Przejdź do treści

Leiszmanioza co to za choroba i jak jej zapobiegać?

Leiszmanioza: co musisz o niej wiedzieć?

Leiszmanioza to choroba przenoszona przez muchówki. Atakuje skórę i/lub śluzówki, a w najcięższej formie – narządy wewnętrzne. Można się jej nabawić podczas podróży w tropiki, dlatego sprawdź, jak przygotować się do zdrowego wyjazdu z TropicalMed.

Leiszmanioza co to:

  • źródło – głównie ukąszenia muchówek, rzadziej skażona krew i zakażenia wertykalne;
  • objawy – zmiany skórne, gorączka, utrata masy ciała, powiększenie śledziony i węzłów chłonnych;
  • powikłania – blizny i zniekształcenie twarzy, wtórne infekcje, niewydolność narządów, sepsa;
  • śmiertelność – postać trzewna bez odpowiedniego leczenia ponad 95%;
  • profilaktyka – ochrona przed ukąszeniami owadów.

Leiszmanioza co to za choroba i jak się przenosi?

Leiszmanioza to pasożytnicza choroba zakaźna występująca w postaci skórnej, trzewnej albo śluzówkowo-skórnej. Jest wywołana przez pierwotniaki z rodzaju Leiszmania, których rezerwuarem, (naturalnym środowiskiem) jest organizm człowieka i określonych zwierząt. Wśród nosicieli zwierzęcych wyróżnia się psy, koty, gryzonie (np. szczury) oraz inne ssaki, m.in. zające i oposy. 

Chociaż do zakażenia dochodzi głównie wskutek ukąszenia zakażonej muchówki z rodzaju Phlebotomus lub Lutzomyia, warto mieć na względzie, czy leiszmanioza jest zaraźliwa. Okazuje się bowiem, że w rzadkich przypadkach pasożyty mogą szerzyć się z człowieka na człowieka: przez transfuzję krwi, przeszczep narządu, wspólne igły albo w czasie ciąży (z chorej matki na płód). Gdzie leiszmanioza u ludzi jest najpowszechniejsza?

Gdzie występuje leiszmanioza i ile osób dotyka?

Ze względu na niesprzyjający klimat, leiszmanioza w Polsce nie występuje. Jedyną grupą narażoną na zakażenie są osoby podróżujące do regionów dotkniętych tą chorobą, czyli do Ameryki Łacińskiej, Azji, Afryki oraz terenów w basenie Morza Śródziemnego. 

Wykaz krajów, gdzie odnotowuje się ponad 90% przypadków leiszmaniozy trzewnej, 70-75% przypadków leiszmaniozy skórnej[1] oraz ponad 90% przypadków leiszmaniozy śluzówkowo-skórnej, znajduje się w poniższej tabeli.

Leiszmanioza trzewnaLeiszmanioza skórnaLeiszmanioza śluzówkowo-skórna
  • Indie
  • Sudan
  • Etiopia
  • Brazylia
  • Bangladesz
  • Sudan Południowy 
  • Iran
  • Peru
  • Syria
  • Etiopia 
  • Algieria
  • Brazylia
  • Kolumbia
  • Kostaryka
  • Afganistan
  • Sudan Północny
  • Peru
  • Etiopia
  • Boliwia
  • Brazylia

Według szacunków, każdego roku występuje od 700 tysięcy do 1 miliona nowych przypadków[2]. Biorąc pod uwagę, że leiszmanioza w Polsce nie występuje, przeciętny podróżnik nie ma żadnej naturalnej odporności na tę chorobę. Jest więc podatny na ciężką, powikłaną infekcję. Jaki jest jej przebieg?

Leiszmanioza objawy: jak rozpoznać chorobę?

Jak już wspomniano, leiszmanioza u ludzi występuje w trzech wariantach: skórnym, trzewnym i śluzówkowo-skórnym. Niezależnie od odmiany, pierwotniaki długo rozwijają się w organizmie – tzw. okres wylęgania trwa średnio od kilku tygodni do kilku miesięcy. W przypadku odmiany skórnej może to zająć nawet kilka lat. Kiedy pasożyty się namnożą, chory zaczyna odczuwać objawy. Jakie dokładnie?  

Zależy Ci na zdrowym i spokojnym wyjeździe?

Postaw na przygotowanie zdrowotne z TropicalMed

W krajach występowania leiszmaniozy na podróżnych czyha wiele chorób, nie tylko wektorowych (przenoszonych przez owady, np. komary i moskity).
Wielu chorobom tropikalnym (m.in. dendze, durowi, cholerze) można zapobiec dzięki szczepieniom.
Wiele krajów występowania leiszmaniozy jest też dotknięte malarią; TropicalMed oferuje receptę na leki o działaniu profilaktycznym.
Indywidualne zalecenia zdrowotne. Najnowsza wiedza epiedemiologiczna. Brak kolejek.
kobieta po szczepieniu. leiszmanioza objawy Umów się na wizytę w TropicalMed
Leiszmanioza skórnaLeiszmanioza trzewnaLeiszmanioza śluzówkowo-skórna
  • zmiany skórne (grudki, owrzodzenia, „łuski”)
  • powiększenie węzłów chłonnych
  • zapalenie naczyń chłonnych
  • gorączka
  • nocne poty
  • utrata masy ciała
  • obrzęk węzłów chłonnych
  • powiększenie wątroby i śledziony
  • niedrożność nosa
  • wydzielina z nosa
  • krwawienie z nosa
  • kaszel lub chrypka (zajęcie krtani/tchawicy)

Przy chorobie takiej jak leiszmanioza objawy mogą prowadzić do poważnych powikłań. Zmiany na skórze mogą skutkować trwałymi bliznami, a przewlekły stan zapalny śluzówek bywa przyczyną perforacji (ubytku) przegrody nosowej czy uszkodzenia krtani/tchawicy. Zakażenie nierzadko kończy się zgonem pacjenta. Co warto wiedzieć w tej kwestii?

Czy leiszmanioza jest chorobą śmiertelną?

Najcięższą postacią choroby jest leiszmanioza trzewna, która bez odpowiedniego leczenia kończy się śmiercią w ponad 95% przypadków[3] i co roku dotyka szacunkowo 50-90 tys. osób[4]. 

Postać skórna czy śluzówkowo-skórna rzadko skutkuje zgonem, jednak może doprowadzić do trwałego oszpecenia, które znacznie pogarsza jakość życia. Aby zapobiec niepełnosprawności, czy nawet śmierci w wyniku zakażenia, warto dowiedzieć się na temat metod leczenia leiszmaniozy.

Leiszmanioza leczenie: jak zwalczać chorobę?

Ostrzeżenie dotyczące samoleczenia
W przypadku podejrzenia choroby, jaką jest leiszmanioza diagnostyka i leczenie powinny być przeprowadzone przez doświadczonego lekarza. Informacje na niniejszej stronie mają charakter informacyjny i ogólny – nie mogą zastąpić spersonalizowanej porady medycznej.

W przypadku choroby takiej jak leiszmanioza diagnostyka opiera się na przede wszystkim na badaniu skóry lub tkanek (biopsja) oraz szczegółowym wywiadzie medycznym. Lekarz może też zlecić serologiczne badanie krwi. 

Kiedy wywiad i testy wykażą, że to faktycznie leiszmanioza leczenie opiera się na odpowiednio dobranych środkach przeciwpasożytniczych, zwalczających określony gatunek pierwotniaka. Są to:

  • Antymonian megluminy
  • Stiboglukonian sodu
  • Amfoterycyna B
  • Paromomycyna
  • Ketokonazol
  • Miltefosyna
  • Pentamidyna[5].

Leczenie miejscowe, mające na celu jak najskuteczniejsze zaleczenie zmian skórnych, może obejmować terapię ciepłem lub zimnem (krioterapię)[6]. Jak powszechnie wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyć – aby nie dopuścić do rozwoju choroby i konieczności podejmowania skomplikowanych kuracji, warto zapoznać się z zasadami profilaktyki.

Jak zapobiegać leiszmaniozie z TropicalMed?

Profilaktyka leiszmaniozy opiera się głównie na ochronie przed ukąszeniami owadów. Służą w tym celu moskitiery o drobnych oczkach (najlepiej nasączone permetryną), repelenty, noszenie odzieży zakrywającej jak największą powierzchnię ciała oraz unikanie przebywania na zewnątrz od zmierzchu do świtu, kiedy moskity przenoszące leiszmaniozę są najbardziej aktywne[7].

Leiszmanioza szczepionka dla psów
Na chorobę, jaką jest leiszmanioza szczepionka dla ludzi jest niedostępna, jednak istnieją skuteczne wyroby weterynaryjne dla psów. Na terenie Europy zatwierdzono preparat na bazie rekombinowanego białka Q pochodzącego z pierwotniaka Leishmania infantum.

Warto zaznaczyć, że ukąszenia owadów mogą wywołać wiele różnych chorób. Ponadto, w krajach występowania leiszmaniozy zagrożeniem są nie tylko infekcje wektorowe (przenoszone przez organizmy takie jak moskity czy komary), ale także transmitowane drogą pokarmową (przez spożycie skażonej żywności/wody) czy kropelkową (przez kichanie, kaszel czy rozmowę z nosicielem).

Aby nie narażać się na groźne choroby oraz wysokie koszty leczenia za granicą, warto wykonać szczepienia ochronne. Ich ceny (solo lub w pakietach) można znaleźć, klikając cennik TropicalMed. Podczas wizyty szczepiennej lekarz podpowie, jak chronić się przed chorobami, na które nie ma szczepionek.

Zafunduj sobie zdrowy, spokojny i bezpieczny wyjazd i zgłoś się do TropicalMed za pośrednictwem wygodnego systemu rejestracji online. 

Serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania

Co to jest leiszmanioza?
Leiszmanioza to pasożytnicza choroba zakaźna występująca w postaci skórnej, śluzówkowo-skórnej albo najgroźniejszej – trzewnej.
Czy leiszmanioza jest uleczalna?
Leiszmanioza jest uleczalna za pomocą specjalnie dobranych środków przeciwpasożytniczych. W zależności od gatunku pierwotniaka, stosuje się m.in. amfoterycynę B, antymonian megluminy czy paromomycynę.
Jak można zarazić się leiszmaniozą?
Leiszmaniozą można się zarazić głównie przez ukąszenie zakażonej muchówki. W rzadkich przypadkach możliwe jest też zakażenie przez transfuzję krwi, przeszczep narządu, wspólne igły lub drogą wertykalną (z chorej matki na płód).
Czy leiszmanioza występuje w Polsce?
Leiszmanioza w Polsce jest niespotykana ze względu na niesprzyjający klimat oraz brak wektorów, czyli muchówek, które przenoszą pasożyta wywołującego chorobę.
Strona sprawdzona:
17 listopada 2026
Kolejne sprawdzenie:
listopad 2027
Opublikowano:
9 kwietnia 2026

Czy ten artykuł był pomocny?

Przykro nam, że ten artykuł nie był pomocny. Daj nam znać, co możemy poprawić.

Dziękujemy za Twoją opinię!