#infekcja-bakteryjna #infekcja-ukladu-pokarmowego #choroba-ukladu-oddechowego

Pałeczka ropy błękitnej – dlaczego jest tak niebezpieczna?

Pałeczka ropy błękitnej – objawy i zapobieganie

zdjęcie Katarzyna Ślusarz autora postu o Pałeczka ropy błękitnej – dlaczego jest tak niebezpieczna? Katarzyna Ślusarz | 2022-07-15 (ostatnia aktualizacja: 2022-08-17)
Pałeczka ropy błękitnej to bakteria niezwykle odporna na antybiotyki, atakująca głównie osoby o obniżonej odporności (oportunistyczna). Zakażenia wywołuje głównie w środowisku szpitalnym i ambulatoryjnym. Najlepszą metodą profilaktyki są szczepienia ochronne – w Polsce jest dostępny jeden preparat (Pseudovac).

Pałeczka ropy błękitnej – co to jest i jak się zarazić?

Pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa) to bakteria tlenowa, która naturalnie występuje w glebie i słodkiej wodzie. Jest niezwykle odporna, bardzo łatwo się adaptuje i wykazuje skłonność do wywoływania infekcji u osób z obniżoną odpornością (patogen oportunistyczny). Do zakażeń dochodzi więc głównie w szpitalach – bakterie osiadają na kranach i umywalkach, respiratorach, endoskopach, cewnikach itp.

Najbardziej narażeni są:

  • ludzie z obniżoną odpornością,
  • hospitalizowani (np. w wyniku oparzeń, przy przeszczepach),
  • przewlekle chorzy (np. cukrzycy),
  • ludzie z urządzeniami inwazyjnymi (np. cewnikami, rurkami dotchawiczymi).

Pałeczka ropy błękitnej jest bardzo zaraźliwa. Występuje powszechnie i może wnikać do organizmu człowieka na wiele sposobów – zarówno bezpośrednio (przez kontakt z nosicielem) jak i pośrednio, ponieważ osiada na różnych powierzchniach (np. sprzęcie medycznym). P. aeruginosa mogą tworzyć tzw. biofilm, który ma funkcję ochronną – przed środkami dezynfekującymi, antybiotykami czy przeciwciałami wytwarzanymi przez organizm. Sprzyja to rozprzestrzenianiu się bakterii, szczególnie w środowisku szpitalnym.

Jak powszechna jest pałeczka ropy błękitnej?

Według danych Europejskigo Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), P. aeruginosa to piąta najpowszechniejsza bakteria. Występuje niemal na całym kontynencie, a największe zagrożenie stanowi w krajach takich jak:

  • Rumunia,
  • Chorwacja,
  • Węgry,
  • Grecja,
  • Bułgaria.

Najwięcej zakażeń pałeczką ropy błękitnej występuje w środowisku szpitalnym i ambulatoryjnym. Patogeny mogą jednak występować na basenach czy w jacuzzi. Jak objawia się zakażenie?

Objawy zakażenia pałeczką ropy błękitnej

Pałeczka ropy błękitnej może atakować wiele różnych narządów i układów w ciele człowieka. Często powoduje nasilenie choroby podstawowej pacjenta (np. zaostrzenie mukowiscydozy). 

W ranach (szczególnie oparzeniowych) zakażonych bakterią często obserwuje się zielono-niebieską, ropną wydzielinę, która może prowadzić do sepsy, a w konsekwencji – śmiertelnego wstrząsu septycznego

Znajdujesz się w tzw. grupie ryzyka?

Zaszczep się na pałeczkę ropy błękitnej!

Pałeczka ropy błękitnej wykazuje niezwykłą odporność na działanie antybiotyków.
Zakażenie pałeczką ropy błękitnej w szpitalu może znacząco pogorszyć stan pacjenta.
Do infekcji może dojść nie tylko w środowisku szpitalnym, ale także w miejskich kąpieliskach.
Skuteczne i bezpieczne szczepionki. Wygodna rejestracja online. Wykwalifikowany personel.
kobieta po szczepieniu Zapisz się na szczepienie

