#infekcja-wirusowa #transmitowana-droga-kropelkowa #szczepienia-zalecane

Półpasiec – co warto o nim wiedzieć?

Półpasiec: objawy i zapobieganie chorobie

zdjęcie Katarzyna Ślusarz autora postu o Półpasiec – co warto o nim wiedzieć? Katarzyna Ślusarz | 2022-08-16 (ostatnia aktualizacja: 2022-08-23)
Półpasiec to choroba, którą wywołuje ten sam wirus, co ospę wietrzną. Ryzyko wystąpienia bolesnej wysypki i groźnych powikłań rośnie wraz z wiekiem, dlatego tak ważne są szczepienia dla dorosłych.

Półpasiec – co to takiego?

Półpasiec to wirusowa choroba zakaźna, która może być następstwem zakażenia ospą wietrzną. Obie infekcje są bowiem wywołane przez te same patogeny (Varicella-zoster virus). Nawet bezobjawowe lub łagodne przebycie ospy nie wyklucza więc pojawienia się półpaśca przy najbliższym spadku odporności. Podczas tzw. latencji, czyli okresu uśpienia w zwojach nerwowych gospodarza, wirus nie jest groźny. Problem pojawia się, gdy drobnoustroje się „budzą” – wówczas pojawiają się objawy półpaśca. Jakie? 

Objawy i powikłania półpaśca

Półpasiec to bolesna, pęcherzykowa wysypka, która zazwyczaj występuje po jednej stronie ciała/twarzy. Jej rozpoznanie mogą ułatwić zdjęcia innych pacjentów cierpiących na półpasiec (sprawdź, jak wygląda półpasiec). 

Na kilka dni przed pojawieniem się wysypki na skórze, chory może odczuwać swędzenie lub mrowienie w miejscach, gdzie się rozwija. Bywa, że towarzyszą jej inne objawy, takie jak podwyższona temperatura ciała, ból głowy, złe samopoczucie czy problemy żołądkowe

Najczęstszym następstwem choroby (występującym u 10-18% pacjentów) jest tzw. neuralgia półpaścowa. To intensywne nerwobóle, które mogą utrzymywać się latami, nawet po ustąpieniu wysypki. Ryzyko wystąpienia tego typu powikłań znacząco wzrasta po 40. roku życia.

Wirus ospy wietrznej i półpaśca występuje w komórkach nerwowych człowieka, toteż rozprzestrzeniając się, może uszkadzać poszczególne struktury.

Czy półpasiec może być na twarzy?

Stopień nasilenia objawów i miejsce wystąpienia wysypki mogą być różne u poszczególnych pacjentów. Półpasiec na twarzy może wpływać na oczy i uszy, a co za tym idzie – spowodować utratę lub pogorszenie wzroku/słuchu. To jedno z niebezpieczniejszych powikłań. Poza twarzą, wysypka może pojawiać się w wielu różnych miejscach:

  • półpasiec na nodze,
  • półpasiec na stopie,
  • półpasiec na plecach.

Wirus „wędrując” z nerwu twarzowego do przedsionkowo-ślimakowego, może powodować uszkodzenia/utratę słuchu oraz zawroty głowy (półpasiec uszny).

Wirus ospy wietrznej i półpaśca zagraża dorosłym i seniorom

Chroń się przed powikłaniami za pomocą szczepień ochronnych!

Według badań, zapadalność na półpaśca w wieku > 65 lat jest 4 razy wyższa niż w pozostałych grupach.
Nawet wśród zdrowych osób występują przypadki półpaśca (1-3 zachorowania na 1000 nosicieli).
Utrata wzroku lub słuchu, częściowy paraliż czy przewlekłe nerwobóle to tylko niektóre z możliwych powikłań półpaśca.
Skuteczne i bezpieczne szczepionki. Wygodna rejestracja online. Brak kolejek.
kobieta po szczepieniu Zapisz się na szczepienie

Jeśli występuje na twarzy, może zaatakować cały zwój trójdzielny (nerw szczękowy, żuchwowy i oczny), wywołując:

  • zapalenie rogówki, intensywny ból czy uszkodzenie/utratę wzroku (półpasiec oczny),
  • nadżerki na podniebieniu, dziąsłach czy języku,
  • częściowy paraliż twarzy.

Dodatkowo należy liczyć się z możliwością wystąpienia szpecących blizn po półpaścu. Jak leczy się tę chorobę?

Leczenie półpaśca

Kiedy dojdzie do reaktywacji uśpionego wirusa ospy wietrznej i półpaśca, stosuje się leczenie przeciwwirusowe. Są to środki zawierające acyklowir, walacyklowir lub famcyklowir, które podane szybko skracają i łagodzą infekcję.

Wysypka powstała w wyniku choroby bywa naprawdę bolesna, toteż często podaje się leki przeciwbólowe. Mokre okłady czy chłodne kąpiele pomagają uśmierzyć dokuczliwe swędzenie.

Obserwując niepokojące objawy, należy skontaktować się z lekarzem w celu ustalenia najlepszej metody leczenia. Zastanawianie się, czy półpasiec sam przejdzie odbiera szansę na szybką diagnozę i skuteczne zwalczanie choroby. 

Jak zapobiegać półpaścowi?

Najlepszą sposobem na ochronę przed wirusem ospy wietrznej i półpaśca są szczepienia ochronne. Jak na razie na polskim rynku farmaceutycznym są dostępne wyłącznie preparaty przeciw ospie Varilrix i Varivax (sprawdź: szczepienia na ospę dla dorosłych).

Według szacunków CDC, u ⅓ osób, które przechorowały ospę w dzieciństwie, wystąpi półpasiec. 

Od niedawna na terenie UE zarejestrowano szczepionkę Shingrix. Jej zadaniem jest zapobieganie reaktywacji półpaśca i wystąpienia wyniszczających powikłań po chorobie – są na to narażeni szczególnie dorośli seniorzy (> 65 r.ż.), toteż immunizacja w grupach ryzyka jest bardzo wskazana.

Innymi „wyzwalaczami” półpaśca uśpionego w organizmie człowieka są:

  • stres – na który podatni są szczególnie dorośli,
  • przewlekłe choroby i przyjmowanie leków – ich ryzyko także rośnie wraz z wiekiem.

Innym czynnikiem zwiększających prawdopodobieństwo zachorowania jest ekspozycja na wirusa. Jak można się nim zarazić?

Półpasiec a ospa – drogi zakażenia

Wirusem ospy wietrznej i półpaśca można się zarazić zarówno od osoby chorej na ospę wietrzną, jak i od cierpiącej na półpasiec:

  • ospa roznosi się głównie drogą kropelkową i przez kontakt z przedmiotami skażonymi wydzielinami górnych dróg oddechowych nosiciela (ospa jest bardziej zaraźliwa)
  • czynnikiem zakaźnym półpaśca jest płyn z pęcherzy wysypkowych – bezpośredni kontakt z chorym lub rzeczami zanieczyszczonymi tą substancją grożą infekcją (ospą wietrzną).

Aby zapobiec wniknięciu wirusa do swojego organizmu, należy zachować bezpieczną odległość od zainfekowanych osób. Przydatne są też środki ochrony osobistej (maseczki, rękawiczki) podczas opieki nad chorym. Najlepszym sposobem profilaktyki chorób są jednak szczepienia ochronne (sprawdź ceny w TropicalMed).

Chorowałeś na ospę w dzieciństwie?

Jesteś narażony na półpaśca i groźne powikłania!
Zarezerwuj termin szczepienia
Czytaj więcej: