Jakie szczepienia po 30 warto wykonać?

Informacji o immunizacji w pozostałych grupach wiekowych można szukać we wpisach: szczepienia po 18, szczepienia po 40, szczepienia po 50, szczepienia po 60, szczepienia po 70, szczepienia po 80.

Dlaczego szczepienia po 30 są tak ważne?

Wielu dorosłych niesłusznie zakłada, że szczepienia dotyczą wyłącznie dzieci. Owszem, ten obowiązek immunizacji jest nałożony na wszystkich aż do 19. roku życia, jednak nie wszystkie preparaty dają dożywotnią odporność. Z tego względu zaleca się szczepienia przypominające dla dorosłych, głównie na tężec, krztusiec i błonicę (3w1).

Po drugie, wymogi dotyczące masowej immunizacji stale się zmieniały (sprawdź: kalendarz szczepień obowiązkowych). Nie każdy jest więc uodporniony na pneumokoki, WZW typu B i inne groźne choroby zakaźne. Można temu zaradzić, zgłaszając się na szczepienia po 30. roku życia. Jakie dokładnie?

Na co powinien zaszczepić się każdy dorosły?

Istnieje grupa chorób, które stanowią zagrożenie dla każdego, niezależnie od stylu życia, stanu zdrowia, wykonywanego zawodu czy planów podróżniczych. Każda z nich przenosi się drogą kropelkową, czyli wskutek kaszlu, rozmowy, a często nawet dotykania przedmiotów/powierzchni skażonych wydzieliną dróg oddechowych nosiciela. Jakie szczepienia po 30. roku życia proponujemy na tego typu choroby?

Grypa

To wysoce zakaźna choroba wirusowa z gorączką, bólem głowy, gardła i mięśni, kaszlem (zwykle suchym) oraz katarem. Wiele osób zapomina, że grypa miewa poważne powikłania, takie jak zapalenie płuc czy oskrzeli, zaostrzenie choroby przewlekłej czy nadkażenia bakteryjne (np. pneumokokowe).

Coroczne, jednodawkowe szczepienie najlepiej planować pod koniec lata, żeby zdążyć wytworzyć odporność przed sezonem wzmożonych zachorowań, przypadającym na jesień i zimę. 

COVID-19

To choroba często mylona z grypą ze względu na podobne objawy i powikłania. Przy COVID-19 chorzy częściej skarżą się jednak na duszności oraz zaburzenia węchu i smaku. 

To kolejna pozycja dla osób zastanawiających się, jakie szczepienia trzeba powtarzać co roku. Niestety, preparaty ochronne na tę chorobę są niedostępne w ośrodkach TropicalMed.

Ospa wietrzna

To wirusowa choroba z wysypką, gorączką i obrzękiem węzłów chłonnych. Zakażenia u dorosłych, mimo że mniej liczne niż u dzieci, są obarczone znacznie wyższym ryzykiem powikłań (m.in. zapalenia płuc, mózgu)^[1].

Szczepienia po 30. roku życia są zalecane wyłącznie tym, którzy nie chorowali ani nie przeszli immunizacji w dzieciństwie. Dorośli przyjmują dwie dawki w odstępie 6 tygodni między wstrzyknięciami.

Szczepienia 30 lat MMR

MMR, czyli skrótowiec od angielskich nazw chorób Measles (odra), Mumps (świnka), Rubella (różyczka), figuruje w polskim kalendarzu szczepień dopiero od 2004 roku^[2]. Wcześniej, od 1975 roku, stosowano preparat na samą odrę i to tylko w schemacie jednodawkowym.

Immunizacja jest wskazana wyłącznie tym, którzy nie chorowali w dzieciństwie ani nie przeszli szczepienia (dwudawkowego). Zalecane szczepienia dla dorosłych odbywają się w cyklu dwudawkowym, z zachowaniem 4-tygodniowego odstępu między wstrzyknięciami.

Wszystkie powyższe choroby występują powszechnie, zarówno w Polsce, jak i praktycznie na całym świecie. Niezwykle trudno jest uniknąć zakażeń, dlatego powyższe szczepienia po 30 są zalecane każdemu. Inne, wymienione poniżej, są wskazane tylko w określonych grupach. Jakich?

Jakie szczepienia 30 lat dla osób z grup ryzyka?

