgłosić się do TropicalMed, gdzie:
- wykonujemy szczepienia dopasowane do specyfiki podróży;
- w razie potrzeby wystawiamy żółtą książeczkę szczepień;
- wydajemy listę jasnych zaleceń profilaktycznych;
- sporządzamy recepty na leki przeciwmalaryczne.
Konsultacja medyczna jest w cenie wizyty szczepiennej, natomiast koszt poszczególnych szczepionek (za dawkę lub w profilowanych pakietach) można znaleźć, klikając cennik TropicalMed.
W profilaktyce warto uwzględnić wszystkie, nie tylko najbardziej śmiertelne choroby. Organizm przeciętnego Polaka nie ma bowiem żadnej odporności na choroby tropikalne, a nawet powszechna infekcja w kraju o niewydolnej służbie zdrowia może mieć poważne konsekwencje. Ponadto, koszty leczenia za granicą bywają naprawdę wysokie. Aby nie narażać swojego zdrowia i portfela, warto odwiedzić TropicalMed.
Zapisz się na wizytę – serdecznie zapraszamy!
FAQ - często zadawane pytania
Najniebezpieczniejsza choroba na świecie (Creutzfeldta-Jakoba) jest nieuleczalna i w 100% śmiertelna. Podobnie jest m.in. ze wścieklizną, na którą są jednak szczepionki ochronne. Na wiele wirusowych chorób zakaźnych (np. kleszczowe/japońskie zapalenie mózgu, dengę, żółtą febrę) nie ma specyficznego lekarstwa.
10 najczęstszych chorób powodujących zgony to choroba wieńcowa, udar, przewlekła obturacyjna choroba płuc, infekcje dolnych dróg oddechowych (np. zapalenie płuc), nowotwory, choroba Alzheimera, cukrzyca, choroby biegunkowe, gruźlica i choroby nerek.
Najwięcej ludzi umiera na chorobę niedokrwienną serca (chorobę wieńcową) oraz udar. To poważne schorzenia układu krążenia, którym w pewnym stopniu można zapobiec, dbając o zdrowy tryb życia.
Najgorsza choroba zakaźna na świecie to gruźlica, na którą zapada rocznie około 10-11 mln osób, a umiera około 1,5 mln pacjentów. Co ciekawe, na gruźlicę zdecydowanie częściej chorują mężczyźni.