Nowe szczepionki na ebolę – czy uda się opanować epidemię?

Czy jest szczepionka na ebolę?

Chociaż istnieją trzy szczepionki na Ebolę (Ervebo, Zabdeno i Mvabea)^[1], to żadna z nich nie zapewnia ochrony przed Bundibugyo – odmianą wirusa, która odpowiada za dużą epidemię w Afryce, trwającą od maja 2026 roku^[2]. Sprawdź szczegóły w: ebola w Demokratycznej Republice Konga i Ugandzie.

W odpowiedzi na to zagrożenie zdrowia publicznego, trwają intensywne prace nad opracowaniem nowej szczepionki na ebolę. 1 kwietnia Koalicja na rzecz Innowacji w Zakresie Gotowości Epidemicznej (CEPI) ogłosiła przyspieszenie prac nad trzema kandydatami rozwijanymi przez IAVI, Modernę oraz Uniwersytet Oksfordzki i Instytut Serum w Indiach. Jak działa każdy z nich?

Jak mają działać nowe preparaty szczepionkowe?

Oksfordzka szczepionka na wirusa Ebola jest oparta na platformie ChAdOx1 – tej samej, którą wykorzystano do produkcji preparatu AstraZeneca przeciw COVID-19^[3]. Substancją czynną, mającą na celu wywołanie reakcji odpornościowej, jest w niej materiał genetyczny kodujący białko wirusa Bundibugyo. Rolę nośnika pełnią natomiast nieszkodliwe adenowirusy szympansie – nie mają one zdolności namnażania się w ludzkim organizmie, bezpiecznie dostarczając antygen (substancję czynną).

Preparat od IAVI bazuje na platformie rVSV – tej samej, którą wykorzystano do produkcji preparatu Ervebo na ebolę^[4]. Antygen jest w niej dostarczany w nieco inny sposób. Nośnikiem jest rekombinowany wirus pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej (VSV), w którym gen odpowiedzialny za namnażanie się VSV zamieniono na gen kodujący białko wirusa Bundibugyo. 

Szczepionka na wirusa Ebola zaproponowana przez Modernę wykorzystuje całkiem inną technologię – mRNA. Zamiast wirusowych nośników, preparat zawiera samą „instrukcję” produkcji wybranego białka wirusa Bundibugyo. Tak poinstruowany organizm człowieka przez pewien czas sam produkuje to białko, ucząc się je rozpoznawać i zwalczać.

O tym, czy jest szczepionka na ebolę, decyduje nie tylko tempo prac naukowców, ale także fundusze na badania kliniczne. Jakim budżetem dysponuje każdy z projektów?

Jaki jest budżet na opracowanie szczepionki na ebolę?

1 czerwca CEPI ogłosiło, że przeznacza ponad 60 milionów dolarów na prace badawcze i testy kliniczne. Szczepionka na wirusa Ebola od Moderny uzyskała najwięcej, bo 50 mln. Uniwersytet Oxfordzki we współpracy z Instytutem Serum w Indiach oraz IAVI otrzymały kolejno 8,6 mln oraz 3,2 mln dolarów^[5]

W ten sposób szczepionki na ebolę mają szansę szybciej przejść wszystkie wymagane badania kliniczne oraz pojawić się na światowym rynku farmaceutycznym. Dlaczego to takie ważne?

Dlaczego szczepionka na wirusa Ebola jest ważna?

Szczepionki na ebolę wywołaną przez wirusa Bundibugyo są potrzebne nie tylko w walce z obecną, ale także wszystkimi przyszłymi epidemiami. To ważne, bo choroba przebiega w formie niebezpiecznej gorączki krwotocznej, której współczynnik śmiertelności w dwóch ostatnich ogniskach (rok 2007 i 2012) wahał się od 30 do 50%^[6].

Szczegóły dotyczące objawów i możliwych powikłań choroby można znaleźć we wpisie: ebola.

Rozwijanie kilku technologii jednocześnie zwiększa szanse na uzyskanie szczepionek o odmiennych właściwościach – od szybkiej ochrony w sytuacjach kryzysowych po długotrwałą odporność populacyjną. Ma to znaczenie nie tylko dla ludności zamieszkującą obszary epidemiczne w Afryce Subsaharyjskiej, ale także dla wszystkich osób podróżujących na te tereny.

Aby solidnie przygotować się pod kątem zdrowotnym do afrykańskiej wyprawy, zgłoś się do TropicalMed. To ośrodek medycyny podróży, w którym bez skierowań i kolejek zaszczepisz się na najpowszechniejsze choroby w miejscu docelowym, wyrobisz żółtą książeczkę oraz zdobędziesz receptę na odpowiednie leki przeciwmalaryczne. 

Sprawdź cennik TropicalMed, by zapoznać się z ofertą szczepionek solo lub w przystępnych cenowo pakietach (np. Afryka Centralna i Zachodnia czy Afryka Light). Rejestracja na wizytę jest dostępna nie tylko osobiście i telefonicznie, ale też przez całodobowy system online. 

Serdecznie zapraszamy!