Czy szczepionka bezigłowa na polio zwalczy epidemię w Afganistanie?

Polio szczepionki bezigłowe w Afganistanie: co to oznacza?

Klaudia Gierlicka | 2025-08-20
Bezigłowe szczepienie przeciw polio ma zostać wykorzystane w najnowszej kampanii szczepień, mającej na celu erydykację dzikiego wirusa polio w Afganistanie. To jeden z dwóch krajów endemicznych na świecie.

Polio szczepionki bezigłowe: czy sprawdzą się w Afganistanie?

Amerykańska firma PharmaJet, opracowująca bezigłowe systemy immunizacji Tropis, ogłosiła 19 sierpnia nową kampanię szczepień w Afganistanie[1]. Akceptacja WHO to wynik poprzednich sukcesów na terenie Pakistanu, Nigerii i Somalii. Przeciw polio szczepionki bezigłowe mają zostać podane w 1,3 milionach dawek dla dzieci w wieku 5 lat i młodszych. Równolegle stosowane będą preparaty doustne (OPV)

Kampania ma na celu eliminację dzikiego wirusa, który obecnie występuje już tylko w dwóch krajach endemicznych – Afganistanie i Pakistanie. GPEI (Globalna Inicjatywa Eradykacji Polio) zaznacza, że zsynchronizowanie działań w obu państwach jest kluczowe dla osiągnięcia sukcesu[2]. Wzmożony ruch transgraniczny ludności sprzyja bowiem rozprzestrzenianiu się wirusa pomiędzy krajami. Wcześniejsze powodzenie technologii Tropis w Pakistanie niesie więc duże nadzieje dla Afganistanu. 

Jak dokładnie działa bezigłowe szczepienie przeciw polio i w czym jest lepsze od dotychczas stosowanych metod podawania preparatów ochronnych?

Jakie nowe korzyści daje szczepionka bezigłowa na polio?

W przeciwieństwie do preparatów OPV, szczepionka bezigłowa na polio nie zawiera żywych (osłabionych) wirusów, a więc nie jest w stanie przełamać odporności i wywołać choroby. 

W porównaniu z iniekcyjnymi, „zabitymi” szczepionkami IPV, technologia Tropis wyróżnia się następującymi atutami:

  • Większe bezpieczeństwo – brak ryzyka zakłuć i ponownego użycia igieł, grożącego zakażeniem drogą krwi.
  • Wyższa akceptacja – bezigłowe szczepienie przeciw polio to mniej bólu i stresu, szczególnie wśród dzieci.
  • Logistyka – brak potrzeby utylizacji igieł i strzykawek, co jest szczególnie istotne w krajach takich jak Afganistan.

Specjaliści GPEI, UNICEF, WHO i innych organizacji sprawujących pieczę nad zdrowiem publicznym w Afganistanie liczą, że technologia Tropis zwiększy zasięg szczepień na polio, szczególnie w regionach największego ryzyka. 

Zważywszy na gwałtowny wzrost zakażeń w 2024 roku, priorytetem jest zapobieganie rozprzestrzenianiu się wirusa. Jak można robić to na własną rękę podczas podróży do kraju dotkniętego polio?

Polio w Afganistanie zagraża do dziś

Nie daj się chorobie – zaszczep się przed wyjazdem

W 2024 roku odnotowano znaczny wzrost zakażeń polio zarówno w Afganistanie, jak i Pakistanie.
Polio może doprowadzić do paraliżu, trwałych niedowładów, niewydolności oddechowej, a nawet śmierci.
Ochrona uzyskana dzięki szczepieniom na polio w dzieciństwie nie utrzymuje się całe życie; potrzeba dawek przypominających.
Skuteczne szczepionki. Indywidualne zalecenia. Specjalizacja w medycynie podróży.
kobieta po szczepieniu. szczepionka bezigłowa na polio Zapisz się na szczepienie

Jak uniknąć polio w podróży po krajach endemicznych?

Chociaż stosowane w profilaktyce polio szczepionki bezigłowe prawdopodobnie zmniejszą ryzyko zakażenia w Afganistanie, to mimo wszystko warto dbać o własne bezpieczeństwo zdrowotne. W tym celu należy przestrzegać podstawowych zasad higieny osobistej i żywienia, czyli:

  • pić tylko butelkowaną lub uzdatnioną wodę;
  • zrezygnować ze spożywania niedogotowanych potraw;
  • regularnie myć ręce lub stosować środki dezynfekujące (szczególnie przed posiłkami).

Dodatkowym szczepieniem jest immunizacja. Bezigłowe szczepienie przeciw polio nie są stosowane w Polsce – zamiast tego dzieci przyjmują obowiązkowo 4 dawki preparatu podawanego iniekcyjnie (IPV). To zazwyczaj wystarcza, jednak podróżujący dorośli mogą potrzebować dawki przypominającej. Można ją otrzymać w ośrodku TropicalMed.

Ile kosztuje szczepienie na polio przed podróżą?

Wizyta szczepienna w TropicalMed rozpoczyna się od kwalifikacji medycznej za 70 zł. Następnie, po wykluczeniu przeciwwskazań, podawana jest jedna z dostępnych szczepionek:

  • monowalentna (na samo polio) za 179 zł,
  • 4w1 (na polio, błonicę, tężec i krztusiec) za 279 zł.

Chcąc wypróbować na polio szczepionki bezigłowe, należy wcześniej skontaktować się z TropicalMed. Można to zrobić telefonicznie lub drogą e-mailową. Szczegóły można znaleźć we wpisie: szczepienie bez igły.

Serdecznie zapraszamy na wizytę!