Niektóre szczepienia są szczególnie zalecane dla osób z osłabionym układem odpornościowym lub chorobami przewlekłymi, a także dla kobiet w ciąży. Na zasadność immunizacji wpływają też podejmowane aktywności. Z tego względu zalecane są następujące szczepienia po 30. roku życia:

Dla przyszłych mam

• RSV – zalecane od 24. tygodnia ciąży, chcących przekazać część przeciwciał dziecku i uchronić je w ten sposób przed groźną infekcją oddechową.
• Krztusiec – dostępne od 27. tygodnia ciąży (najlepiej 2 tygodnie po szczepieniu RSV), zapewniające niemowlęciu ochronę przed groźną chorobą układu oddechowego.
• Różyczka – zalecane przed zajściem w ciążę w celu ochrony dziecka przed śmiertelnie niebezpiecznym zespołem różyczki wrodzonej.

Na RSV szczepimy w jednym wstrzyknięciu; podobnie jest z dawką przypominającą na krztusiec. Na różyczkę należy zaszczepić się dwudawkowo i zakończyć cykl minimum miesiąc przed planowanym zajściem w ciążę.

Dla chorych i palaczy

• Pneumokoki – zalecane szczególnie palaczom i osobom z przewlekłymi chorobami układu oddechowego (np. POChP czy astmą).
• Półpasiec – wyłącznie dla osób, które chorowały kiedyś na ospę oraz mają poważne zaburzenia odporności (np. przez HIV czy białaczkę).

Na 13, 20 lub 23 typy pneumokoków szczepimy tak samo, czyli w jednorazowym, zwykle domięśniowym wstrzyknięciu. Na półpasiec trzeba przyjąć dwie dawki, z zachowaniem 2-6 miesięcy odstępu.

Dla określonych grup zawodowych

• KZM – wskazane osobom, które są bardziej narażone na ukąszenia kleszczy ze względu na wykonywany zawód (np. leśnicy, myśliwi).
• Wścieklizna – chociaż zastrzyk po ugryzieniu jest w Polsce obowiązkowy i darmowy, to w niektórych grupach (np. wśród weterynarzy, myśliwych) ryzyko zakażenia jest wyższe i zaleca się zapobiegawcze szczepienie.
• WZW typu B – jest istotne dla osób narażających się na kontakt z cudzą krwią (np. medycy, żołnierze).
• WZW typu A – choć ryzyko zakażenia w Polsce jest niskie ze względu na dobre warunki higieniczne, to osoby pracujące przy produkcji/dystrybucji żywności albo przy nieczystościach (np. w zakładach kanalizacyjnych) mogą być narażone i zaleca się im szczepienie.
• Meningokoki – zalecane szczepienia dla dorosłych przebywających w zamkniętych społecznościach (jak np. koszary), gdzie wskaźnik bezobjawowego nosicielstwa może sięgać nawet 70%^[3]. 

Dwudawkowy cykl szczepienia 30 lat obowiązuje przy wściekliźnie (dzień 0 i 7) oraz wirusowym zapaleniu wątroby typu A (miesiąc 0 i 6-12). Trzy dawki podajemy na wirusowe zapalenie wątroby typu B (miesiąc 0, 1 i 6 lub 0, 1 i 2) i na kleszczowe zapalenie mózgu (cykl zależny od preparatu). Na meningokoki szczepimy albo jednodawkowo, albo w 2-3 dawkach – do wyboru są bowiem preparaty na różne typy bakterii.

Dla narażonych na choroby weneryczne

• HPV – w przeciwieństwie do dzieci, które szczepi się dwudawkowo, dorośli potrzebują trzech dawek szczepionki.
• WZW typu B – zalecane osobom urodzonym przed 1994 rokiem, kiedy wprowadzono masowe szczepienia dzieci na wirusowe zapalenie wątroby typy B, przenoszone m.in. drogą płciową.

Powyższe choroby przenoszą się przez kontakt bezpośredni i drogą kropelkową (pneumokoki, półpasiec, różyczka, krztusiec, RSV), a także drogą płciową (WZW B, HPV) i przez skażoną krew (WZW B). Więcej informacji o przebiegu każdej z chorób i dostępnych szczepieniach ochronnych można znaleźć w odnośnikach. 

Jakie szczepienia trzeba powtarzać w dorosłości?

Jak już wspomniano, immunizacja zrealizowana w dzieciństwie nie zawsze chroni dożywotnio. Najważniejsze szczepienia przypominające dla dorosłych to te przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi. 

Zachorowania na tężec: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH podaje, że zachorowania na tężec w Polsce dotyczą wyłącznie osób w wieku 30 lat i więcej.

Ostatnią obowiązkową dawkę przyjmuje się w 19. roku życia (bez składnika krztuścowego), a ochrona utrzymuje się przez 10 lat. Na 30 urodziny warto sprawić sobie dawkę przypominającą i przyjmować ją raz na dekadę celem „odświeżenia” swojej odporności.

Na co powinny zaszczepić się osoby podróżujące?

Szczepienia po 30. roku życia są zalecane osobom podróżującym, czy to rekreacyjnie, czy służbowo. W niektórych przypadkach bywają wręcz obowiązkowe. Poza chorobami powszechnymi (opisanymi powyżej), turystom zagrażają też liczne choroby tropikalne czy niewystępujące w Polsce. Jakie?

Szczepienia na choroby przenoszone przez komary

W regionach, gdzie występują określone gatunki komarów, można nabawić się następujących chorób:

• Denga – głównie w tropikalnych regionach Azji i Ameryk;
• Żółta febra – w Ameryce Łacińskiej i Afryce Subsaharyjskiej;
• Chikungunya – pojawia się coraz częściej poza strefą tropikalną;
• Japońskie zapalenie mózgu – w krajach azjatyckich na południu i wschodzie kontynentu.

Na żółtą febrę i chikungunyę szczepi się jednodawkowo, natomiast dwudawkowy cykl obowiązuje przy dendze (miesiąc 0 i 3) oraz japońskim zapaleniu mózgu (dzień 0 i 28 lub 0 i 7). 

Poza szczepieniami ochronnymi, kluczową rolę odgrywa profilaktyka ukąszeń. Służą do tego moskitiery, zakrywająca ciało odzież z długimi rękawami i nogawkami oraz repelenty. Poradę w sprawie najskuteczniejszych i bezpiecznych dla danej osoby środków na owady można uzyskać w ramach wizyty szczepiennej w TropicalMed.

Szczepienia na choroby brudnych rąk

W krajach, gdzie dostęp do bezpiecznej wody i warunki higieniczne są gorsze, można nabawić się duru brzusznego i cholery. Aby temu zapobiegać, zaleca się doustne szczepienia po 30 przeciw cholerze (jedno- lub dwudawkowe) oraz przeciw durowi brzusznemu (trzy dawki w dniach 1, 3 i 5). Na drugą z wymienionych chorób oferujemy także preparat w formie jednorazowego wstrzyknięcia.

Uzupełnieniem ochrony powinno być przestrzeganie zasad higieny osobistej i żywienia, czyli m.in. uzdatnianie wody, obróbka termiczna żywności oraz unikanie street food-u i kostek lodu w napojach.

Szczepienia obowiązkowe

W niektórych krajach, zlokalizowanych głównie w Afryce, wymaga się certyfikatu szczepienia na żółtą febrę od wszystkich przyjezdnych.

W pozostałych przypadkach uodpornienie na określone choroby jest obowiązkowe, ale selektywnie – np. tylko dla kandydatów na studia w USA czy tylko dla pielgrzymów w Arabii Saudyjskiej.

Po informacje dotyczące wymogów wjazdowych oraz szczepienia na choroby tropikalne i powszechne (nie tylko przed podróżą) zapraszamy do TropicalMed. Jak się do nas zapisać i jak prezentuje się nasz cennik?

Gdzie i w jakiej cenie wykonać szczepienia po 30?

Zarówno szczepienia przypominające dla dorosłych, jak i preparaty na choroby powszechne i tropikalne nieujęte w obowiązującym kalendarzu, można zdobyć w sieci klinik TropicalMed (sprawdź adresy). Aby zapisać się na wizytę, należy skorzystać z wygodnego systemu rejestracji online, w którym wystarczy:

• kliknąć „Umów się na szczepienia po 30”,
• wybrać najbliższą klinikę,
• wybrać dogodny termin,
• wypełnić krótki formularz (bez zakładania konta).

Klikając w cennik TropicalMed można sprawdzić całą naszą ofertę, obejmującą szczepionki pojedyncze i w profilowanych pakietach oraz dodatkowe usługi (np. wydanie żółtej książeczki).

Największe korzyści wizyty w TropicalMed to sprawna obsługa i wygoda – preparaty są dostępne na miejscu bez konieczności dostarczania recepty, bo kwalifikację i szczepienie wykonujemy jednego dnia. 

Zastanawiając się nad zasadnością immunizacji w dorosłości weź pod uwagę możliwe braki w swojej książeczce szczepień i to, że odporność słabnie z wiekiem. Zafunduj sobie zdrowie i bezpieczeństwo i uodpornij się w ośrodku TropicalMed.

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania