Czy będzie nowa szczepionka na malarię?

Czym wyróżnia się nowa szczepionka na malarię?

13 maja 2026 roku zespół Instytutu Biomedycyny i Glikomiki Uniwersytetu Griffitha poinformował o opracowaniu nowej szczepionki na malarię^[1]. Jej dwa główne atuty to:

1. Brak konieczności przechowywania w lodówce – co jest kluczowe na obszarach wiejskich i odległych, gdzie malaria jest najbardziej rozpowszechniona, a nie ma infrastruktury chłodniczej.
2. Dwutorowe działanie – blokuje wnikanie pasożytów do organizmu człowieka + uniemożliwia im dotarcie do wątroby i wywołanie choroby. 

Wyniki badań wykazały, że nowa szczepionka przeciw malarii zmniejszyła ryzyko infekcji wątroby o 80%, całkowicie zapobiegła 25% zachorowań oraz ograniczyła transmisję pasożytów o ponad 66%^[2]. 

Co więcej, wykazała działanie przez minimum 6 miesięcy, przewyższając wiele dotychczasowych preparatów pod kątem trwałości. Nowa szczepionka przeciwko malarii zachowała też stabilność przez minimum 28 dni w temperaturze 37°C; dopiero przy 50°C antygenowość (a więc skuteczność) preparatu spadła^[3], co jest kluczowe w ciepłym, tropikalnym klimacie terenów malarycznych.

Czy nowa szczepionka przeciw malarii jest bezpieczna?

Badania wykazały, że szczepionka na malarię jest nie tylko skuteczna, ale i bezpieczna. Preparat nie wykazał cytotoksyczności, czyli zdolności do uszkadzania/hamowania rozwoju innych komórek, nawet przy przekroczeniu zalecanej dawki terapeutycznej.

Cząstki biopolimerowe, będące „rusztowaniem” dla najważniejszych białek malarii, okazały się w pełni biozgodne z komórkami ssaków. Opracowano je bowiem metodą modyfikacji genetycznej rozbitych i oczyszczonych komórek bakterii E. coli, występujących naturalnie w organizmie człowieka.

Wysoki profil skuteczności i bezpieczeństwa jest podstawą do kontynuowania badań, co w przyszłości może skutkować pojawieniem się nowego preparatu na rynku. Dlatego to takie ważne, skoro jeden jest już dopuszczony do obrotu w wielu krajach afrykańskich (sprawdź: szczepienia na malarię w Etiopii). https://tropicalmed.pl/wiadomosci/2025/szczepionka-na-malarie-w-etiopii 

Dlaczego wynalazek ma tak duże znaczenie?

Nowa szczepionka przeciwko malarii ma rozwiązać problemy związane z dystrybucją i skutecznością dotychczasowych preparatów. Po pierwsze, nie wymaga stosowania łańcucha chłodniczego, o który może być trudno w krajach tropikalnych.

Po drugie, stosowane obecnie szczepionki nie dają pełnej ochrony, działają tylko na jeden etap rozwoju pasożyta i wymagają dawek przypominających. Nowy wynalazek wykazał naprawdę wysoką skuteczność, działa dwutorowo i zapewnia minimum 6-miesięczną seroprotekcję – rozwiązuje więc szereg problemów związanych z dotychczasowymi środkami. 

„Obecne szczepionki zapewniają jedynie częściową i krótkotrwałą ochronę. Trudno je też rozpowszechniać na całym świecie, ponieważ wymagają ścisłych warunków przechowywania w warunkach chłodniczych” – Bernd Rehm, dyrektor Centrum Fabryk Komórkowych i Biopolimerów Uniwersytetu Griffith

Niestety, ani R21/Matrix-M stosowany obecnie w wielu krajach (m.in. Etiopii), ani nowa szczepionka na malarię nie jest dostępna na rynku europejskim/polskim. Jak zatem uchronić się przed chorobą, wybierając się w tropiki?

Jak uniknąć malarii w podróży?

Jak na razie profilaktyka malarii dla podróżujących ogranicza się do solidnej ochrony przed ukąszeniami komarów (repelenty, moskitiery, zakrywająca ciało odzież) oraz przyjmowaniem leków o działaniu zapobiegawczym zgodnie ze wskazaniami lekarza medycyny tropikalnej.

Warto zaznaczyć, że regiony dotknięte malarią z reguły zmagają się z wieloma innymi chorobami charakterystycznymi dla tropików. Na wiele z nich (m.in. żółtą febrę, tyfus, cholerę, dengę) można zaszczepić się w TropicalMed. Planując podróż, nie warto zapominać o chorobach powszechnych (jak meningokoki, tężec, krztusiec), które czyhają niemal wszędzie, nawet podczas egzotycznych wakacji.

Sprawdź cennik TropicalMed zawierający szczepienia solo i w atrakcyjnych pakietach i zapisz się na wizytę, korzystając z wygodnego systemu rejestracji online. Serdecznie zapraszamy!