Bruceloza co to za choroba:- przyczyna: kontakt z zakażonym zwierzęciem, spożycie skażonej żywności,
- występowanie: Azja Środkowa, basen Morza Śródziemnego, Afryka
- bruceloza objawy: falista gorączka, dreszcze i poty, osłabienie, ból głowy, mięśni, stawów i jąder u mężczyzn
- bruceloza powikłania: zwyrodnienia stawów, zapaleniem wsierdzia, jąder, śledziony, wątroby czy ośrodkowego układu nerwowego
- profilaktyka: unikanie kontaktu z chorymi zwierzętami, przestrzeganie zasad higieny osobistej i żywienia
Bruceloza co to za choroba i jak się przenosi?
Bruceloza choroba Banga czy gorączka maltańska/falista to różne określenia jednego schorzenia. Przyczyną infekcji są pałeczki Brucella abortus, melitensis, suis lub canis – mimo że do tej pory udało się zidentyfikować aż osiem gatunków tej bakterii, bruceloza u ludzi jest wywoływana tylko przez cztery z nich.
Bruceloza choroba nazwy
Pierwsze wzmianki o chorobie można znaleźć już w pracach Hipokratesa, jednak oficjalnego odkrycia i opisania choroby dokonał szkocki mikrobiolog David Bruce – stąd nazwa bruceloza
[1]. Nastąpiło to w 1887 roku na Malcie, skąd określenie gorączka maltańska.
Bruce odkrył tylko jeden z gatunków bakterii wywołującej chorobę, czyli Brucella melitensis; druga w kolejce była Brucella abortus, opisana w Danii przez Bernarda Banga (stąd „choroba Banga”). Bruceloza u ludzi jest w większości wywołana właśnie przez te dwa gatunki[2].
Ostatnie z określeń, „gorączka falista”, odnosi się natomiast do charakterystycznych wzrostów i spadków temperatury ciała u chorych.
Bruceloza to zoonoza, czyli choroba odzwierzęca. Można się jej nabawić wskutek bezpośredniego kontaktu z zainfekowanym bydłem, owcami, kozami, rzadziej psami i świniami. Przyczyną może być też styczność z wydalinami tych zwierząt albo spożycie ich niedogotowanego mięsa/niepasteryzowanego mleka. Czym grozi zakażenie?
Jakie są objawy i możliwe powikłania brucelozy?
Bruceloza u zwierząt objawia się przede wszystkim zaburzeniami rozrodu oraz zapaleniem narządów płciowych. Jeśli bakterii uda się przedostać do organizmu człowieka, upływa średnio 1-3 tygodni (czasami nawet do kilku miesięcy) do pojawienia się pierwszych objawów. Jakich?
Bruceloza objawy
- ogólne osłabienie,
- dreszcze i obfite poty,
- u mężczyzn: ból jąder,
- ból głowy, mięśni i stawów,
- narastająca i spadająca naprzemiennie gorączka.
Wymienione wyżej objawy mogą utrzymywać się od kilku dni do wielu miesięcy (bruceloza przewlekła); zdarzają się też przypadki nawrotów choroby. Jakie są jej możliwe konsekwencje?
Bruceloza powikłania
Bruceloza przewlekła może przybrać tę formę od początku lub być następstwem ostrej infekcji. Przedłużające się zakażenie może skutkować następującymi schorzeniami:
- zapalenie jąder
- zapalenie wątroby
- zapalenie wsierdzia
- zapalenie śledziony
- zwyrodnienie stawów
- zapalenie ośrodkowego układu nerwowego
- trwałe uszkodzenie narządów wewnętrznych.
Warto zaznaczyć, że nie tylko bruceloza u zwierząt powoduje problemy z rozrodem. Zakażenie kobiety w ciąży niesie wysokie ryzyko powikłań położniczych – wad wrodzonych płodu, poronienia czy urodzenia martwego dziecka.
W najbardziej skrajnych przypadkach (około 2% zachorowań) bruceloza jest śmiertelna[3] W których zakątkach świata ryzyko zakażenia jest największe?
Ile zakażeń wywołuje bruceloza w Polsce i na świecie?
Według szacunków, każdego roku na brucelozę zapada od 1,6 do 2,1 miliona osób[4]. Najbardziej obciążone regiony to:
- Bliski Wschód,
- Azja Środkowa,
- niektóre części Afryki,
- basen Morza Śródziemnego.
Najwięcej przypadków zgłasza się w Iranie, Kirgistanie, Tadżykistanie, Kazachstanie, Turkmenistanie, Uzbekistanie, Azerbejdżanie i Armenii.
Jeśli chodzi o region UE/EOG, bruceloza powoduje średnio 100-200 zachorowań rocznie i jest najpowszechniejsza w krajach Europy Południowej[5]. Bruceloza w Polsce występuje sporadycznie – według raportów, odnotowuje się zaledwie kilka przypadków rocznie; w niektórych latach (np. 2020, 2018) nie zgłoszono żadnych zakażeń[6].
