Jakie są zalecane szczepienia dla palaczy?

Dlaczego szczepienia dla palaczy są ważne?

Mimo tendencji spadkowej w zakresie palenia, to wciąż ogromny problem zdrowia publicznego Szacuje się, że każdego roku na świecie umiera ponad 8 milionów palaczy (w tym 1,3 mln biernych)^[1]. Zgony te są spowodowane nie tylko przez szkodliwe działanie tytoniu, ale także przez choroby zakaźne. Dlaczego?

Po pierwsze, choroby palaczy (np. rozedma, astma) zwiększają podatność na infekcje. W procesie produkcji papierosów wykorzystuje się mnóstwo szkodliwych substancji (m.in. arsen czy tlenek węgla), które uszkadzają tkanki i narządy w ciele człowieka. Badania potwierdziły związek przyczynowo skutkowy między paleniem a nowotworami oraz schorzeniami układu oddechowego i krążenia^[2]

Po drugie, profilaktyka chorób zakaźnych chroni przed zaostrzeniem przewlekłych schorzeń. Każda infekcja dróg oddechowych zaostrza POChP, astmę, rozedmę, gruźlicę i inne choroby palaczy papierosów. To z kolei zwiększa ryzyko hospitalizacji, ciężkich powikłań, a nawet zgonu.

Po trzecie, przykładanie palców do ust i nosa podczas palenia sprzyja przenoszeniu wirusów i bakterii. Zarazki szerzą się nie tylko przez bezpośredni kontakt z chorym, podczas ekspozycji na kaszel, kichanie czy nawet rozmowę z nosicielem. Wirusy i bakterie mogą też osiadać na powierzchniach, których dotykamy rękami. Następnie z rąk przenoszą się do ust i nosa podczas fizycznej czynności palenia.

Po czwarte, palenie tytoniu osłabia odporność. Mniej wydolny układ immunologiczny to prosty sposób na dowolną infekcję, nie tylko w obrębie układu oddechowego. Z tego powodu zaleca się szczepienia palaczy, szczególnie przed sezonem jesienno-zimowym, kiedy w Polsce trwa sezon wzmożonych zachorowań na grypę, pneumokoki, RSV czy COVID-19.

Po piąte, papierosy niszczą nabłonek dróg oddechowych. Stanowi on naturalny filtr, który wychwytuje zawarte w powietrzu zanieczyszczenia i zarazki. Kiedy ulega uszkodzeniu, wirusy grypy, RSV, koronawirusy i pneumokoki mają ułatwiony dostęp do organizmu. Aby się przed tym chronić, zaleca się szczepienia dla palaczy. Jakie dokładnie? 

Lista: jakie są zalecane szczepienia palaczy?

Organizm osłabiony paleniem ma mniejsze zdolności obrony przed wirusami i bakteriami. Z tego powodu amatorzy tytoniu chorują częściej i ciężej, a ich powrót do zdrowia z reguły trwa dłużej. Aby zminimalizować ryzyko z tym związane, zaleca się szczepienia dla palaczy na grypę, pneumokoki, RSV czy COVID-19. Co warto wiedzieć w tej kwestii?

Szczepienia na grypę dla palaczy

Szczepienia na grypę sezonową powinny być wykonywane raz w roku, najlepiej 3-4 tygodnie przed sezonem epidemicznym, który zaczyna się w Polsce już w październiku. To ważne, bo:

• wirus grypy namnaża się w nabłonku dróg oddechowych, który jest uszkodzony przez dym papierosowy;
• nawet dwutygodniowa ekspozycja na dym papierosowy nasila objawy grypy (m.in. kaszel, gorączkę czy wymioty);
• choroby palaczy papierosów zwiększają ryzyko powikłań pogrypowych^[3] (np. zapalenia płuc, mózgu czy osierdzia).

Wszystkie dostępne w TropicalMed preparaty dla dorosłych są jednodawkowe i podawane w formie zastrzyku. W swoim składzie zawierają albo zabite (inaktywowane) i rozszczepione wirusy, albo tylko fragmenty otoczkowe wirusów. Dzięki temu są bezpieczne nawet wśród osób z odpornością osłabioną przez dym papierosowy.

Szczepienia na pneumokoki dla palaczy

Pneumokoki to bakterie, które najczęściej wywołują zapalenie płuc lub ucha. U niektórych mogą jednak doprowadzić do inwazyjnej choroby (IChP) z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsą. Oto jak palenie wpływa na zakażenie pneumokokami:

• Ryzyko IChP jest dwukrotnie wyższe u amatorów tytoniu niż u osób niepalących
• Częste choroby palaczy papierosów (m.in. astma) to kolejny czynnik ryzyka IChP^[4].

U osób dorosłych przed 65. rokiem życia stosuje się szczepienie jednodawkowe, natomiast u seniorów w wieku 65+ zaleca się najpierw jedną dawkę preparatu PCV-13, a następnie PCV-20 lub PCV-23. Immunizacja zapewnia kilkuletnią ochronę przed inwazyjną chorobą pneumokokową.

Preparaty skoniugowane nowej generacji (PCV-13 i PCV-20) ograniczają zjawisko nosicielstwa, czego nie potrafią szczepionki polisacharydowe (PCV-23) Dzięki temu można zapobiegać rozprzestrzenianiu się bakterii w swoim najbliższym otoczeniu.

Szczegółów dotyczących poszczególnych preparatów oraz objawów IChP szukać we wpisie: szczepienia na pneumokoki. 

