#infekcja-wirusowa #szczepienia-zalecane #kraj-endemiczny

Ospa wietrzna – szczepienia

Ospa wietrzna – dlaczego warto rozważyć szczepienie?

zdjęcie Katarzyna Ślusarz autora postu o Ospa wietrzna – szczepienia Katarzyna Ślusarz | 2022-05-21 (ostatnia aktualizacja: 2022-09-19)
Ospa wietrzna to bardzo zaraźliwa choroba wirusowa, która lata po przebyciu może rozwinąć się w półpaśca. Preparat zbijający gorączkę i lek przeciwwirusowy na ospę mogą pomóc w walce z chorobą. Najskuteczniejsza jest jednak profilaktyka, czyli szczepienie. W Polsce figuruje ono jako "zalecane" (nieobowiązkowe).

Ospa wietrzna – co to za choroba?

Ospa wietrzna (inaczej wiatrówka) i półpasiec to dwie choroby wywołane przez jednego wirusa. Jego jedynym rezerwuarem są ludzie, co oznacza, że przenosi się z człowieka na człowieka. Główne sposoby transmisji to droga kropelkowa, kontakt z nosicielem oraz rzeczami, które skaził wydzielinami dróg oddechowych. Należy pamiętać, że tzw. wiatrówka jest bardzo zaraźliwa, a osoba zainfekowana roznosi wirusa do 2 dni przed pojawieniem się wysypki.

Ospą wietrzną można zarazić się też od osoby chorej na półpasiec  płyn z pęcherzy wysypkowych jest zakaźny. Przed pojawieniem się lub po przyschnięciu zmian skórnych pacjent nie jest jednak w stanie zarażać kolejnych osób.

Głównymi cechami wirusa VZV (półpaśca i ospy wietrznej) są:

1. Latencja – umiejętność przetrwania w organizmie w postaci utajonej; po przechorowaniu ospy wietrznej, wirus VZV nie jest wydalany. Przy następnym spadku odporności, może wywołać półpaśca.

2. Duża zaraźliwość – szacuje się, że u 90% nieuodpornionych osób, które miały kontakt nosicielem, rozwinie się ospa. Okres zarażania rozpoczyna się 1-2 dni przed wystąpieniem objawów, co zwiększa ryzyko transmisji wirusa. Zagrożenie to mija zazwyczaj dopiero po zastrupieniu się wysypki. Zakaźność półpaśca jest natomiast znikoma – przebywając z chorym, niektóre osoby mogą nabawić się ospy wietrznej. Są to jednak bardzo rzadkie przypadki.

3. Czas wylęgania ospy – może wynosić od 10 do 21 dni, zwykle jest to jednak 14-16 dni. Po tym czasie wirus jest rozwinięty na tyle, że wywołuje pierwsze symptomy choroby. Jak objawiają się oba schorzenia? 

Objawy i powikłania

Czas wylęgania ospy to około dwa tygodnie – po tym okresie mogą wystąpić dolegliwości takie jak:

Ospa wietrzna jest groźną infekcją wirusową

Chroń się przed nią za pomocą szczepionki!

Co roku w Polsce odnotowuje się od 50 do nawet 200 tys. zakażeń!
Ospa wietrzna jest szczególnie niebezpieczna dla dorosłych, seniorów i kobiet w ciąży.
Ospa wietrzna jest niezwykle zaraźliwa – wirus rozprzestrzenia się nawet przed wystąpieniem pierwszych objawów!
Skuteczne szczepionki. Wygodna rejestracja online. Brak kolejek.
kobieta po szczepieniu Umów się na szczepienie!
  • wysypka – ospa objawia się swędzącymi pęcherzykami, które zastrupiają się podczas gojenia; w łagodniejszej wersji (np. u zaszczepionych) zamiast tego mogą wystąpić czerwone plamki;
  • ból głowy i mięśni;
  • podwyższona temperatura ciała – to typowy objaw, który świadczy o odpowiedzi organizmu na patogen; zbyt wysoka gorączka przy ospie (przekraczająca 38 °C) powinna być zbijana za pomocą odpowiednich leków;
  • złe samopoczucie/zmęczenie.

