Mpox szczepionka – jakie są najnowsze postępy?
Naukowcy z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin (UT Austin) osiągnęli znaczące postępy w opracowaniu nowej szczepionki przeciw mpox. Preparat opracowany z pomocą sztucznej inteligencji (AI) przeszedł pierwsze badania kliniczne na zwierzętach – u myszy poddanych immunizacji zaobserwowano wysoki poziom przeciwciał neutralizujących wirusa Mpox kladu Ib i IIb oraz wirusa ospy krowiej[1].
Silna reakcja odpornościowa u zwierząt to jasny sygnał, że nowa szczepionka na ospę małpią ma naprawdę duży potencjał. Zespół badawczy dąży teraz do dopracowania wersji antygenu i dalszych testów, które w przyszłości mogłyby doprowadzić do badań klinicznych u ludzi. Jak działa nowo opracowany preparat?
Jak działa szczepionka na małpią ospę (mpox)?
Dotychczasowe szczepionki na ospę z reguły wykorzystywały osłabione (atenuowane) lub zabite (inaktywowane) wirusy. Nowa strategia polega na wyizolowaniu pojedynczego białka (OPG153), które jest łatwiejsze w produkcji oraz bezpieczniejsze dla pacjenta niż cały patogen[2].
Wirus mpox ma jednak na swojej powierzchni dziesiątki różnych białek, a w krwi pacjentów, którzy przeżyli małpią ospę, znajduje się mnóstwo różnych przeciwciał ochronnych. W dopasowaniu białka odgrywającego kluczową rolę w wywołaniu infekcji do blokującego go przeciwciała pomogła sztuczna inteligencja.
Metoda ta jest określana mianem odwrotnej wakcynologii (ang. reverse vaccinology). Dzięki niej zespół badawczy z UT Austin zaoszczędził mnóstwo czasu – według Jasona McLellana, profesora biologii i współautora badania, bez AI wyselekcjonowanie białka OPG153 oraz odpowiedniego przeciwciała zajęłoby całe lata.
Czemu wynalezienie szczepionki mpox jest ważne?
W profilaktyce Mpox szczepionka ma szansę odegrać kluczową rolę ze względu na tańszą i prostszą produkcję, a co za tym idzie – potencjalnie lepszą dostępność niż dotychczasowo stosowany preparat. Ma to ułatwić globalną ochronę przed kolejnymi ogniskami zakażeń; przykładowo, ostatnia epidemia małpiej ospy w Europie wywołała ponad 20 tys. infekcji.
Szczepionka na małpią ospę ma chronić nie tylko przed gorączką, wysypką i obrzękiem węzłów chłonnych, ale także przed możliwymi powikłaniami mpox. Zalicza się do nich m.in. zapalenie płuc, mózgu oraz utrata/uszkodzenie wzroku wskutek zakażenia rogówki. Sprawdź szczegóły w: małpia ospa.