Szczepienia na RSV u palaczy

Szczepienia na RSV (syncytialny wirus oddechowy) jest skierowane głównie do osób po 60. roku życia, chociaż jest kilka wyjątków. Preparaty dostępne w TropicalMed występują w dwóch wariantach i mogą być zastosowane w następujących przypadkach:

• dla osób w wieku 50-59 lat z grup ryzyka,
• dla osób od 18. roku życia z grup ryzyka.

W grupie ryzyka ciężkiego przebiegu RSV, z zapaleniem płuc i niewydolnością oddechową, są osoby posiadające typowe choroby palaczy papierosów. Astmatycy czy pacjenci z POChP powinni przyjąć jednodawkowe szczepienie ochronne, zapewniające ochronę przed wirusem na około 2 sezony.

Szczepienia na COVID-19 dla palaczy

Przebieg COVID-19 u palaczy budzi duże zainteresowanie w środowisku medycznym. Ze względu na „nowość” koronawirusa, badania na jego temat są niejednoznaczne. Do tej pory udało się wstępnie ustalić, że:

• przewlekłe choroby płuc (częste u palaczy) zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19^[5];
• nawet byli palacze są bardziej narażeni na COVID-19 niż osoby, które nigdy nie paliły;
• palacze 2,4 raza częściej wymagają intensywnego leczenia szpitalnego lub umierają w wyniku COVID-19 niż osoby niepalące^[6].

Szczepienia dla palaczy przeciw COVID-19 są niedostępne w ośrodku TropicalMed. W celu immunizacji należy wybrać najbliższej przychodni POZ lub aptece, która realizuje usługę immunizacji.

Aby zapobiegać wszelkim czarnym scenariuszom, warto postawić na immunizację. Warto wiedzieć, że niektóre szczepienia przyjęte w dzieciństwie nie zapewniają stałej odporności, a podtrzymywanie odporności jest ważne dla amatorów tytoniu. Jakie przypominające szczepienia palaczy zalecamy i wykonujemy w TropicalMed?

Jakie dawki przypominające zaleca się palaczom?

W Programie Szczepień Ochronnych (PSO) figuruje m.in. błonica i krztusiec – dwie groźne choroby układu oddechowego, przenoszone drogą kropelkową. Podczas gdy błonica występuje głównie w krajach afrykańskich i azjatyckich, to krztusiec jest powszechny nawet w Polsce. Zaleca się więc przypominające szczepienia dla palaczy raz na 10 lat.

Krztusiec to bakteryjna choroba układu oddechowego, której charakterystycznymi objawami są napady kaszlu i świszczący oddech. Diagnoza tej choroby jest więc z reguły łatwa, lecz u palaczy niekoniecznie. Symptomy często są bagatelizowane, gdyż mylnie uznaje się je za skutki podrażnienia dróg oddechowych wynikające z palenia. Zlekceważenie krztuśca ma dwie poważne konsekwencje:

• brak odpowiedniego leczenia – co niesie ryzyko ciężkiego przebiegu i powikłań (m.in. zapalenia płuc);
• zarażanie najbliższych – zachorowanie po kontakcie z nosicielem pałeczek krztuśca występuje w 80-90% przypadków.

Ostatnia obowiązkowa dawka na krztusiec jest podawana polskim dzieciom w wieku 14 lat. Na Ukrainie schemat kończy się już na 18. miesiącu życia. Należy sprawdzić swoją książeczkę szczepień, aby wiedzieć, kiedy przyjąć dawkę przypominającą.

Wybierając preparat skojarzony, można zapobiegać 3 chorobom na raz: krztuścowi, tężcowi i błonicy. Gdzie wykonać rutynowe i przypominające szczepienia palaczy?

Gdzie wykonać szczepienia zalecane palaczom?

Najwygodniejszym sposobem na szczepienie jest wizyta w najbliższej placówce TropicalMed (sprawdź adresy). W naszych ośrodkach nie ma potrzeby dostarczania recept, skierowań ani samodzielnego zakupu preparatów. Szczepionki są dostępne na miejscu, a żeby je dostać, wystarczy dokonać rejestracji osobistej, telefonicznej lub internetowej.

E-zapisy to najwygodniejsza z opcji, pozwalająca wybrać dogodny termin bez presji i w zaciszu swojego domu. Dzięki umawianiu wizyt na określone godziny, nasi pacjenci nie muszą tracić czasu w kolejkach. Ile kosztują szczepienia dla palaczy w ośrodkach TropicalMed?

Ile kosztują szczepienia na choroby palaczy?

Wizytę w TropicalMed rozpoczyna konsultacji, podczas której ustalamy, jakie szczepienia może i chce przyjąć dany pacjent. To także czas na wykluczenie przeciwwskazań zdrowotnych. Cena kwalifikacji medycznej wynosi {vaccine|kwalifikacje|price} zł.

Całkowity koszt wizyty zależy od tego, jakie szczepienia palaczy zostały wybrane i w ilu dawkach są podawane. Klikając cennik TropicalMed można sprawdzić cenę za dawkę każdego z preparatów i przekonać się, ile wyniesie cała immunizacja.

Czy można palić po szczepieniu: palenie tytoniu obniża reakcję odpornościową wywołaną przez szczepionkę, jednocześnie zmniejszając jej skuteczność^[7]. Chociaż nie ma wytycznych co do tego, czy można palić po szczepieniu, to zalecamy powstrzymanie się od nałogu na minimum kilka dni po wizycie

Szczepienia ochronne to jeden z najprostszych i najbardziej opłacalnych sposobów na zmniejszenie ryzyka powikłań oddechowych u palaczy. Immunizacja chroni przed chorobami, które wyjątkowo mocno atakują osoby palące. 

Serdecznie zapraszamy na wizytę!

FAQ - często zadawane pytania