Jak wygląda poziom wyszczepienia na świecie?

Jak prezentuje się poziom wyszczepienia na świecie?

24 czerwca 2025 r. w czasopiśmie medycznym The Lancet opublikowano artykuł odpowiadający na pytanie, jaki jest globalny zasięg szczepień od 1980 do 2023 roku^[1]. Tekst powstał w oparciu o analizę danych z 204 krajów i terytoriów na całym świecie.

Wyniki badań wskazują, że od czasu pandemii COVID-19 nastąpiło zahamowanie, a w niektórych przypadkach nawet znaczny regres w powszechnej immunizacji przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, odrze, polio oraz gruźlicy.

Według The Lancet, poziom szczepienia dzieci w Europie, Japonii, USA i innych krajach rozwiniętych spada. Taką tendencję odnotowano w 21 z 36 państw i terytoriów o wysokich dochodach. Można to zauważyć m.in. w Polsce, gdzie wskaźnik uchylania się od obowiązkowej immunizacji stale rośnie od 2014 roku^[2].

W 2023 roku liczba dzieci niezaszczepionych ani jedną dawką na błonicę, tężec i krztusiec, sięgnęła 15,7 milionów. Ponad połowa z nich zamieszkuje tereny Afryki Subsaharyjskiej, południowej części Azji oraz Ameryki Łacińskiej. Poziom wyszczepienia na świecie jest najniższy w Nigerii, Indiach, Demokratycznej Republice Konga, Etiopii, Somalii, Sudanie, Indonezji i Brazylii.

Prognozy sugerują, że tylko szczepionka na błonicę, tężec i krztusiec ma szansę osiągnąć 90% globalnego zasięgu do 2030 roku. W pozostałych przypadkach nie ma na to szans nawet według najbardziej optymistycznych przewidywań. Czym to grozi?

Czym grozi malejący wskaźnik wyszczepienia ludności?

Zgodnie z raportami z kwietnia 2024 roku, w ciągu ostatnich 50 lat dzięki immunizacji udało się uratować minimum 154 miliony osób^[3]. Warto zatem przywrócić wysoki poziom szczepienia dzieci w Europie i innych kontynentach, by kontynuować ochronę.

Zaprzestanie immunizacji grozi powrotem niebezpiecznych chorób, takich jak np. błonica czy polio. Odpowiednio od 20 i 40 lat nie stanowią one w Polsce zagrożenia zdrowia publicznego. Może to jednak ulec zmianie, jeśli liczba rodziców uchylających się od obowiązkowych szczepień dzieci będzie rosła w dotychczasowym tempie.

Powrót chorób oznacza zagrożenie zdrowia, a często nawet życia. Przykładowo, przed wprowadzeniem masowej immunizacji w drugiej połowie lat 50., na błonicę chorowało kilkadziesiąt tysięcy osób, a do 3000 przypadków kończyło się zgonem^[4]. Obecnie praktycznie nie odnotowuje się żadnych zakażeń. Co zrobić, żeby utrzymać taką ochronę?

Co można zrobić, by zapobiec powrotowi groźnych chorób?

Wiedząc, jaki jest globalny zasięg szczepień, warto przywrócić ogólny dostęp do immunizacji w krajach rozwijających się. Służą do tego kampanie wyrównujące „catch-up” dla osób, które przegapiły lub nie miały możliwości uodpornienia swoich dzieci zgodnie z harmonogramem.

W krajach rozwiniętych, gdzie dostęp do szczepionek jest dobry, głównym problemem pozostaje dezinformacja. Zaangażowanie ekspertów, liderów oraz personelu medycznego do reagowania na pytania i obawy rodziców są więc kluczowe. Kampanie informacyjne i promujące korzyści płynące z immunizacji mogą przywrócić zaufanie publiczne.

Uzupełnieniem całej tej strategii powinny być cyfrowe systemy monitorowania, które kontrolowałyby poziom wyszczepienia na świecie. Co można zrobić w pojedynkę, by chronić się przed chorobami?

Jak zapisać się na szczepienie w ośrodku TropicalMed?

Obowiązkowe szczepienia dzieci i młodzieży leżą w gestii rodziców, jednak można podjąć dodatkowe kroki, by chronić się przed chorobami zakaźnymi. Immunizacja w TropicalMed jest dostępna po zarejestrowaniu się na wizytę. Można to zrobić dzięki systemowi online, który pojawia się po kliknięciu „Zapisz się na szczepienie”. Następnie wystarczy postępować zgodnie z instrukcjami wyświetlanymi na ekranie. Serdecznie zapraszamy!