Jakie szczepienia po 30 warto wykonać?

Informacji o immunizacji w pozostałych grupach wiekowych można szukać we wpisach: szczepienia po 18, szczepienia po 40, szczepienia po 50, szczepienia po 60, szczepienia po 70, szczepienia po 80.

Dlaczego szczepienia po 30 są tak ważne?

Wielu dorosłych niesłusznie zakłada, że immunizacja dotyczy wyłącznie dzieci. Owszem, ten obowiązek dotyczy pacjentów do 19. roku życia, jednak nie wszystkie preparaty dają dożywotnią odporność. Z tego względu zaleca się szczepienia przypominające dla dorosłych, głównie na tężec, krztusiec i błonicę (3w1).

Po drugie, wymogi dotyczące masowej immunizacji stale się zmieniały (sprawdź: kalendarz szczepień obowiązkowych). Nie każdy jest więc uodporniony na pneumokoki, WZW typu B i inne groźne choroby zakaźne. Można temu zaradzić, zgłaszając się na szczepienia po 30. roku życia. Jakie dokładnie?

Na co powinien zaszczepić się każdy dorosły?

Istnieje grupa chorób, które stanowią zagrożenie dla każdego, niezależnie od stylu życia, stanu zdrowia, wykonywanego zawodu czy planów podróżniczych. Każda z nich przenosi się drogą kropelkową, czyli wskutek kaszlu, rozmowy, a często nawet dotykania przedmiotów/powierzchni skażonych wydzieliną dróg oddechowych nosiciela. Jakie szczepienia po 30. roku życia proponujemy na tego typu choroby?

Grypa

To wysoce zakaźna choroba wirusowa z gorączką, bólem głowy, gardła i mięśni, kaszlem (zwykle suchym) oraz katarem. Wiele osób zapomina, że grypa miewa poważne powikłania, takie jak zapalenie płuc czy oskrzeli, zaostrzenie choroby przewlekłej czy nadkażenia bakteryjne (np. pneumokokowe).

Coroczną immunizację najlepiej planować w miesiącach letnich, żeby zdążyć wytworzyć odporność przed sezonem wzmożonych zachorowań przypadającym na jesień i zimę. 

COVID-19

To choroba często mylona z grypą ze względu na podobne objawy i powikłania. Przy COVID-19 chorzy częściej skarżą się jednak na duszności oraz zaburzenia węchu i smaku. 

To kolejna pozycja dla osób zastanawiających się, jakie szczepienia trzeba powtarzać co roku. Niestety, preparaty ochronne na tę chorobę są niedostępne w ośrodkach TropicalMed.

Ospa wietrzna

To wirusowa choroba z wysypką, gorączką i obrzękiem węzłów chłonnych. Zakażenia u dorosłych, mimo że mniej liczne niż u dzieci, są obarczone znacznie wyższym ryzykiem powikłań (m.in. zapalenia płuc, mózgu)^[1]. Szczepienia po 30. roku życia są zalecane wyłącznie tym, którzy nie chorowali ani nie przeszli immunizacji w dzieciństwie.

Meningokoki

To bakterie, które początkowo wywołują infekcję grypopodobną, a następnie w niezwykle szybkim czasie mogą doprowadzić do zapalania opon mózgowo-rdzeniowych albo sepsy. Zjawisko nosicielstwa meningokoków jest dość powszechne, szczególnie w zamkniętych społecznościach (jak np. koszary, biurowce czy więzienia), gdzie może sięgać nawet 70%^[2]. 

Szczepienia po 30 są dostępne w dwóch wariantach: jednodawkowym na meningokoki ACWY oraz dwu- lub trzydawkowym na meningokoki typu B. Immunizacja jest dobierana w zależności od tego, który szczep bakterii jest obecnie najpowszechniejszy w danym regionie.

Szczepienia 30 lat MMR

MMR, czyli skrótowiec od angielskich nazw chorób Measles (odra), Mumps (świnka), Rubella (różyczka), figuruje w polskim kalendarzu szczepień dopiero od 2004 roku^[3]. Wcześniej, od 1975 roku, stosowano preparat na samą odrę i to tylko w schemacie jednodawkowym. Immunizacja jest wskazana wyłącznie tym, którzy nie chorowali w dzieciństwie ani nie przeszli szczepienia (dwudawkowego).

