Sanepid szczepienia: jakie są uprawnienia instytucji?
Państwowa Inspekcja Sanitarna, zwana potocznie sanepidem, nie ma uprawnień do wykonywania szczepień. Jej zadania w zakresie immunizacji to:
- sporządzanie corocznych kalendarzy szczepień,
- dbałość o to, by obowiązkowe szczepienia sanepidowskie były wykonywane zgodnie z harmonogramem,[1]
- gromadzenie i weryfikacja danych na temat NOP (niepożądanych odczynów poszczepiennych)[2].
Poza powyższymi obowiązkami sanepid dba o bezpieczeństwo żywności i wody, edukuje w zakresie profilaktyki, kontroluje warunki higieniczne w zakładach pracy, nauki i wypoczynku oraz nadzoruje kosmetyki przed dopuszczeniem ich do obrotu. Jak spełnia swoje zadania w zakresie szczepień?
Jak sanepid egzekwuje obowiązek szczepień dzieci?
Państwowy Inspektorat Sanitarny, podlegający Głównemu Inspektoratowi Sanitarnemu, wydaje kalendarz szczepień 2026, który zawiera następujące pozycje:
| Sanepid szczepionki obowiązkowe | Sanepid szczepionki zalecane |
- IPV (polio)
- BGC (gruźlica)
- PCV (pneumokoki)
- MMR (odra, świnka, różyczka)
- DTP (błonica, tężec, krztusiec)
- Hib (Haemophilus influenzae typu B)
- HBV (wirusowe zapalenie wątroby typu B)
| - COVID-19
- VZV (ospa wietrzna)
- KZM (kleszczowe zapalenie mózgu)
- HPV (wirus brodawczaka ludzkiego)
- HAV (wirusowe zapalenie wątroby typu A)
- MenB i MenACWY (meningokoki typu B oraz ACWY)
|
W razie niezrealizowania obowiązkowej immunizacji dziecka, rodzic otrzymuje upomnienie. Jeśli zareaguje na pismo z sanepidu w sprawie szczepień i uzupełni braki, nie ma żadnych konsekwencji. Jeśli nie, może dostać karę grzywny, której wysokość zależy od uznania lokalnego organu egzekucyjnego[3].
Wymagane przez sanepid szczepienia są kontrolowane przez pomniejsze, lokalne jednostki. Wojewódzkie i powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne występują w wielu miastach; w największych metropoliach jest ich więcej – przykładowo, w Warszawie znajdują się aż cztery takie placówki, a w Żarach, Lęborku czy Jaśle po jednej[4].
Jak sanepid kontroluje bezpieczeństwo szczepionek?
Każdy lekarz/felczer ma obowiązek zgłaszania NOP (niepożądanych odczynów poszczepiennych). Dane na temat bezpieczeństwa szczepienia sanepid weryfikuje i przekazuje wyżej, gdzie przeprowadzane są dalsze analizy.
Tego typu kontrola ma na celu maksymalizowanie bezpieczeństwa preparatów i minimalizowanie ryzyka wystąpienia skutków ubocznych. Jeśli NOP był wywołany wadą jakościową preparatu, może być on wycofany (czasowo lub na stałe) z obrotu.
Sprawdź szczepienia zalecane przez GIS
Uzupełnij swoją książeczkę szczepień!
Wytyczne GIS w sprawie szczepień są aktualizowane co roku – nie każdy ma więc odporność na wszystkie choroby.
Nie wszystkie punkty szczepień działają w soboty – to duże utrudnienie dla pracujących.
Niektóre szczepionki są słabo dostępne w poszczególnych punktach.
Bogata oferta szczepionek. Szczepimy też w soboty. Wygodna rejestracja online.
Umów się na szczepienia!
Sanepid działa po to, by chronić zdrowie obywateli, eliminować szkodliwe/uciążliwe czynniki oraz zapobiegać powstawaniu i/lub rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych i zawodowych. Z powodu ostatniej wymienionej funkcji ludzie często myślą, że szczepionki sanepidowskie są podawane właśnie w tej instytucji. Gdzie można je przyjąć tak naprawdę?
Gdzie można wykonać szczepienia sanepidowskie?
Immunizacja odbywa się głównie w ośrodkach zdrowia, przychodniach, centrach medycyny podróży, lecznicach itd. Wydane przez sanepid szczepienia obowiązkowe i zalecane są dostępne w wielu punktach rozsianych po całej Polsce (sprawdź adresy TropicalMed).
Szczepienia sanepid: w TropicalMed można wykonać niemal wszystkie szczepienia figurujące w polskim kalendarzu, z wyjątkiem tych na COVID-19, gruźlicę, Hib, pałeczkę ropy błękitnej i rotawirusy.
Szczepionki sanepidowskie to nie jedyny środek profilaktyki, który warto podjąć. Osobom podróżującym za granicę często zagrażają choroby, które nie są w ogóle ujęte w polskim kalendarzu (np. denga, dur brzuszny czy wścieklizna).
TropicalMed to miejsce, gdzie zabezpieczysz się przed zarówno przed chorobami powszechnymi, jak i tropikalnymi. Dla naszych pacjentów przygotowaliśmy atrakcyjne pakiety (sprawdź cennik), obniżające całkowity koszt immunizacji. Wygodna rejestracja online i duża dostępność terminów sprawia, że niezwykle łatwo jest umówić się na wizytę szczepienną w naszym ośrodku. Przekonaj się sam/a!
Serdecznie zapraszamy na szczepienia!
FAQ - często zadawane pytania
Czy sanepid kontroluje szczepienia?
Sanepid (Państwowa Inspekcja Sanitarna) kontroluje szczepienia; dba o to, by były kompletne i wykonane w zalecanym terminie. W razie próby uchylenia się od obowiązku immunizacji swojego dziecka, rodzic może dostać pismo z sanepidu w sprawie szczepień. Brak reakcji na upomnienie grozi karą grzywny.
Czy sanepid zajmuje się szczepieniami?
Sanepid nie zajmuje się wykonywaniem szczepień. Wydaje jedynie krajowe zalecenia co do obowiązkowej i zalecanej immunizacji (tzw. kalendarz szczepień), analizuje bezpieczeństwo preparatów dopuszczonych na rynek oraz egzekwuje obowiązek uodparniania dzieci i młodzieży zgodnie z harmonogramem.
Gdzie można wykonać szczepienia sanepidowskie?
Szczepienia sanepidowskie można wykonać w ośrodkach zdrowia, przychodniach, centrach medycyny podróży, lecznicach. Dodatkowo, immunizacja dorosłych jest możliwa w niektórych aptekach.