Bruceloza diagnostyka i leczenie – jak przebiegają?
Ostrzeżenie dotyczące samoleczenia
Podejrzewając chorobę, jaką jest bruceloza badanie diagnostyczne i leczenie należy powierzyć doświadczonemu lekarzowi. Informacje na niniejszej stronie mają charakter informacyjny i ogólny – nie mogą zastąpić spersonalizowanej porady medycznej.
W przypadku choroby, jaką jest bruceloza diagnostyka opiera się na wywiadzie lekarskim oraz badaniach serologicznych krwi – najpopularniejszym jest odczyn Wrighta. Wykrywa on przeciwciała pojawiające się w organizmie człowieka w ciągu kilkunastu dni od zakażenia pałeczką Brucella.
Po upewnieniu się, że to bruceloza leczenie polega na indywidualnie dobranej antybiotykoterapii. Najczęstszym wyborem lekarzy jest połączenie doksycykliny z ryfampicyną, streptomycyną lub gentamycyną[7]. Spersonalizowanie kuracji jest kluczowe, gdyż niektóre szczepy bakterii wykazują oporność na określone leki. Przykładowo, ryfampicyna raczej nie sprawdzi się przy zwalczaniu Brucella abortus RB51.
Biorąc pod uwagę, że kuracja jest naprawdę uciążliwa i długotrwała (co najmniej 6 tygodni)[8], lepiej zapobiegać niż leczyć. Zgłoś się do TropicalMed, by dowiedzieć się, jak przebiega profilaktyka brucelozy i innych chorób zakaźnych czyhających w podróży czy miejscu pracy.
Jak uniknąć brucelozy i innych chorób w podróży?
Jako że nie ma szczepionek ochronnych dla ludzi, w profilaktyce brucelozy kluczową rolę odgrywa unikanie kontaktu z chorymi zwierzętami oraz przestrzeganie następujących zasad higieny osobistej i żywienia:
- odpowiednia obróbka termiczna mięsa,
- pasteryzacja mleka i produktów mlecznych,
- mycie rąk przed i po kontakcie ze zwierzętami,
- higiena pracy (odzież ochronna, rękawice, maski),
- zabezpieczanie wszelkich ran i skaleczeń opatrunkiem.
Przestrzeganie powyższych zasad jest szczególnie ważne dla reprezentantów grup ryzyka, czyli weterynarzy, hodowców zwierząt, rzeźników, pracowników laboratoriów, a także podróżnych – w niektórych zakątkach świata bruceloza u ludzi jest bowiem znacznie częstsza niż w Polsce.
Aby nie narażać swojego zdrowia, przed wyjazdem warto zgłosić się do ośrodka TropicalMed. To miejsce, gdzie nie tylko podpowiemy w sprawie profilaktyki, ale także wykonamy szczepienia chroniące przed najpowszechniejszymi chorobami w danym kraju/regionie (sprawdź cennik). W ten sposób nie narazisz się na chorobę, a co za tym idzie – stratę czasu i wysokie koszty leczenia za granicą.
Serdecznie zapraszamy do TropicalMed!
FAQ - często zadawane pytania
Objawy brucelozy obejmują narastającą i spadającą naprzemiennie gorączkę, której towarzyszą dreszcze i zlewne poty. Chory odczuwa także ból głowy, mięśni i stawów oraz ogólne osłabienie. U mężczyzn może dodatkowo pojawić się ból jąder.
Bruceloza w Polsce występuje, ale jest naprawdę rzadką chorobą, na którą zapada zaledwie kilka osób rocznie. Zakażenia są znacznie powszechniejsze w Azji Środkowej, na Bliskim Wschodzie oraz w niektórych zakątkach Afryki.
Bruceloza jest uleczalna za pomocą odpowiednio dobranych antybiotyków. Warto jednak zaznaczyć, że kuracja trwa wiele tygodni, a niektóre szczepy bakterii są oporne na określone leki (np. ryfampicynę).
Brucelozą można zarazić się wskutek kontaktu z chorym zwierzęciem, jego wydalinami i płynami ustrojowymi, a także po spożyciu niepasteryzowanego mleka lub niedogotowanego mięsa skażonych bakterią Brucella.
Brucelozę diagnozuje się za pomocą serologicznych badań krwi (m.in. odczyn Wrighta) oraz wywiadu medycznego. Lekarz ocenia możliwość narażenia na czynnik zakaźny, pytając m.in. o styczność ze zwierzętami i produktami odzwierzęcymi, które mogły być skażone bakterią Brucella.
Brazylia 
Dominikana 
Egipt 
Indie 
Kenia 
Meksyk 
Tajlandia 
Tunezja 
Turcja 
Wietnam 
Wybierz termin wizyty w TropicaMed