Powyższe objawy trwają zazwyczaj 1-2 tygodnie.

Najwięcej zakażeń w Polsce odnotowuje się u dzieci (do 9. roku życia). Przebieg choroby jest często łagodny, przez co bywa ona bagatelizowana. Okazuje się jednak, że ospa wietrzna może rozwinąć się w nieprzewidywalny sposób i wywołać groźne powikłania: np. stany zapalne płuc czy ośrodkowego układu nerwowego (np. mózgu czy opon mózgowo-rdzeniowych), a także zmiany skórne czy małopłytkowość.

Ponadto, nawet łagodne przebycie ospy wietrznej niesie ze sobą ryzyko rozwinięcia się półpaśca w późniejszym czasie. Więcej na temat choroby, jej objawów i powikłań można znaleźć w tym artykule: "Półpasiec – co warto o nim wiedzieć?"

Występowanie choroby

Wirus ospy wietrznej i półpaśca występuje powszechnie, jednak infekcja przebiega w różny sposób, w zależności od uwarunkowań geograficznych. W klimacie umiarkowanym ryzyko zakażenia jest wysokie szczególnie u dzieci, ale infekcja zazwyczaj przebiega łagodnie. Ospa ma też sezonowy charakter – przykładowo, najwięcej przypadków w Polsce odnotowuje się zimą i wczesną wiosną (średnio 180 tys. zakażeń rocznie).

W klimacie tropikalnym choroba w większym stopniu zagraża młodzieży i dorosłym, którzy gorzej przechodzą infekcję i są bardziej narażeni na niebezpieczne powikłania. Bez względu na lokalizację, szczepienia na ospę dla dorosłych jest najlepszą metodą zapobiegania tej chorobie.

Na zakażenie są narażeni szczególnie ci, którzy nie chorowali na ospę w dzieciństwie i/lub nie zostali zaszczepieni.

Ospa wietrzna to choroba bardzo zaraźliwa i występująca szczególnie wśród dzieci, toteż pracownicy szkół, przedszkoli i żłobków powinni rozważyć immunizację. Choroba jest bowiem dużo cięższa i obarczona większym ryzykiem powikłań wśród dorosłych i seniorów.

Ospa wietrzna a odra

Ospa wietrzna jest często mylona z odrą – obie choroby są wywoływane przez wirusy, które rozprzestrzeniają się w podobny sposób (droga kropelkowa i kontakt z nosicielem). Dla obu schorzeń charakterystyczna jest wysypka – ospa i odra wywołują swędzące, czerwone plamki lub pęcherzyki. To zazwyczaj pierwszy symptom ospy, ułatwiający jej identyfikację.

W przypadku odry, kilka dni przed wysypką następuje tzw. okres nieżytowy, który objawia się m.in. bólem gardła, suchym kaszlem, katarem i gorączką. Drugim elementem odróżniającym odrę od ospy są tzw. plamki Koplika czyli białe krostki w jamie ustnej (najczęściej na błonie śluzowej policzka). Dopiero później pojawia się wysypka na reszcie ciała.

Zasadniczą różnicą między chorobami jest profilaktyka. O ile szczepienie na odrę (MMR, skojarzone) jest obowiązkowe, o tyle w przypadku ospy wietrznej immunizacja jest jedynie zalecana, tj. nierefundowana przez NFZ. Brak tzw. odporności populacyjnej zwiększa natomiast ryzyko infekcji.

Wykrywanie i leczenie

Ospa wietrzna jest łatwa w zdiagnozowaniu, toteż zazwyczaj wystarczą oględziny ciała i wywiad z pacjentem. Raczej rzadko pobiera się płyn z pęcherzyków w celu izolacji wirusa metodą PCR.

