Co daje szczepienie na meningokoki typu B?
Meningokoki B to jeden z sześciu typów bakterii Neisseria meningitidis odpowiadających za 95% przypadków inwazyjnej choroby (IChM)[1]. Biorąc pod uwagę, że bezobjawowi nosiciele stanowią do 20% światowej populacji, a w zamkniętych społecznościach wskaźnik ten sięga nawet 70%[2], warto rozważyć szczepienie na meningokoki typu B, które:
- chroni przed nieświadomym zarażeniem się drogą kropelkową;
- zmniejsza ryzyko zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsy meningokokowej;
- zapobiega powikłaniom takim jak uszkodzenie mózgu, utrata słuchu czy niewydolność narządów;
- obniża ryzyko zgonu, co jest ważne, biorąc pod uwagę śmiertelność na poziomie 10% (do 70% przy sepsie)[3].
Trumenba czy Bexsero chronią przed meningokokami typu B, które razem z serogrupą C powodują w Polsce najwięcej inwazyjnych zakażeń[4], a w Europie są dominującym szczepem, odpowiedzialnym za 57% przypadków IChM[5]. Co łączy oba preparaty?
Co łączy szczepionki przeciw meningokokom B?
Chcąc zapobiegać inwazyjnej chorobie wywołanej przez meningokoki typu B szczepionka jest najskuteczniejszą formą ochrony, niezależnie od wybranego wariantu. Zarówno Bexsero czy Trumenba:
- mają formę domięśniowego wstrzyknięcia;
- mają podobny profil skuteczności i bezpieczeństwa;
- zapewniają odporność po około 30 dniach od zakończenia cyklu;
- są szczepionkami białkowymi, tj. zawierają białka bakterii Neisseria meningitidis;
- nie można ich stosować przy nadwrażliwości na składniki szczepionki i ostrej infekcji;
- są szczepionkami inaktywowanymi, tj. nie zawierają żywych bakterii tylko ich fragmenty;
- mogą powodować czasowy ból w miejscu wkłucia, łagodną gorączkę czy ból głowy i mięśni;
- są nieobowiązkowe w Polsce (nierefundowane przez NFZ), ale dostępne w ośrodku TropicalMed.
Obie szczepionki zaleca się najwrażliwszym grupom (jak dzieci, palacze, seniorzy czy osoby z obniżoną odpornością) oraz tym, którzy mają wzmożony kontakt z potencjalnymi nosicielami. Ryzyko zakażenia wzrasta m.in. na wydarzeniach masowych, w obiektach zamieszkania zbiorowego, w służbie zdrowia czy podczas podróży do kraju/regionu dotkniętego epidemią. Którą szczepionkę wybrać w tych sytuacjach?
Jakie są różnice między szczepionką Trumenba a Bexsero?
Istnieje kilka znaczących różnic między szczepionką Trumenba a Bexsero; dotyczą one składu i mechanizmu działania, dawkowania, wieku pacjenta oraz możliwości koadministracji, czyli równoczesnego stosowania preparatu z innymi. Wszystkie te rozbieżności wyjaśnia poniższa tabela.
| Trumenba czy Bexsero | Trumenba | Bexsero |
| Wiek pacjenta | od 10. roku życia | od 2. miesiąca życia |
| Technika wytworzenia | klasyczna rekombinacja | odwrócona wakcynologia |
| Antygen | 2 warianty białka fHbp | 4 antygeny (białka NHBA, NadA i fHbp + pęcherzyki błony zewnętrznej) |
| Adiuwant | fosforan glinu | wodorotlenek glinu |
| Dawkowanie | 2 lub 3 dawki | 2-4 dawki |
| Koadministracja | można stosować z 4 innymi szczepionkami | można stosować z 7 innymi szczepionkami |
| Czas ochrony | około 4 lata | prawdopodobnie 18-36 miesięcy[6] |
Antygen to substancja aktywna, odpowiadająca za wywołanie reakcji odpornościowej, a adiuwant ma na celu wzmocnienie i utrwalenie tej ochrony.
Dawkowanie Trumenby jest dwudawkowe (miesiąc 0 i 6) lub trzydawkowe (miesiąc 0, 1-2 i 6), natomiast pierwotne szczepienie Bexsero odbywa się z zachowaniem jedno- lub dwumiesięcznych odstępów. U dzieci do 23. miesiąca życia potrzeba pojedynczej dawki uzupełniającej.