Tasiemiec – co musisz o nim wiedzieć?

Co to jest tasiemiec i jak wygląda?

Tasiemiec to pasożyt, który żyje i rozwija się w organizmach kręgowców, w tym ludzi. Jego ciało osiąga długość od kilku centymetrów do kilkunastu metrów. Segmentowa budowa tasiemca umożliwia mu namnażanie się z udziałem członów tego samego osobnika. Każdy pasożyt jest wyposażony w przynajmniej jeden narząd czepny, służący do zakotwiczenia się w ścianie jelita.

Bardziej obrazowo przedstawia to grafika – kliknij i sprawdź, jak wygląda tasiemiec.

Wyróżnia się różne rodzaje tasiemców, a każdy z nich może różnić się budową i długością. Przykładowo, tasiemiec nieuzbrojony ma same przyssawki, a uzbrojony – dodatkowy zestaw haczyków do zaczepiania się o ścianę jelita. Tasiemiec karłowaty, jak sama nazwa wskazuje, jest bardzo mały (średnio 15-40 mm)^[1]. 

Długość i budowa tasiemca może się różnić w zależności od gatunku, a jest ich około 5000^[2]. Niektóre z nich wywołują choroby u człowieka. Jakie?

Jak można zarazić się tasiemcem?

Tasiemiec u człowieka pojawia się wskutek zakażenie drogą pokarmową, w tym fekalno-oralną. Oznacza to, że źródłem choroby może być zjedzenie skażonego mięsa, ryb lub produktów spożywczych zanieczyszczonych wydalinami nosiciela. 

Poszczególne gatunki pasożyta różnią się nie tylko budową, ale i środowiskiem występowania. O tym, jak można zarazić się tasiemcem określonego rodzaju oraz czym to grozi, można dowiedzieć się z poniższej tabeli.

Na chorobotwórczość wpływa nie tylko gatunek, ale także cykl rozwojowy tasiemca. Przykładowo, w zależności od stadium, Taenia solium może wywołać albo wągrzycę, jeśli człowiek połknie jajka tasiemca zawarte w kale nosiciela, albo tasiemczycę, jeśli czynnikiem zakaźnym są wągry (larwy tasiemca) obecne w skażonej wieprzowinie.

Kiedy wiadomo, co to jest tasiemiec i w jaki sposób można się nim zarazić, warto dowiedzieć się więcej o możliwych skutkach zakażenia. Jakie objawy i powikłania zdrowotne może wywołać tasiemiec u człowieka?

Jakie choroby wywołuje tasiemiec ludzki?

Jaja brusdogłowca szerokiego (Diphyllobothrium latum) lub larwy tasiemca zawarte w mięsie bydła (Taenia saginata), świń (Taenia solium) i ryb słodkowodnych (Diphyllobothrium latum) są z reguły źródłem infekcji układu pokarmowego. Jakie są jej symptomy?

Tasiemiec objawy

• wzdęcia,
• osłabienie,
• ból brzucha,
• biegunka/zaparcia,
• nudności i wymioty,
• utrata apetytu i wagi.

Cykl rozwojowy tasiemca przewiduje żywiciela pośredniego, takiego jak np. lis czy świnia. Zwierzęta te wydalają jaja pasożyta i infekują w ten sposób m.in. wodę, owoce leśne i grzyby, różne powierzchnie, a także swoją własną sierść. Mając kontakt z takimi zwierzętami oraz nie zachowując ostrożności i higieny można nabawić się chorób takich jak wągrzyca lub bąblowica. Jakie są ich objawy?

Wągrzyca

Jest wywołana przez jajka tasiemca uzbrojonego, to choroba skóry, oczu lub ośrodkowego układu nerwowego. Cysticerkoza oczu bywa przyczyną uszkodzenia lub całkowitej utraty wzroku. Tasiemiec w mózgu (neurocysticerkoza) może wywołać chroniczny ból głowy, napady epilepsji, wodogłowie oraz zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; taki stan jest bezpośrednim zagrożeniem zdrowia i życia pacjenta.

Bąblowica

Jej źródłem jest tasiemiec bąblowiec, który powoduje powstawanie torbieli na płucach i wątrobie, rzadziej na mózgu, nerkach czy kościach. Tego typu zmiany uciskają poszczególne narządy, utrudniając ich pracę. Przykładowo, bąblowiec wątroby napiera na drogi żółciowe, utrudniając przepływ żółci – prowadzi to m.in. do żółtaczki.

Tasiemiec ludzki jest realnym zagrożeniem zdrowia publicznego, dlatego warto dowiedzieć się więcej na temat leczenia i profilaktyki chorób, które wywołuje ten pasożyt.

Diagnostyka i leczenie: jak pozbyć się tasiemca?

Parazytologiczne (z kału) lub serologiczne (z krwi) badanie na tasiemca, a także diagnostyka obrazowa (np. rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa) ułatwiają postawienie prawidłowej diagnozy.

Na tej podstawie dobiera się leki na tasiemca – zwykle jest to prazikwantel, niklozamid lub albendazol^[3]. Podjęta kuracja może różnić się w zależności od wariantu choroby. Przykładowo, wągrzycę oczu należy rozpocząć od chirurgicznego usunięcia cysty, a dopiero później podać przeciwpasożytniczy lek na tasiemca. 

Na czym polega profilaktyka tasiemca?

Aby nie musieć głowić się nad tym, jak pozbyć się tasiemca, lepiej podjąć działania minimalizujące ryzyko wprowadzenia pasożyta do swojego organizmu. Kluczową rolę w tym przypadku odgrywa stosowanie się do zasad higieny osobistej i żywienia. Ważne jest m.in.:

• regularne mycie rąk,
• uzdatnianie wody do picia,
• dokładne mycie i/lub obieranie owoców,
• ograniczanie nawyku dotykania się po twarzy,
• gotowanie żywności (szczególnie mięsa) przed spożyciem,
• stosowanie środków ochrony (rękawic) podczas kontaktu ze zwierzętami.

Przedstawione wyżej zasady sprawdzają się także w zapobieganiu innych chorób przenoszonych drogą fekalno-oralną. Są to m.in. dur brzuszny, cholera, WZW A czy polio. Dodatkową ochronę przed tymi chorobami zapewnia immunizacja. Sprawdź cennik TropicalMed i zapoznaj się z ofertą szczepionek solo lub w przystępnych cenowo pakietach.

TropicalMed to punkt szczepień i poradnia chorób zakaźnych w jednym. W tym miejscu nie tylko wykonasz niezbędne szczepienia, ale także uzyskasz kompletną listę zaleceń profilaktycznych dla chorób takich jak tasiemczyca, wągrzyca czy bąblowica, na które nie ma dostępnych preparatów ochronnych.

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania