Jakie szczepienia ochronne są zalecane przed wyjazdem?

Szczepienia ochronne przed wyjazdem za granicę

Szczepienia ochronne przed wyjazdem należy skonsultować z lekarzem medycyny podróży, który na podstawie wywiadu wydaje odpowiednie zalecenia. Udziela on także informacji o pozostałych sposobach zapobiegania chorób zakaźnych – np. unikanie ukąszeń komarów (malaria) czy stosowanie zabezpieczeń podczas stosunku (WZW B). 

Drobnoustroje chorobotwórcze występują mniej lub bardziej powszechnie w określonych miejscach na Ziemi. Wiedza na temat tzw. krajów endemicznych oraz najnowszych ogniskach chorób jest bardzo ważna w planowaniu podróży. Należy pamiętać, że każdy kraj ma inne szczepienia zalecane przed wyjazdem, w zależności od realnych zagrożeń.

Szczepienia zalecane przed wyjazdem a klimat

Ryzyko transmisji drobnoustrojów chorobotwórczych zależy od wielu czynników. Jednym z nich jest klimat. Przykładowo, większość chorób tropikalnych jest związana z aktywnością komarów, które występują głównie w strefie podzwrotnikowej i (jak sama nazwa wskazuje) tropikalnej. Są to m.in.:

• malaria,
• denga,
• żółta gorączka.

Jeśli chodzi o profilaktykę ostatniej w wymienionych chorób, są to nie tylko szczepienia zalecane przed wyjazdem, ale także w wielu przypadkach obowiązkowe. Wykaz krajów, które wymagają tzw. żółtej książeczki do przekroczenia granicy, można znaleźć w tym artykule o żółtej febrze.

Szczepienia ochronne przed wyjazdem a higiena

Drugim czynnikiem wpływającym na rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych są warunki higieniczno-sanitarne panujące w danym kraju. Wiele drobnoustrojów chorobotwórczych przedostaje się do organizmu człowieka drogą fekalno-oralną, czyli (w dużym skrócie) brudnymi rękami. Wśród tego typu schorzeń można wyróżnić:

• cholerę,
• dur brzuszny,
• biegunki podróżnych,
• polio,
• WZW A.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule „Choroby brudnych rąk”.

Planując podróż do określonego kraju, warto też monitorować nowe ogniska zakażeń i wybuchy epidemii. Służy do tego m.in. cotygodniowy raport GPEI na temat polio dostępny na stronie internetowej organizacji (polioeradication.org). Tzw. DON’s (Disease Outbreak News) dostępne na stronie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pozwalają śledzić sytuację epidemiologiczną na świecie. Przykładowo, według doniesień z 17 czerwca 2022, w Pakistanie odnotowuje się spore ogniska cholery.

Szczepienia ochronne przed wyjazdem a sezon

Niektóre choroby mają charakter sezonowy. Ma to związek np. z okresem wzmożonej aktywności insektów transmitujących patogeny. Do takich schorzeń można zaliczyć wszystkie wymienione wyżej choroby tropikalne, a także KZM czy japońskie zapalenie mózgu.

Szczyt zachorowań niektórych chorób przypada w określonych porach roku, a nie jest to związane z owadami. Może wśród wyróżnić grypę, która w Polsce atakuje głównie zimą (styczeń-marzec) lub ospę wietrzną, która jest szczególnym zagrożeniem na przełomie zimy i wiosny.

Szczepienia ochronne przed wyjazdem do Afryki, szczególnie krajów z tzw. pasa zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, mają uodparniać na meningokoki. W porze suchej (czerwiec-grudzień) odnotowuje się tam bowiem okresowe epidemie tej choroby. Szczegóły we wpisie: „Szczepienia na meningokoki”.

Szczepienia zalecane przed wyjazdem a profilaktyka

Rządy poszczególnych krajów podejmują większe lub mniejsze kroki w celu eliminowania chorób zakaźnych. W zależności od skuteczności strategii profilaktycznych, ryzyko infekcji jest różne. Przykładem mogą być szczepienia na wściekliznę, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się śmiertelnego wirusa. Dbając o immunizację pupili (psów) i dzikich zwierząt, wpływa się na bezpieczeństwo ludzi. 

Więcej na temat choroby oraz ryzyka transmisji patogenów w poszczególnych krajach można przeczytać w artykule: „Szczepionka na wściekliznę – zapobiega i leczy”.

Medycyna podróży TropicalMed

Informacji o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych przed wyjazdem do różnych krajów świata można także szukać na naszym blogu. To rzetelne źródło informacji na temat profilaktyki chorób zakaźnych. Zawiera ogólne wytyczne, które mogą być pomocne w planowaniu podróży. Sprawdź przykład: szczepienia ochronne przed wyjazdem do Meksyku.

Podróżniku, serdecznie zapraszamy na wizytę!