Filarioza co to za choroba:- odmiany: limfatyczna, skórna, jam surowiczych;
- przyczyny: ukąszenia komarów, muszek lub muchówek;
- profilaktyka: ochrona przed ukąszeniami owadów (repelenty, moskitiery itd.);
- objawy: gorączka, ból mięśni i stawów, obrzęk węzłów chłonnych, zmiany skórne;
- powikłania: słoniowacizna, wodniak jądra, uszkodzenie/utrata wzroku, nadkażenia bakteryjne.
Filarioza co to za choroba i jak się przenosi?
Filariozy to grupa chorób pasożytniczych wywołanych przez nicienie. Głównym rezerwuarem („domem”) tych obłych robaków zwanych filariami jest organizm człowieka, a owady krwiożerne, takie jak komary, meszki i muchówki, pełnią rolę wektora („roznosiciela”).
Choroba tropikalna filarioza występuje w kilku różnych wariantach, w zależności od gatunku pasożyta. Odmiana limfatyczna jest najczęstsza[1], a skórna występuje pod postacią loajozy, onchocerkozy (inaczej ślepoty rzecznej) oraz streptocerciozy; możliwa jest też infekcja w obrębie jam surowiczych.
| Choroba filarioza | Gatunki nicieni |
| Filarioza limfatyczna | - Wuchereria bancrofti (odpowiada za 90% przypadków),
- Brugia malayi,
- Brugia timori
|
| Filarioza skórna | - Loa loa (loajoza)
- Onchocerca volvulus (onchocerkoza)
- Mansonella streptocerca (streptocercioza)
|
| Filarioza jam surowiczych | - Mansonella perstans,
- Mansonella ozzardi
|
Filariozy są roznoszone przez ukąszenia owadów, a dokładniej: przez określone gatunki komarów (Anopheles, Culex, Aedes), bąki z rodzaju Chrysops lub meszki Simulium. Gdzie występują te owady oraz pasożyty wywołujące chorobę?
Gdzie występuje filarioza i ile zakażeń wywołuje?
Ze względu na niesprzyjający klimat, filarioza w Polsce nie występuje; nicienie filarialne potrzebują bowiem do życia tropikalnych lub subtropikalnych warunków. Obecnie choroba jest spotykana w 72 krajach zlokalizowanych w następujących regionach:
- Afryka Subsaharyjska (z wyłączeniem południa kontynentu),
- Azja Południowo-Wschodnia i Indie (sporadycznie),
- niektóre zakątki Karaibów,
- niektóre kraje Oceanii[2].
WHO podaje, że choroba tropikalna filarioza zagraża 120 milionom ludzi na świecie[3]. Warto zaznaczyć, że ryzyko zakażenia nie dotyczy wyłącznie osób zamieszkujących regiony endemiczne; każda egzotyczna podróż wiąże się z ryzykiem zawleczenia filariozy. Jakie są jej objawy i możliwe powikłania?
Filarioza objawy i powikłania: jak przebiega infekcja?
Pasożyty rozwijają się powoli, dlatego choroba długo przebiega bezobjawowo. Od ukąszenia zakażonego owada do wystąpienia pierwszych symptomów filariozy może minąć od kilku tygodni, do kilku miesięcy, a nawet lat.
Zadbaj o zdrowie w podróży
Przyjdź po szczepienia i zalecenia profilaktyczne
Nasz personel pomaga dobrać skuteczną profilaktykę (m.in. repelenty), co znacząco ogranicza ryzyko zakażenia chorobami takimi jak filarioza.
W naszym ośrodku można zaszczepić się przeciw chorobom występującym w krajach tropikalnych (np. dengę czy dur brzuszny).
Nasz lekarz uwzględnia konkretny region, długość pobytu i styl podróżowania, dzięki czemu profilaktyka jest skuteczniejsza niż ogólne porady z Internetu.
Spersonalizowane zalecenia. Aktualne dane epidemiologiczne. Brak kolejek.
Wybierz termin wizyty
Po tym czasie początkowo może pojawić się gorączka, bóle mięśni i stawów czy złe samopoczucie, a następnie – objawy typowe dla konkretnej odmiany filariozy. Jakie?
| Odmiana filariozy | Filarioza objawy | Filarioza powikłania |
| Loajoza[4] | - widoczna migracja robaków pod powierzchnią skóry
- świąt i mrowienie skóry
- obrzęki kalabarskie
| - encefalopatia (uszkodzenie/zaburzenie pracy mózgu)
- uszkodzenie wzroku
- niewydolność nerek
|
| Onchocerkoza[5] | skórne: wysypka, stwardnienie lub łuszczenie skóry, zwiotczenia w okolicy pachwin, guzki oczne: świąd oczu, łzawienie, światłowstręt Podobne objawy pojawiają się podczas streptocerciozy. | - jaskra,
- zaćma,
- ślepota,
- zapalenie rogówki, naczyniówki lub tęczówki,
- sowda (ciężkie, zwykle jednostronne zapalenie skóry)[6]
|
| Filarioza limfatyczna[7] | - ból i obrzęk węzłów chłonnych
- stwardnienie skóry
- kaszel
- świszczący oddech
- duszności
| - trwałe obrzęki limfatyczne nóg, ramion, piersi lub narządów płciowych (tzw. słoniowacizna),
- wodniak jądra
|
| Filarioza jam surowiczych[8] | - świąd i pokrzywka skórna
- ból brzucha
- obrzęki podskórne
| - zapalenie osierdzia
- zapalenie opłucnej
- możliwe zapalenie rogówki
|
Według szacunków WHO, 25 mln mężczyzn doznało wodniaka jądra, a 15 mln osób zmaga się ze słoniowacizną[9].
Filarioza ciekawostki
Filarioza limfatyczna prowadzi do obrzęku limfatycznego, często w obrębie kończyn; podobnie objawia się podokonioza, która nie jest jednak chorobą zakaźną. Jej przyczyna leży w podrażnieniach wywołanych przez minerały znajdujące się w glebie.
Limfatyczna choroba filarioza rzadko prowadzi do zgonu[10], ale wiąże się z ryzykiem trwałego kalectwa oraz powikłań takich jak uszkodzenie nerek (40% przypadków)[11]. Dla porównania, loajoza jest większym zagrożeniem dla życia – współczynnik śmiertelności tej choroby wynosi 15-20 na 1000 osobolat[12]. Czy są jakieś skuteczne metody zwalczania nicieni filarialnych?
Filarioza badanie i leczenie: jak pomóc osobie chorej?
Ostrzeżenie dotyczące samoleczenia
W przypadku podejrzenia filariozą leczenie należy pozostawić lekarzowi. Specjalista dobierze kurację do indywidualnych predyspozycji zdrowotnych pacjenta (m.in. alergii). Informacje na niniejszej stronie mają charakter informacyjny i ogólny – nie mogą zastąpić spersonalizowanej porady lekarskiej.
Przy podejrzeniu choroby, jaką jest filarioza badanie często bazuje na wykrywaniu nicieni w próbce krwi lub teście serologicznym na obecność przeciwciał. W niektórych przypadkach (np. przy onchocerkozie) pobierany jest wycinek skóry, w którym mogą znajdować się niedojrzałe robaki.
Jeśli badania potwierdzą zakażenie określonym gatunkiem nicieni, lekarz dobiera odpowiedni środek przeciwpasożytniczy. Najczęściej jest to dietylokarbamazyna, zwalczająca zarówno niedojrzałe, jak i dorosłe robaki[13]. Alternatywą w przypadku mikrofilaremii, czyli obecności larw pasożyta w krwi, jest środek o nazwie iwermektyna[14].
Aby uniknąć komplikacji zdrowotnych, do których może doprowadzić filarioza leczenie lepiej zastąpić profilaktyką. Znajomość i przestrzeganie zasad zapobiegania infekcji pozwoli minimalizować ryzyko w podróży. Co warto wiedzieć w tej kwestii?
Jak zapobiec filariozie i innym chorobom w podróży?
Filariozy szerzą się przez ukąszenia komarów, muszek i muchówek, dlatego ochrona przed owadami jest kluczowa. W tym celu wykorzystywane są:
- repelenty,
- moskitiery,
- odzież zakrywająca ciało,
- klimatyzatory/wentylatory,
- eliminacja miejsc ze stojącą wodą z otoczenia.
Filarioza w Polsce nie występuje, toteż nie ma konieczności codziennego stosowania się do powyższych zasad. Mają one kluczowe znaczenie podczas podróży. Profilaktyka ukąszeń owadów sprawdza się też w zapobieganiu chorobom takim jak denga, żółta febra czy chikungunya, na które są dostępne szczepionki ochronne w TropicalMed (sprawdź cennik).
Chociaż nie ma możliwości immunizacji na żadną z odmian filariozy, to wielu chorobom zakaźnym można w ten sposób zapobiec. Zgłoś się do ośrodka TropicalMed po spersonalizowane szczepienia ochronne.
Serdecznie zapraszamy!
FAQ - często zadawane pytania
Filarioza to tropikalna choroba pasożytnicza, występująca głównie w postaci skórnej lub limfatycznej. Jej najpoważniejsze powikłania to utrata wzroku, zapalenie osierdzia, udzkodzenie mózgu czy nerek, a w skrajnych przypadkach śmierć.
Filariozę wywołują różne gatunki pasożytów (nicieni) przenoszone przez ukąszenia komarów, muszek czy muchówek.
Na filariozę stosuje się odpowiednio dobrane leki przeciwpasożytnicze, najczęściej na bazie dietylokarbamazyny.
Filarioza w Polsce nie występuje; ewentualne zakażenia wśród Polaków to przypadki zawleczone z egzotycznych podróży.
Na filariozę najbardziej narażeni są ludzie podróżujący do regionów endemicznych (głównie w Afryce Subsaharyjskiej), narażający się na ukąszenia owadów i niestosujący środków ochrony takich jak repelenty czy moskitiery.
Brazylia 
Dominikana 
Egipt 
Indie 
Kenia 
Meksyk 
Tajlandia 
Tunezja 
Turcja 
Wietnam 
Wybierz termin wizyty