Statystyki zakażeń: według ostatnich raportów, województwo podkarpackie uplasowało się na 5 miejscu pod względem zapadalności na kleszczowe zapalenie mózgu w Polsce[1]. Co roku odnotowuje się tam kilkadziesiąt przypadków klinicznych, a warto pamiętać, że nie wszystkie są poprawnie diagnozowane i zgłaszane.
Kleszcze Rzeszów: gdzie można się na nie natknąć?
Postępujące zmiany klimatyczne oraz migracje zwierząt sprawiają, że kleszcze można spotkać już nie tylko w zapadłych lasach i na terenach wiejskich, ale także w miastach – nawet wojewódzkich. Poniższa mapa kleszczy w Rzeszowie wskazuje miejsca, w których ryzyko ukąszeń jest największe:
- Las na św. Marcina – to jeden z największych kompleksów leśnych na terenie miasta; występują tam warunki idealne dla kleszczy.
- Rezerwat Przyrody Lisia Góra – położenie nad Wisłokiem zapewnia wilgotny, sprzyjający kleszczom mikroklimat; na granicach lasów i polan (licznych na Lisiej Górze) najłatwiej o ukąszenia.
- Staw wędkarski w Zwięczycy – wysoka wilgotność, roślinność nadbrzeżna oraz obecność ptaków wodnych i drobnych ssaków to wszystko, czego potrzebują kleszcze do życia.
- Teren strzelnicy wojskowej "Staroniwa" – duże połacie nie zawsze skoszonej trawy oraz obecność zwierząt (żywicieli) sprzyja występowaniu kleszczy.
- Parki miejskie – np. Sybiraków, Papieski czy Jedności Polonii z Macierzą to miejsca pełne przejść między trawnikami/krzewami a alejkami, gdzie łatwo o ukąszenie.
Ostrożność warto zachować nie tylko w lasach, parkach i typowych siedliskach kleszczy. Ich obecność zgłaszana jest m.in. na terenie ciągów zielonych wzdłuż torów kolejowych (np. przy ks. Józefa Sondeja), na placach zabaw (np. przy ul. Wielkopolskiej), a nawet w centrum miasta (np. przy SPZOZ nr 1 na Czarneckiego)[2]. Dlaczego ostrożność jest tak bardzo zalecana?
Jakie choroby mogą przenosić kleszcze w Rzeszowie?
Mapa kleszczy w Rzeszowie wskazuje miejsca, w których warto zachować ostrożność ze względu na ryzyko ukąszeń, a co za tym idzie – chorób zakaźnych. Kiedy zainfekowany pajęczak wkłuwa się w skórę, jego ślina (zawierająca krętki Borrelia albo wirusy KZM) dostaje się do organizmu. Czym może to skutkować?
KZM Rzeszów
Kleszczowe zapalenie mózgu to wirusowa choroba zakaźna, która bywa zarówno bezobjawowa, jak i prowadząca do zajęcia układu nerwowego. Skutkiem zakażenia może być zawarte nazwie zapalenie mózgu, a także zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych albo rdzenia kręgowego.
Praktycznie wszystkie przypadki kliniczne wymagają hospitalizacji, a spory odsetek chorych kończy z powikłaniami takimi jak uszkodzenie nerwów lub słuchu, zaburzenia psychiczne czy trwałe niedowłady. Około 1% zakażeń kończy się zgonem.
Borelioza Rzeszów
Borelioza to bakteryjna choroba zakaźna, która często objawia się charakterystycznym rumieniem wędrującym, zazwyczaj w kształcie pierścienia. Zmiana ta może jednak przybierać różne kształty i kolory, a pojawia się u około 40-60% zakażonych[3]