Wszystkie powyższe choroby występują powszechnie, zarówno w Polsce, jak i praktycznie na całym świecie. Niezwykle trudno jest uniknąć zakażeń, dlatego powyższe szczepienia po 30 są zalecane każdemu. 

Jakie szczepienia 30 lat dla osób z grup ryzyka?

Niektóre szczepienia są szczególnie zalecane dla osób z osłabionym układem odpornościowym lub chorobami przewlekłymi, a także dla kobiet w ciąży. Na zasadność immunizacji wpływają też podejmowane aktywności. Z tego względu zalecane są następujące szczepienia po 30. roku życia:

Dla kobiet w ciąży 

• RSV – zalecane od 24. tygodnia ciąży, chcących przekazać część przeciwciał dziecku i uchronić je w ten sposób przed groźną infekcją oddechową.
• Różyczka – zalecane na miesiąc przed planowanym zajściem w ciążę w celu ochrony dziecka przed śmiertelnie niebezpiecznym zespołem różyczki wrodzonej.

Dla chorych i palaczy

• Pneumokoki – zalecane szczególnie palaczom i osobom z przewlekłymi chorobami układu oddechowego (np. POChP czy astmą).
• Półpasiec – wyłącznie dla osób, które chorowały kiedyś na ospę oraz mają poważne zaburzenia odporności (np. przez HIV czy białaczkę).

Dla określonych grup zawodowych

• WZW typu B – jest istotne dla osób narażających się na kontakt z cudzą krwią (np. medycy, żołnierze).
• KZM – wskazane osobom, które są bardziej narażone na ukąszenia kleszczy ze względu na wykonywany zawód (np. leśnicy, myśliwi).
• Wścieklizna – chociaż zastrzyk po ugryzieniu jest w Polsce obowiązkowy i darmowy, to w niektórych grupach (np. wśród weterynarzy, myśliwych) ryzyko zakażenia jest wyższe i zaleca się zapobiegawcze szczepienie.
• WZW typu A – chociaż ryzyko zakażenia w Polsce jest niskie ze względu na dobre warunki higieniczne, to osoby pracujące przy nieczystościach (np. w zakładach kanalizacyjnych) mogą być narażone i zaleca się im szczepienie.

Dla narażonych na choroby weneryczne

• HPV – w przeciwieństwie do dzieci, które szczepi się dwudawkowo, dorośli potrzebują trzech dawek szczepionki.
• WZW typu B – zalecane osobom urodzonym przed 1994 rokiem, kiedy wprowadzono masowe szczepienia dzieci na wirusowe zapalenie wątroby typy B, przenoszone m.in. drogą płciową.

Powyższe choroby przenoszą się przez kontakt bezpośredni i drogą kropelkową (pneumokoki, półpasiec, różyczka, RSV), a także drogą płciową (WZW B, HPV) i przez skażoną krew (WZW B). Więcej informacji o przebiegu każdej z chorób i dostępnych szczepieniach ochronnych można znaleźć w odnośnikach. 

Jakie szczepienia trzeba powtarzać w dorosłości?

Jak już wspomniano, immunizacja zrealizowana w dzieciństwie nie zawsze chroni dożywotnio. Najważniejsze szczepienia przypominające dla dorosłych to te przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi. 

Ostatnią obowiązkową dawkę przyjmuje się w 19. roku życia (bez składnika krztuścowego), a ochrona utrzymuje się przez 10 lat. Na 30 urodziny warto sprawić sobie dawkę przypominającą i przyjmować ją raz na dekadę celem „odświeżenia” swojej odporności.

Na co powinny zaszczepić się osoby podróżujące?

Szczepienia po 30. roku życia są zalecane osobom podróżującym, czy to rekreacyjnie, czy służbowo. W niektórych przypadkach bywają wręcz obowiązkowe. Poza chorobami powszechnymi (opisanymi powyżej), turystom zagrażają też liczne choroby tropikalne czy niewystępujące w Polsce. Jakie?

Szczepienia na choroby przenoszone przez komary

W regionach, gdzie występują określone gatunki komarów, można nabawić się następujących chorób:

• Denga – głównie w tropikalnych regionach Azji i Ameryk;
• Żółta febra – w Ameryce Łacińskiej i Afryce Subsaharyjskiej;
• Chikungunya – pojawia się coraz częściej poza strefą tropikalną;
• Japońskie zapalenie mózgu – w krajach azjatyckich na południu i wschodzie kontynentu.

Poza szczepieniami ochronnymi, kluczową rolę odgrywa profilaktyka ukąszeń. Służą do tego moskitiery, zakrywająca ciało odzież z długimi rękawami i nogawkami oraz repelenty. Poradę w sprawie najskuteczniejszych i bezpiecznych dla danej osoby środków na owady można uzyskać w ramach wizyty szczepiennej w TropicalMed.

Szczepienia na choroby brudnych rąk

W krajach, gdzie dostęp do bezpiecznej wody i warunki higieniczne są gorsze, można nabawić się duru brzusznego i cholery. Aby temu zapobiegać, zaleca się ochronne szczepienia po 30, oraz przestrzeganie zasad higieny osobistej i żywienia.

Szczepienia obowiązkowe

W niektórych krajach, zlokalizowanych głównie w Afryce, wymaga się certyfikatu szczepienia na żółtą febrę od wszystkich przyjezdnych.

W pozostałych przypadkach uodpornienie na określone choroby jest obowiązkowe, ale selektywnie – np. tylko dla kandydatów na studia w USA czy tylko dla pielgrzymów w Arabii Saudyjskiej.

Po informacje dotyczące wymogów wjazdowych oraz szczepienia na choroby tropikalne i powszechne (nie tylko przed podróżą) zapraszamy do TropicalMed. Jak się do nas zapisać i jak prezentuje się nasz cennik?

Gdzie i w jakiej cenie wykonać szczepienia po 30?

Zarówno szczepienia przypominające dla dorosłych, jak i preparaty na choroby powszechne i tropikalne nieujęte w obowiązującym kalendarzu, można zdobyć w sieci klinik TropicalMed (sprawdź adresy).

Aby zapisać się na wizytę, należy skorzystać z wygodnego systemu rejestracji online, w którym wystarczy:

• kliknąć „Umów się na szczepienia po 30”,
• wybrać najbliższą klinikę,
• wybrać dogodny termin,
• wypełnić krótki formularz (bez zakładania konta).

Klikając w cennik TropicalMed można sprawdzić całą naszą ofertę, obejmującą szczepionki pojedyncze i w profilowanych pakietach oraz dodatkowe usługi (np. wydanie żółtej książeczki).

Największe korzyści wizyty w TropicalMed to sprawna obsługa i wygoda – preparaty są dostępne na miejscu bez konieczności dostarczania recepty, bo kwalifikację i szczepienie wykonujemy jednego dnia. 

Zastanawiając się nad zasadnością immunizacji w dorosłości weź pod uwagę możliwe braki w swojej książeczce szczepień i to, że odporność słabnie z wiekiem. Zafunduj sobie zdrowie i bezpieczeństwo i uodpornij się w ośrodku TropicalMed.

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania

Jakie szczepienia powtórzyć w wieku dorosłym?

Niektóre szczepienia wykonane w dzieciństwie trzeba powtarzać, by utrzymać odporność organizmu. Najważniejsze jest uodpornienie na błonicę, tężec i krztusiec zalecane co 10 lat. Pierwszą dawkę przypominającą warto przyjąć właśnie w okolicach 30. urodzin.

Czy szczepienia dla dorosłych są płatne?

Szczepienia dla dorosłych z reguły są płatne, chociaż istnieje kilka wyjątków, jak np. profilaktyka poekspozycyjna na tężec, błonicę i wściekliznę. Zastrzyk/i są dla osób, które naraziły się na zakażenie (np. po ugryzieniu psa) i potrzebują szybkiego remedium w postaci szczepionki.

Jak sprawdzić, czy zostałeś zaszczepiony?

Historyczne Programy Szczepień Ochronnych (PSO) dostępne na stronie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH to cenna wskazówka dotycząca przebytej immunizacji. Wprowadzając swój rok urodzenia, można sprawdzić, na co uodparniano dzieci obowiązkowo w tamtym okresie.

Co ile szczepienia na tężec?

Szczepienia na tężec zaleca się odnawiać raz na 10 lat. W ofercie TropicalMed znajdują się zarówno preparaty na sam tężec, jak i skojarzone, czyli chroniące dodatkowo przed błonicą, krztuścem i ewentualnie polio.