P. aeruginosa odpowiada za zakażenia i dolegliwości takie jak:

  • stan zapalny dróg moczowych – szczególnie u pacjentów cewnikowanych i/lub po przeszczepach nerek (często nawracające schorzenie);
  • zapalenie płuc – głównie u osób ze schorzeniami dróg oddechowych i/lub z osłabioną odpornością;
  • ból i wyciek z ucha (stan zapalny) – odnotowywany najczęściej u osób z cukrzycą;
  • zapalenie kości/szpiku – powstaje w wyniku infekcji rany (najczęściej kłutej), która objawia się m.in. tkliwością w miejscu zranienia i ropną wydzieliną;
  • zapalenie gałki ocznej, wsierdzia, opon mózgowo-rdzeniowych;
  • zakażenia skóry i paznokci – bakteria występuje w słodkiej wodzie, toteż osoby, które często mają wilgotne ręce/nogi, są szczególnie narażone na infekcję; zakażone paznokcie przybierają zielonożółty odcień i bezboleśnie „odklejają się” od palca, a skóra wokół nich staje się bolesna zmieniona (najczęściej zaczerwieniona).

Po zaobserwowaniu niepokojących objawów, należy zgłosić się do lekarza, który diagnozuje obecność bakterii w organizmie. Jeśli badanie pobranej próbki potwierdzi infekcję, należy niezwłocznie rozpocząć leczenie.

Pałeczka ropy błękitnej a antybiotyki

Pałeczkę ropy błękitnej da się całkowicie wyleczyć, jednak w niektórych przypadkach dochodzi do trwałych powikłań lub zgonu w wyniku choroby. Ważna jest więc szybka diagnoza i kuracja antybiotykami. Niestety, możliwości w tym zakresie są coraz bardziej ograniczone ze względu na zdolności adaptacyjne pałeczki ropy błękitnej.

Według danych ECDC, średnia odporność P. aeruginosa na antybiotyki w Europie utrzymuje się na poziomie 20% (w Polsce: 10-25%). Dzieje się tak w wyniku nadużywania i nieprawidłowego stosowania tego typu medykamentów, co doprowadziło do rozprzestrzenienia się szczepów lekoopornych. Aby wyeliminować pałeczkę ropy błękitnej trzeba więc pobrać jej próbkę i określić, który z dostępnych preparatów jest najskuteczniejszy w jej zwalczaniu.

W przypadku szczepów wielolekoopornych, metoda ta bywa nieskuteczna. Warto więc rozważyć szczepienia ochronne, które zapobiegają infekcji i eliminują problem jej leczenia. Ważne są także pozostałe zasady profilaktyki pałeczki ropy błękitnej – jakie?

Pałeczka ropy błękitnej – profilaktyka

W zapobieganiu P. aeruginosa ważna jest higiena, szczególnie w środowisku szpitalnym i ambulatoryjnym:

  • częste i dokładne sprzątanie w placówkach służby zdrowia,
  • odkażanie sprzętu medycznego przed użyciem,
  • mycie i dezynfekcja rąk, szczególnie przed opieką nad pacjentem.

Zdarzające się zaniedbania personelu medycznego oraz rosnąca zdolność adaptacji P. aeruginosa sprawiają, że powyższe środki ostrożności nie zawsze się sprawdzają. Najskuteczniejszą ochronę przed pałeczką ropy błękitnej dają szczepienia profilaktyczne.

Szczepienia na pałeczkę ropy błękitnej

W odpowiedzi na rosnącą odporność P. aeruginosa na antybiotyki, opracowano szczepionkę Pseudovac. Może być ona stosowana u dzieci i dorosłych w pięciodawkowym schemacie. Preparat działa zarówno profilaktycznie, tj. zapobiega infekcjom w przyszłości, jak i leczniczo – po zakażeniu, w celu złagodzenia objawów i zminimalizowania ryzyka niebezpiecznych powikłań (jak np. wstrząs septyczny). Szczepienia nie zaleca się kobietom w ciąży i karmiącym piersią, a także osobom wrażliwym na substancje zawarte w szczepionce. 

Pseudovac to preparat nierefundowany w Polsce, toteż za zakup, przechowywanie i dostarczenie leku odpowiada osoba, która chce się zaszczepić. Należy też pamiętać o konsultacji lekarskiej, bowiem niezbędne jest zdobycie recepty na preparat.W TropicalMed wszystko to odbywa się w jednym miejscu, dzięki czemu uodpornienie na pałeczkę ropy błękitnej jest szybkie i wygodne. Umów się na wizytę! 

Serdecznie zapraszamy na szczepienia!

Pałeczka ropy błękitnej może atakować wiele narządów i układów.

Chroń się za pomocą szczepień ochronnych!
Zarezerwuj termin szczepienia
Czytaj więcej: