Co wiemy o nowej szczepionce na dur brzuszny i Salmonellę?

Czy nowa szczepionka na dur brzuszny jest bezpieczna?

8 października 2025 roku zespół naukowców z Centrum Rozwoju Szczepionek i Zdrowia Globalnego (CVD) Wydziału Medycznego Uniwersytetu Maryland ogłosili pomyślne ukończenie pierwszej fazy badań nad szczepionką przeciw durowi brzusznemu i dwóm niedurowym szczepom bakterii Salmonella^[1].

Ten trójskładnikowy preparat bazuje na polisacharydach, czyli cukrowych cząsteczkach otoczkowych. Jego celem ma być ochrona przed dwoma szczepami Salmonella enterica wywołującymi salmonellozy oraz przed Salmonella typhi odpowiadającej za dur brzuszny (sprawdź szczegóły o chorobie).

Głównym celem naukowców była ocena profilu bezpieczeństwa preparatu. Testy wykazały, że szczepionka jest dobrze tolerowana, a jedyną niepożądaną reakcją, którą wywoływała, był krótkotrwały ból w miejscu wstrzyknięcia. W badaniu wzięło udział 22 zdrowych, dorosłych mieszkańców USA.

Czy nowa szczepionka na dur brzuszny jest skuteczna?

Chociaż w pierwszej fazie badań klinicznych na ludziach analizuje się przede wszystkim bezpieczeństwo szczepionek, to udało się zebrać obiecujące dane na temat skuteczności nowego preparatu. 22 uczestników podzielono na trzy grupy:

1. Osoby, które przyjęły małą dawkę szczepionki (6,25 µg);
2. Osoby, które przyjęły dużą dawkę szczepionki (12,5 µg);
3. Osoby, które przyjęły placebo (substancję obojętną).

U 100% uczestników, którzy przyjęli jakąś dawkę szczepionki, zaobserwowano minimum 4-krotny wzrost przeciwciał ochronnych. Dla porównania, w grupie placebo nie odnotowano żadnej tego typu reakcji^[2]. To sygnał, że szczepionka pobudza układ odpornościowy, zapewniając skuteczną ochronę przed zachorowaniem.

Kto przejdzie kolejne badania kliniczne szczepionki?

Powodzenie naukowców otwiera drzwi do kolejnych badań, które planuje się przeprowadzić wśród małych dzieci. To grupa, która nie tylko najczęściej zapada na infekcje wywołane przez bakterie z rodzaju Salmonella, ale także przechodzi je najciężej.

Zakażenie bakteriami Salmonella może skutkować gorączką i dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak biegunka, nudności, wymioty oraz skurcze brzucha. Dur brzuszny grozi dodatkowo objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak wysypka durowa, odurzenie czy ból głowy.

Dzieci są szczególnie narażone na powikłania; w przypadku duru brzusznego są to m.in. uszkodzenie narządów wewnętrznych (np. jelit czy mięśnia sercowego), zapalenie mózgu czy żył, a w skrajnych przypadkach – nawet zgon.

Jak wiele zakażeń wywołują bakterie Salmonella?

Według komunikatu na stronie Uniwersytetu Maryland, w samych Stanach Zjednoczonych co roku dochodzi do 1,35 miliona zakażeń i 26 hospitalizacji związanych z Salmonellą.

Bakterie te są jednak największym problemem zdrowia publicznego w krajach rozwijających się, gdzie brakuje dostępu do opieki medycznej. Według szacunków, śmiertelność leczonego duru brzusznego wynosi 2%, podczas gdy nieleczony kończy się zgonem aż w 10% przypadków^[3].

Wprowadzenie nowej, trzyskładnikowej szczepionki, mogłoby być przełomem w zapobieganiu śmiertelnym infekcjom wywołanym przez bakterie Salmonella