Na co jest i jak działa szczepionka DT?

Jak działa szczepionka DT na błonicę i tężec?

Klaudia Gierlicka | 2025-05-18
Szczepionka błoniczo tężcowa adsorbowana na wodorotlenku glinu jest przeznaczona do pierwotnej immunizacji dzieci, które nie mogą przyjąć preparatów ze składnikiem krztuścowym. Odporność uzyskana po serii szczepień DT nie jest jednak dożywotnia. Sprawdź szczegóły i sprawdź, czy potrzebujesz dawki przypominającej!

Szczepionka DT nie jest dostępna w TropicalMed; oferujemy jednak szczepionkę Clodivac, która także chroni przed błonicą i tężcem.

Jak działa DT szczepionka błoniczo-tężcowa?

DT to szczepionka błoniczo tężcowa adsorbowana na wodorotlenku glinu. Duże litery w nazwie preparatu odnoszą się do angielskich określeń chorób, którym zapobiega szczepionka:

  • Diphtheria – błonica, 
  • Tetanus – tężec.

Toksoid błoniczy i tężcowy, czyli toksyny bakteryjne pozbawione zdolności wywołania choroby, adsorbowano (scalono) z wodorotlenkiem glinu w celu wzmocnienia działania szczepionki. Taka immunizacja pozwala organizmowi wytworzyć przeciwciała ochronne bez ryzyka infekcji. W ten sposób, w razie styczności z całymi bakteriami, „wie” jak je skutecznie zwalczać.

Jak i kiedy stosowana jest szczepionka DT?

DT szczepionka błoniczo-tężcowa jest wykorzystywana do immunizacji podstawowej niemowląt i małych dzieci oraz jako dawka przypominająca w 6. (ewentualnie 7.) roku życia. Na szczepienie pierwotne składają się trzy dawki:

  • pierwsza w wieku 3-4 miesięcy,
  • druga w 5. miesiącu życia (po 6 tygodniach od pierwszej),
  • trzecia w wieku 16-18 miesięcy (11-13 miesięcy od drugiej dawki).

Nie mogąc podać dawki przypominającej DT przed ukończeniem 7. roku życia, należy posłużyć się szczepionką Td z obniżoną zawartością toksoidu błoniczego. 

Każde ze wstrzyknięć, czy to podstawowe czy uzupełniające, podaje się drogą podskórną (ewentualnie domięśniową) w ramię lub przednioboczną część uda.

Czy DT to bezpieczny preparat szczepienny?

Jak każdy tego typu preparat, szczepionka DT przeszła serię testów jakości i bezpieczeństwa. Uczestnicy tych badań zgłaszali następujące skutki uboczne:

Potrzebujesz uodpornienia na błonicę i tężec?

Wykonaj szczepienie przypominające

Tężec występuje powszechnie na świecie w glebie, kurzu, popiele czy przewodzie pokarmowym zwierząt.
Błonica do dzisiejszego dnia stanowi zagrożenie w wielu krajach afrykańskich i azjatyckich.
Dla zachowania ciągłości ochrony wystarczy pojedynczy zastrzyk przypominający co 10 lat.
Długoletnia ochrona. Dokładny wywiad medyczny. Brak kolejek.
kobieta po szczepieniu. szczepionka błoniczo tężcowa adsorbowana Zapisz się na szczepienie
  • ból głowy, 
  • nadpotliwość,
  • gorączka i dreszcze,
  • rumień, obrzęk, ból lub swędzenie w miejscu wstrzyknięcia.

Warto zaznaczyć, że powyższe dolegliwości nie pojawiają się u każdej osoby zaszczepionej, a nawet jeśli, to zazwyczaj ustępują w ciągu 24-48 godzin. 

Mimo że szczepionka błoniczo tężcowa adsorbowana jest bezpieczna i dobrze tolerowana, to przed jej podaniem odbywa się kwalifikacja lekarska. To czas na wykluczenie przeciwwskazań, takich jak:

  • aktywna choroba z gorączką,
  • zaostrzenie choroby przewlekłej,
  • nadwrażliwość na składnik/i szczepionki.

Jak widać, nadzór nad bezpieczeństwem preparatu nie kończy się w laboratorium – odbywa się także w gabinetach lekarskich, każdorazowo przed podaniem szczepionki. To kompleksowe podejście jest najlepszą gwarancją bezpieczeństwa.

Którą szczepionkę błoniczo-tężcową wybrać?

Jak już wspomniano, szczepionka DT jest wykorzystywana do podstawowej i uzupełniającej immunizacji dzieci do 7. roku życia. Od tego momentu można stosować inny preparat błoniczo-tężcowy, o nazwie Clodivac.

Niestety, odporność na błonicę i tężec nie jest dożywotnia. Ostatnia obowiązkowa (a więc darmowa) dawka na błonicę i tężec w ramach polskiego PSO (Programu Szczepień Ochronnych) jest podawana w 19. roku życia. Następne dawki są nieobowiązkowe, a więc płatne. Ile kosztują?

Ile kosztuje szczepionka błoniczo-tężcowa?

Za immunizację DT, szczepionką przeciw błonicy i tężcowi cena jest pokrywana przez NFZ i realizowana zgodnie z obowiązującym w Polsce PSO. Dawki przypominające dla dorosłych są odpłatne i dostępne w TropicalMed. Ile kosztują?

  • Kwalifikacja medyczna: 70 zł.
  • Szczepionka przeciw błonicy i tężcowi cena: 199 zł.

Uodpornienie na tężec zaleca się każdemu, bo bakterie wywołujące ataki konwulsji są powszechne na całym świecie. O zakażenie rany glebą, śliną zwierzęcia czy kurzem, gdzie bytują laseczki tężca, jest bardzo łatwo. 

Szczepienie na błonicę, chorobę przenoszoną drogą kropelkową, jest zalecane głównie podróżującym, bo w Polsce nie stanowi ona większego zagrożenia. W krajach występowania maczugowców błonicy warto zadbać o solidną ochronę, bo infekcja może skończyć się niewydolnością oddechową albo zatrzymaniem krążenia.

Szczepionka DT to pierwszy krok w stronę uodpornienia na błonicę i tężec. W dorosłości trzeba tę ochronę podtrzymywać za pomocą dawek przypominających raz na 10 lat. Czekają one w ośrodku TropicalMed.

Serdecznie zapraszamy na szczepienie!

FAQ - często zadawane pytania

Co to jest szczepionka DT?

Szczepionka DT to preparat wykorzystywany w celu pierwotnej ochrony przed błonicą (D – Diphtheria) i tężcem (T – Tetanus).

Kiedy szczepienie DT?

Pierwotne szczepienie DT odbywa się w wieku niemowlęcym (w 3-4 miesiącu i 5 miesiącu) oraz u małych dzieci (w wieku 16-18 miesięcy). Następnie, najlepiej w 6. roku życia, podaje się ostatnią, przypominającą dawkę DT.

Kiedy wysokie ryzyko tężca?

Ryzyko tężca jest najwyższe u osób narażających się na pogryzienia zwierząt oraz różnego rodzaju zranienia w niehigienicznych warunkach. Są to m.in. weterynarze, hodowcy zwierząt, budowlańcy czy leśnicy.

Czy szczepionki DT są dostępne w Polsce?

Szczepionki DT są dostępne w Polsce w ramach PSO zwanego potocznie kalendarzem szczepień. To rozwiązanie dla dzieci, które mają przeciwwskazania zdrowotne do przyjęcia preparatów ze składnikiem krztuścowym (zarówno DTP jak i DTaP).