Choroby weneryczne statystyki
Choroby przenoszone drogą płciową (weneryczne) stanowią poważne zagrożenie zdrowia publicznego zarówno w krajach rozwijających się, jak i wysoko rozwiniętych. Według WHO, codziennie dochodzi do ponad miliona tego typu infekcji, głównie wśród osób w wieku 15-49 lat[1].
Alarmujące statystyki przedstawia też agencja ECDC, która od 2022 roku odnotowuje wzrost zachorowań na choroby weneryczne w Europie.
W 2023 roku liczba zachorowań na rzeżączkę wyniosła 100 tys. przypadków, czyli o 31% więcej niż w 2022 roku[2]. Ta bakteryjna choroba wywołana przez dwoinki Neisseria gonorrhoeae ma z reguły ostry przebieg u mężczyzn (z ropnym wyciekiem z cewki moczowej oraz bólem i pieczeniem przy oddawaniu moczu), a u kobiet najczęściej jest bezobjawowa lub skąpoobjawowa. Brak wyraźnych dolegliwości sprzyja rozprzestrzenianiu się choroby, co widać w statystykach – najbardziej dotkniętą grupą pozostają kobiety w wieku 20-24 lat.
"Kobiety coraz częściej stosują antykoncepcję hormonalną, co oczywiście jest korzystne, ale w praktyce oznacza to rezygnację z prezerwatyw. A prezerwatywa chroni nie tylko przed ciążą, lecz także przed transmisją wielu chorób" – lek. Alina Cempa, ginekolog
Jeśli chodzi o kiłę, wzrost zachorowań jest nieco niższy; wynosi 13%. W przeciwieństwie do rzeżączki, najwyższe wskaźniki zakażeń odnotowano u mężczyzn, szczególnie tych uprawiających seks z innymi mężczyznami (ang. MSM). Brak konieczności antykoncepcji w tej grupie sprawia, że użycie profilaktycznych środków barierowych (jak np. prezerwatywy) jest znacznie rzadsze.
W przypadku chlamydii, będącej najczęściej zgłaszaną w UE bakteryjną chorobą tego typu, tempo wzrostu jest znacznie wolniejsze i wynosi 13% i to nie rokrocznie, tylko w porównaniu z 2014 rokiem. Dla lepszego zobrazowania tej różnicy warto dodać, że między 2014 a 2023 rokiem liczba zachorowań na rzeżączkę wzrosła aż o 300%, a na kiłę o 50%
Jeśli chodzi o choroby weneryczne statystyki dalszej części niniejszego artykułu dotyczą najgroźniejszych chorób wywołanych przez wirusy: AIDS spowodowanego wirusem HIV, raka, marskości lub zapalenia wątroby typu B wywołanych przez wirusa HBV, HPV odpowiedzialnego za nowotwory narządów płciowych, jamy ustno-gardłowej i odbytu. Ile osób choruje na choroby weneryczne w Polsce i na świecie?
Ile osób choruje na HIV w Polsce i na świecie?
HIV, czyli ludzki wirus nabytego niedoboru odporności, stopniowo upośledza układ immunologiczny człowieka, doprowadzając do śmiertelnego AIDS. W skali globalnej od początku pandemii (1981 rok) doszło do 91,4 mln zakażeń, a 44,1 mln osób zmarło z tego powodu[3].
Ile osób choruje na HIV w Polsce: co roku w Polsce przybywa średnio 2-3 tysiące nosicieli HIV, a ponad 20 osób umiera; w 2024 roku było 2257 nowych zakażeń i 20 zgonów, w 2023 roku było 2879 zakażeń i 22 zgony, natomiast w 2022 było 2384 zakażeń i 22 zgony[4].
W 2023 roku na świecie przybyło 1,4 mln nowych zakażeń, a 650 tys. przypadków okazało się śmiertelnych[5]. W 2024 roku całkowita liczba nosicieli sięgnęła 40,8 mln (1,3 mln nowych), a liczba zgonów – 630 tys.[6]. Mimo tendencji spadkowej, trwającej od lat 90. XX wieku, HIV pozostaje dużym zagrożeniem globalnego zdrowia publicznego.
Ile osób choruje na HIV, a ile umiera?Od 2005 roku, w którym zmarła rekordowa liczba osób (około 2,4 mln) maleje liczba zgonów związanych z AIDS na świecie. Dzieje się tak głównie dzięki dostępności leków hamujących namnażanie się wirusa w organizmie; niestety, nie są one w stanie całkowicie usunąć HIV z organizmu.
Ile osób choruje na HPV w Polsce i na świecie?
HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, to tzw. cichy zabójca wywołujący groźne zmiany nowotworowe. Na raka szyjki macicy, wywołanego praktycznie w 100% przez wirusa HPV, choruje rocznie średnio 600 tys. kobiet, a 340 tys. umiera[7].
Przykładowo, w 2022 roku odnotowano 662 301 zachorowań na raka szyjki macicy – głównie w Azji (397 082), Afryce (125 699) i Ameryce Łacińskiej (63 171); Europa uplasowała się tuż za podium, z 58 219 przypadkami raka szyjki macicy[8].
Ile osób choruje na raka szyjki macicy wywołanego przez HPV?Warto zaznaczyć, że powyższy raport nie uwzględnił w ogóle raka pozostałych narządów płciowych, a także odbytu, jamy ustnej i gardła, które także w większości są spowodowane przez HPV. Kompletnych danych dostarczają m.in. strony The Cancers Attributable to Infections oraz National Library of Medicine, według których:
- w 2018 roku HPV wywołał 690 tys. przypadków raka u kobiet i mężczyzn, będąc numerem 1, jeśli chodzi o najczęstsze przyczyny nowotworów wywołanych przez choroby weneryczne[9]
- w 2020 roku HPV wywołał 730 tys. przypadków raka u kobiet i mężczyzn[10] i ponownie był najczęstszą weneryczną przyczyną nowotworów, odpowiadającą za ponad 31% wszystkich przypadków raka.
HPV jest jednym z najbardziej onkogennych drobnoustrojów chorobotwórczych. W skali światowej pozostaje drugą (po bakterii Helicobacter pylori) najczęstszą przyczyną nowotworów o etiologii zakaźnej.
Ile osób choruje na HPV w Polsce: wiele źródeł podaje, że na raka szyjki macicy choruje średnio 3000 Polek, a 50% z nich umiera[11].
Zarówno w skali światowej, jak i Europejskiej, HPV pozostaje jedną z najczęstszych infekcyjnych przyczyn raka. Podkreśla to znaczenie profilaktyki, która poza unikaniem ryzykownych praktyk seksualnych, powinna obejmować dodatkowo szczepienia ochronne i regularne badania przesiewowe.
Ile osób choruje na WZW B w Polsce i na świecie?
Wirusowe zapalenie wątroby typu B może przybrać bezobjawową, przewlekłą formę, prowadzącą do marskości lub raka tego narządu. HBV, który odpowiada za tę chorobę, jest ponad 100 razy bardziej zakaźny niż HIV. W skali światowej wywołuje średnio 1,5 mln nowych zakażeń oraz 820 tys. zgonów rocznie[12]. Największe ryzyko zakażenia występuje w krajach Afryki Zachodniej i Środkowej, Azji Środkowej i Południowo-Wschodniej.
O tym, ile osób choruje na WZW B w Polsce, informuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Dane z tamtejszych raportów zaprezentowaliśmy w przejrzystej tabeli.
| Rok | Przewlekłe zakażenia WZW B | Ostre zakażenia WZW B | RAZEM |
| 2025[13] | 3 464 | 32 | 3 496 |
| 2024 | 3 513 | 32 | 3 545 |
| 2023[14] | 3 106 | 36 | 3 142 |
| 2022 | 2 471 | 29 | 2 500 |
Mimo powszechnej immunizacji na WZW B, obowiązkowej w Polsce od 1996 roku, zakażenia wydają się pozostawać na stałym poziomie. Warto jednak zaznaczyć, że przed wprowadzeniem szczepień liczba zakażeń wynosiła kilkanaście tysięcy rocznie[15]. Nie odnotowuje się też nowych zakażeń w grupie wiekowej objętej obowiązkową immunizacją w dzieciństwie.
Ile osób choruje na WZW B w Polsce?Kiedy wiadomo, ile osób choruje na choroby weneryczne w Polsce i na świecie, warto pomyśleć o profilaktyce. W przypadku wirusa zapalenia wątroby typu B, polega ona głównie na unikaniu ryzykownych praktyk seksualnych, unikaniu kontaktu z potencjalnie skażoną krwią (np. z niesterylnych strzykawek i narzędzi do piercingu) oraz zaszczepieniu się. WZW typu B to jedyna choroba weneryczna, na którą są dostępne szczepienia także w formie poekspozycyjnej, dostępnej po narażeniu się na czynnik zakaźny.
Stały rozwój medycyny sprawia, że śmiertelność wirusowych chorób wenerycznych maleje. Kampanie edukacyjne i programy szczepień na WZW B i HPV ograniczają rozprzestrzenianie się drobnoustrojów chorobotwórczych, jednak wciąż są one niemałym problemem zdrowia publicznego. Promocja badań przesiewowych i szczepień oraz edukacja seksualna pozostają więc kluczowym elementem profilaktyki.
