Jak szczepionka przeciw półpaścowi chroni serce?
Badania opublikowane 17 marca 2026 roku dowodzą, że szczepionki na półpasiec istotnie zmniejszają ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Ich częstotliwość wśród osób poddanych immunizacji jest o 46% niższa, a ryzyko śmierci wskutek tych zaburzeń spada aż o 66%[1]
Wirus ospy wietrznej i półpaśca wywołuje nie tylko uciążliwe zmiany skórne; może także przenikać do naczyń krwionośnych i powodować tam stany zapalne. W konsekwencji dochodzi do zaburzeń przepływu krwi i tworzenia zakrzepów, a to – do udaru mózgu czy zawału serca. U osób zaszczepionych na półpasiec ryzyko tych zdarzeń było niższe odpowiednio o 25% i 32%.
„Ta szczepionka wielokrotnie wykazywała działanie kardioprotekcyjne, zmniejszając ryzyko zawału serca, udaru mózgu i zgonu (...) taki poziom redukcji ryzyka jest znaczący i porównywalny z tym, czego można by oczekiwać po rzuceniu palenia” – dr Robert Nguyen, Uniwersytet Kalifornijski w Riverside
Warto zaznaczyć, że zawał jest jednym z czynników wpływających na rozwój niewydolności serca. Działając bezpośrednio na przyczynę, można zapobiec tej przewlekłej chorobie. Badania dowiodły, że szczepienia na półpasiec zmniejszają ryzyko niewydolności serca o 25%.
Jakie szczepionki na półpasiec wykorzystano w badaniach?
Badanie miało charakter obserwacyjny i obejmowało analizę dużych grup pacjentów. Naukowcy wykorzystali bazę danych TriNetX, zawierającą dokumentację medyczną milionów Amerykanów. Analizie poddano 123 411 osób, które przyjęły minimum jedną dawkę preparatu Shingrix lub Zostavax oraz taką samą liczbę ludzi niezaszczepionych.
Zostavax to atenuowana, czyli żywa szczepionka na półpasiec, która zawiera osłabione wirusy namnażane w hodowli ludzkich komórek diploidalnych. Obecnie nie jest ona dostępna na rynku farmaceutycznym. Preparat został wycofany w Stanach Zjednoczonych 18 listopada 2020 roku[2], a na terenie Europy – 1 czerwca 2025 roku[3].
Shingrix to inaktywowana, czyli zabita szczepionka na półpasiec. Jej antygenem (składnikiem aktywnym) jest białko powierzchniowe wirusa zwane glikoproteiną E. Obecnie jest to jedyny preparat szczepienny dostępny na polskim rynku farmaceutycznym. Jakie korzyści przynosi?
Jakie inne korzyści przynosi szczepienie na półpasiec?
Najnowsze badania wykazują, że szczepienie przeciwko półpaścowi może przynosić korzyści wykraczające daleko poza ochronę przed samą chorobą zakaźną. Nie wolno jednak zapominać o pierwotnej funkcji immunizacji, jaką jest zapobieganie reaktywacji półpaśca w organizmie.