Bąblowica co to za choroba i jak jaj uniknąć?

Bąblowica co to za choroba i jak się szerzy?

Bąblowica choroba odzwierzęca jest wywołana przez tasiemce Echinococcus, do których nawiązuje druga z jej nazw – echinokokoza. W zależności od gatunku pasożyta, wyróżnia się następujące warianty:

• bąblowica torbielowata – wywołana przez Echinococcus granulosus,
• bąblowica pęcherzykowa– wywołana przez Echinococcus multilocularis,
• bąblowica neotropikalna – rzadka, wywołana przez E. vogeli i E. oligarthra.

Bąblowica u człowieka następuje wskutek kontaktu z chorym zwierzęciem, spożycia skażonej żywności/wody lub przeniesienia jaj tasiemca do ust brudnymi rękami. W każdym razie potrzeba nosiciela zwierzęcego (m.in. lisa, jenota, psa, kota, wilka), więc zakażenie z człowieka na człowieka jest raczej niemożliwe.

Kiedy wiadomo, czy bąblowica jest zaraźliwa oraz co jest przyczyną choroby, warto zastanowić się nad zasięgiem jej występowania. Gdzie E. multilocularis, granulosus, vogeli i oligarthra są najpowszechniejsze?

Gdzie występuje bąblowica i ile zakażeń wywołuje?

WHO szacuje, że echinokokoza zagraża obecnie ponad 1 mln osób^[1]. Rozmieszczenie geograficzne poszczególnych gatunków pasożyta różni się:

• Echinococcus granulosus – bąblowica u człowieka jest najczęściej wywołany przez ten szczep, występujący niemal w każdym zakątku świata.
• Echinococcus multilocularis – jest odpowiedzialny za bąblowicę pęcherzykową (wielojamową) i występuje wyłącznie na półkuli północnej, szczególnie w Chinach i Rosji.
• E. vogeli i E. oligarthra – wywołują bąblowicę neotropikalną odnotowaną wyłącznie na obszarach wiejskich w Ameryce Łacińskiej^[2], np. w Argentynie czy Peru.

Jeśli chodzi o region europejski, ECDC podaje, że w krajach UE/EOG odnotowuje się kilkaset przypadków rocznie, z czego spora część nie jest nabyta lokalnie, a zawleczona z podróży zagranicznych^[3]. Raporty dla Polski nie uwzględniają podziału na przypadki rodzime i napływowe, jednak mówią o kilkudziesięciu przypadkach rocznie^[4]. Jak rozpoznać zachorowanie?

Bąblowica objawy u człowieka: jak rozpoznać chorobę?

Od momentu wniknięcia jaj tasiemca do ludzkiego organizmu do pojawienia się pierwszych zauważalnych objawów upływają całe lata. W tym czasie pasożyt rozwija się i powoduje powstanie jednej lub kilku torbieli, które dają o sobie znać dopiero kiedy osiągną określony rozmiar. 

Najczęstszy ze wszystkich jest bąblowiec wątroby (65% przypadków) jednak pasożyt może emigrować do innych narządów, głównie płuc (25% przypadków)^[5]. Gdzie jeszcze?

Jeśli chodzi o powikłania, są one uzależnione od lokalizacji torbieli. Bąblowica wątroby może skończyć się niedrożnością dróg żółciowych czy i wtórnym zapaleniem otrzewnej. Pęknięcie narośli w płucach to ryzyko odmy, zapalenia płuc, wysięku opłucnowego i wtórnego zapalenia opłucnej. 

Zaobserwowano, że E. multilocularis jest najbardziej agresywny i może wywołać nowotwory złośliwe. Śmiertelność bąblowicy wywołanej ten gatunek wynosi ponad 90%, jeśli w ciągu 10-15 lat nie podejmie się odpowiedniej interwencji medycznej. Dla porównania, E. granulosus kończy się zgonem w około 2-4% leczonych przypadków, przy czym współczynnik śmiertelności wzrasta w przypadku braku leczenia^[6].

Kiedy wiadomo, co to jest bąblowica i jakie może mieć powikłania, warto zastanowić się, jak przebiega diagnoza oraz czy bąblowica jest wyleczalna.

Bąblowica diagnostyka i leczenie – jak przebiegają?

W przypadku choroby, jaką jest bąblowica diagnostyka opiera się na badaniach serologicznych krwi. Wykrywają one specyficzne przeciwciała wytworzone przez organizm w odpowiedzi na zakażenie. Jeśli doszło już do powstania torbieli, przydatna jest diagnostyka obrazowa (m.in. USG, tomgrafia komputerowa czy rezonans magnetyczny).

Po upewnieniu się, że to bąblowica leczenie trzeba dopasować do rozmiaru i lokalizacji torbieli, a także do gatunku pasożyta, który wywołał chorobę. Kuracja jest zazwyczaj połączeniem chirurgii (operacja lub metoda PAIR: nakłucie, odessanie płynu, wstrzyknięcie środka przeciwpasożytniczego) oraz antybiotykoterapii (lekiem z wyboru jest albendazol)^[7]

O tym, czy bąblowica jest wyleczalna, decyduje szybkość rozpoczęcia terapii oraz wariant choroby: bąblowica jednokomorowa (torbielowata) ma zdecydowanie lepsze rokowania niż wielojamowa (pęcherzykowa czy neotropikalna). 

Zgodnie ze złotą zasadą, że lepiej zapobiegać niż leczyć, warto zapoznać się z zasadami profilaktyki bąblowicy i wszystkich chorób mogących czyhać w podróży oraz miejscu pracy czy zamieszkania. Po spersonalizowane zalecenia zdrowotne warto zgłosić się do TropicalMed.

Jak uniknąć bąblowicy i innych chorób zakaźnych?

Unikanie kontaktu z dziką zwierzyną oraz regularne odrobaczanie swoich pupili jest kluczowe w zapobieganiu bąblowicy. Świadoma profilaktyka, nie tylko tej, ale także wielu chorób brudnych rąk, opiera się na higienie osobistej i żywienia. Jej trzy główne zasady to:

• Dokładne mycie grzybów i owoców leśnych.
• Częsta dezynfekcja lub mycie rąk wodą z mydłem.
• Picie wyłącznie uzdatnionej (np. przegotowanej) wody.

W grupie podwyższonego ryzyka bąblowicy są m.in. posiadacze psów i kotów, podróżnicy czy osoby mające wzmożony kontakt z dzikimi zwierzętami (np. leśnicy, myśliwi). W tych grupach zagrożeniem jest też m.in. kleszczowe zapalenie mózgu, tężec czy wścieklizna, na które można zaszczepić się w TropicalMed (sprawdź cennik). 

Zapoznaj się z naszą ofertą i skorzystaj z wygodnych szczepień bez kolejek, recept ani skierowań. Umów wizytę za pośrednictwem całodobowego systemu rejestracji online – serdecznie zapraszamy!

FAQ - często zadawane pytania