W Polsce szczególnie wśród najmłodszych zagrożeniem jest ospa – jak ulżyć dziecku, które przechodzi chorobę ciężej? Leczenie obejmuje najczęściej łagodzenie uciążliwych objawów. Zbyt wysoką gorączkę najlepiej zbijać lekami z paracetamolem – odradza się stosowania środków z kwasem acetylosalicylowym (aspiryną), gdyż wiąże się to z ryzykiem wystąpienia groźnych powikłań (tzw. zespół Reye'a). Według niektórych źródeł, preparaty z ibuprofenem w leczeniu ospy wietrznej mogą wywołać infekcje skóry.

Lek przeciwwirusowy na ospę zawierający acyklowir (np. Heviran) pomaga w zwalczaniu drobnoustrojów chorobotwórczych. Przed podaniem go choremu, należy zapoznać się z zasadami dawkowania i przeciwwskazaniami do stosowania – informacji tych warto szukać w ulotce.

Drobnoustroje wywołujące ospę wietrzną mogą przetrwać w organizmie i w późniejszym czasie wywołać półpaśca. Można go leczyć preparatami zawierającymi acyklowir, walacyklowir lub famcyklowir. Niektóre z nich można kupić bez recepty.

Profilaktyka – szczepionka ospa cena

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania chorobie jest szczepienie na ospę. Cena różni się w zależności od rodzaju preparatu (Varilrix lub Varivax) i marży ustalonej w określonym punkcie. 

W TropicalMed jest dostępna szczepionka na ospę Varilrix (cena 319 zł). Ten jednodawkowy preparat można stosować już od 9. miesiąca życia.

Niewątpliwym atutem immunizacji jest zapobieganie/łagodzenie infekcji po ekspozycji na wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Szczepienie musi być jednak wykonane w ciągu 3-5 dni po kontakcie z chorym. Należy pamiętać, że wiatrówka rozprzestrzenia się jeszcze przed wystąpieniem pierwszych objawów, co utrudnia zlokalizowanie nosiciela i uodpornienie się na czas. Szczepionka na ospę wietrzną dla dorosłych podana profilaktycznie skuteczniej chroni przed infekcjami.

Szczepienie na ospę – dlaczego warto?

Szczepionki na ospę i półpasiec zmniejszają ryzyko infekcji lub łagodzą jej przebieg i zapobiegają wystąpieniu niebezpiecznych powikłań. Ich skuteczność przekracza 95%, a pamięć immunologiczna, jaką dają, utrzymuje się przez wiele lat – często dożywotnio. 

Według szacunków CDC, u jednej trzeciej osób, które przechorowały ospę wietrzną, w późniejszym czasie rozwinie się półpasiec. Dorośli przechodzą tego typu infekcję dużo ciężej – aby się przed tym chronić, warto rozważyć immunizację.

Szczepienia na ospę wietrzną dla dorosłych są zalecane szczególnie tym, którzy planują powiększenie swojej rodziny. Infekcja w czasie ciąży jest szczególnie niebezpieczna dla płodu. Może wywoływać poronienia lub poważne wady wrodzone. Sprawdź: szczepienia zalecane w ciąży.

Chorobom takim jak ospa wietrzna można skutecznie zapobiegać dzięki szczepieniom. Sztandarowym przykładem jest ospa prawdziwa, którą udało się całkowicie wyeliminować ponad 40 lat temu – to właśnie zasługa immunizacji.

Szczepienia w TropicalMed są bezpieczne i wygodne. Preparaty są dostępne na miejscu – aby skutecznie i łatwo się uodpornić, wystarczy umówić się na wizytę.

Serdecznie zapraszamy!

Chcesz chronić się przed ospą wietrzną?

Najlepsza profilaktyka to szczepionka!
Zarezerwuj termin szczepienia
Czytaj więcej: