Poradnik turysty: jaki probiotyk przed wyjazdem?

Czym są probiotyki podróżne i jakie mają funkcje?

Probiotyk to nic innego jak żywe kultury bakterii (Bifidobacterium czy Lactobacillus) oraz grzyby/drożdże (Saccharomyces), których zadaniem jest kolonizacja jelit w celu wsparcia organizmu. Probiotyk na wakacje spełnia następujące funkcje:

• wzmacnia barierę jelitową,
• ułatwia wchłanianie witamin i żelaza,
• chroni przed drobnoustrojami chorobotwórczymi z zewnątrz
• wspiera trawienie, łagodząc zaparcia, wzdęcia i inne dokuczliwe objawy;
• "konkurują" z pałeczkami okrężnicy (E. coli) występującymi naturalnie w organizmie człowieka, blokując ich nadmierny rozrost i zmiany chorobowe^[1].

Probiotyki występują nie tylko w formie preparatów, takich jak leki czy suplementy diety, ale także naturalnie w produktach takich jak np. jogurty, kefiry czy kiszonki^[2].

Z racji tego, że najmłodsi są jedną z grup najbardziej podatnych na infekcje pokarmowe w podróży, szczególnie ważny jest probiotyk dla dzieci na wakacje. Jak go stosować oraz ile trwa tego typu kuracja ochronna?

Jak stosować probiotyk przed wyjazdem na wakacje?

Probiotyk najlepiej stosować na czczo, 30 minut przed posiłkiem. Wtedy pH żołądka jest najmniej kwaśne, co oznacza mniejszą szansę na uszkodzenie dobrych mikroorganizmów. Preparat trzeba popijać zimną/letnią wodą, żeby wysoka temperatura nie zabiła dobrych bakterii/drożdży. Optymalny czas na rozpoczęcie przyjmowania probiotyku to 7 dni przed wyjazdem (+ w trakcie pobytu).

Kurację należy zakończyć według wskazań producenta wybranego preparatu – nadmiar probiotyków może doprowadzić m.in. do przerostu mikroflory jelitowej, zwanej zespołem SIBO^[3]. Jak wybrać najskuteczniejszy produkt przed wyjazdem za granicę?

Jak wybrać probiotyk na wyjazd za granicę? [5 zasad]

Aby uniknąć chorób układu pokarmowego, poza szczepieniami (np. na dur brzuszny, WZW A czy cholerę) oraz przestrzeganiem zasad higieny osobistej i żywienia, bardzo ważny jest probiotyk przed wyjazdem na wakacje. Poza formułą (np. saszetki, kapsułki) czy dawkowaniem, które wpływają na wygodę przyjmowania preparatu, trzeba wziąć pod uwagę kilka czynników. Jakich?

1. Lek czy suplement diety?

Lek musi spełniać normy ilościowe i jakościowe, tj. zawierać określoną ilość i rodzaj mikroorganizmów. W przypadku suplementu nie ma takiego wymogu, a skład produktu jest jedynie deklaracją producenta.

Z drugiej strony, rynek suplementów rozwija się szybciej, więc stale pojawiają się tam nowe preparaty, które mogą być naprawdę dobre. Trzeba jednak zwrócić uwagę na dwa ważne elementy:

• Nazwy w składzie – prawidłowo opisany szczep bakterii/grzybów w produktach powinien być trzyczłonowy (określający rodzaj, gatunek i oznaczenie) np. Lactobacillus helveticus R0052 zamiast Lactobacillus helveticus^[4].
• Zawartość preparatu – więcej nie zawsze oznacza lepiej; trudniej jest przebadać pod kątem skuteczności i wzajemnego oddziaływania na siebie wielu szczepów probiotycznych. Jeśli producent oferuje aż nadto bogaty skład w podejrzanie niskiej cenie, to prawdopodobnie produkt nie jest przebadany (a więc raczej nieskuteczny).

Do najlepiej przebadanych probiotyków należą bakterie z rodzaju Lactobacillus (rhamnosus GG, bulgaricus LB-51, Gasseri, acidophilus DDS1, plantarum 299v) oraz Bifidobacterium (lactis BB12, bifidum Malyoth strain, longum BB536 i BL999), a także drożdże Saccharomyces boulardii^[5].

Oczywiście metodą prób i błędów można wybrać idealny suplement dla siebie. Jednak jeśli do podróży zostało niewiele czasu, a probiotyk przed wyjazdem do Egiptu, Turcji czy Meksyku ma być kupowany pierwszy raz, lepiej zdać się na udowodnione działanie i autorytet Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

2. Jaka jest trwałość probiotyku?

Skuteczność probiotyku zależy nie tylko od jego składu, ale także sposobu przechowywania. Preparaty suszone termicznie muszą być trzymane w lodówce, podczas gdy liofilizowane mogą znajdować się poza nią, w temperaturze pokojowej.

Niektóre probiotyki (głównie Lactobacillus i Bifidobacterium) pokrywa się otoczką ochronną, która zwiększa przeżywalność bakterii, a co za tym idzie – skuteczność preparatu^[6].

Wybierając probiotyk na wyjazd za granicę, trzeba też zwrócić uwagę na datę ważności. Żeby probiotyk przed wyjazdem zadziałał jak należy, musi zawierać żywe bakterie i/lub grzyby. Nie warto kupować produktów z wyprzedaży, o krótkim terminie ważności. To ważne szczególnie w przypadku suplementów, bo nie ma przepisów nakazujących kontrolę działania suplementu w okresie daty przydatności do spożycia (w przypadku leku takie wymogi są).

3. Jak dopasować probiotyk do wieku?

Probiotyk na wakacje warto dostosować do wieku osoby, która ma go przyjmować. Przykładowo, preparat Florcontrol można stosować dopiero od lat 3,^[7] podczas gdy Lakcid jest bezpieczny nawet dla niemowląt od 6. miesiąca życia^[8]. Przed zastosowaniem leku/suplementu należy dokładnie zapoznać się z ulotką.

Nasz ranking probiotyków zawiera zestawienie preparatów z podziałem na grupy wiekowe. Dzięki niemu łatwiej jest wybrać probiotyk dla dzieci na wakacje oraz produkt skierowany stricte dla dorosłych.

Wybierając probiotyk dla dzieci na wakacje, warto też sprawdzić, jaką formę ma dany preparat (np. tabletki, proszek do wytworzenia zawiesiny). W zależności od wieku i preferencji malucha, należy wybrać preparat, który będzie najwygodniejszy do przyjmowania.

4. Jak uniknąć działań niepożądanych?

Probiotyki podróżne zawierają nie tylko substancje czynne (mikroorganizmy), ale także substancje pomocnicze. Przykładowo, w preparacie Enterol są to m.in. aromaty owocowe, sorbitol i składniki nadające zapach (linalol, d-limonen, eugenol)^[9]. Alergicy powinni dokładnie prześledzić skład preparatu przed rozpoczęciem kuracji.

Drugą grupą, która powinna dokładnie przestudiować ulotkę i/lub skonsultować się z lekarzem/farmaceutą, są kobiety w trakcie ciąży lub laktacji. Przykładowo, Lacidofil to dla nich bezpieczny probiotyk na podróż, natomiast produkty zawierające Saccharomyces boulardii (jak m.in. Enterol) nie są wskazane.

W tej kwestii warto skonsultować się personelem ośrodka TropicalMed. Nasz zespół najlepiej wybierze preparat bez przeciwwskazań do zastosowania u danego pacjenta oraz podpowie, czym różni się Lactobacillus fermentum od Bifidobacterium bifidum i kiedy przyjmować poszczególne bakterie probiotyczne.

5. Jak dopasować probiotyk do celu podróży?

Probiotyk przed wyjazdem do Turcji będzie różnił się od tego zalecanego podróżującym do Tajlandii czy Indonezji. Mikroflora jelitowa mieszkańców poszczególnych zakątków świata różni się, przez co tubylcy mają naturalną odporność na drobnoustroje w danym regionie, a przyjezdni nie.

Dzieje się tak m.in. przez nawyki żywieniowe – kuchnia azjatycka czy arabska znacznie różni się od polskiej. Inna dieta to inna flora bakteryjna i obniżona odporność na dokuczliwe dolegliwości. Jak dobrać probiotyk, który im zapobiega?

Jaki probiotyk przed wyjazdem do Afryki?

Ze względu na różnice w diecie mieszkańców Afryki i Europy, warto przygotować swój organizm na nowe wyzwania. Służą do tego preparaty probiotyczne zawierające bakterie z rodzaju:

• Enterococcus
• Lactobacillus (np. Lactobacillus fermentum),
• Pediococcus (np. Pediococcus pentosaceus),
• Leuconostoc (np. Leuconostoc mesenteroides)^[10].

Mieszkańcy poszczególnych krajów afrykańskich przygotowują różnego rodzaju fermentowane napoje o potencjale probiotycznym. Są to m.in. Mangisi (Zimbabwe), Ben-saalga (Burkina Faso) czy Togwa (Tanzania). Dobrym przykładem jest też fermentowana owsianka kukurydziana z Kenii zwana Ikii. W krajach europejskich takich napojów i potraw raczej się nie spożywa, stąd konieczność wzbogacenia diety o probiotyki przed wyjazdem do Afryki.

Jaki probiotyk przed wyjazdem do Egiptu i Turcji?

Probiotyk przed wyjazdem do Egiptu, Turcji innych krajów Bliskiego Wschodu powinien zawierać przede wszystkim bakterie kwasu mlekowego (LAB: lactic acid bacteria). Są to:

• Enterococcus lactis
• Enterococcus faecium
• Lactobacillus plantarum
• Enterococcus massiliensis^[11]

Mieszkańcy Bliskiego Wschodu słyną bowiem z zamiłowania do potraw na bazie sfermentowanych produktów (jak tarhana, torshi czy bozu)^[12], pełnych wymienionych wyżej bakterii mlekowych.

Europejczycy wybierający się w te regiony powinni wzbogacić swoją mikroflorę, by uniknąć słynnej zemsty faraona. Podczas wizyty w TropicalMed podpowiemy, jaki probiotyk przed wyjazdem do Turcji, Egiptu czy innego kraju Bliskiego Wschodu warto wybrać, by uzyskać najskuteczniejszą ochronę.

Jaki probiotyk przed wyjazdem do Indii i Tajlandii?

Poza Bliskim Wschodem, turyści chętnie odwiedzają też kraje azjatyckie, dlatego chętnie doradzamy, jakie probiotyki przed wyjazdem do Tajlandii, Indonezji, Indii i innych popularnych destynacji warto wybrać. W tym regionie warto zaopatrzyć się w preparaty zawierające Saccharomyces boulardii – to szczep drożdży, który po raz pierwszy wyizolowano z owoców liczi i mangostanu w Indochinach^[13].

Poza tym, wśród szczepów probiotycznych stosowanych w krajach azjatyckich (m.in. Malezji, Korei, Indiach czy Singapurze), najczęściej powtarzają się m.in.:

• Bacillus coagulan
• Bifidobacterium bifidum, lactis oraz breve
• Lactobacillus acidophilus, casei oraz paracasei^[14]

Dla osób planujących egzotyczne wakacje ważne jest nie tylko to, jaki probiotyk przed wyjazdem do Turcji, Kenii czy Tajlandii wybrać. Kluczowe jest też przestrzeganie zasad higieny osobistej i żywienia oraz szczepienia ochronne, wspomagające organizm w walce z chorobami czyhającymi w danym regionie. O to wszystko zadbamy w ośrodku medycyny podróży TropicalMed.

Co daje przygotowanie do wyjazdu z TropicalMed?

Przed każdą zagraniczną podróżą zaleca się wizytę w ośrodku medycyny podróży, najlepiej 6-8 tygodni przed planowaną datą wyjazdu. Pozwala to zaszczepić się na choroby układu pokarmowego, takie jak:

• wirusowe zapalenie wątroby typu A,
• dur brzuszny,
• cholera.

W TropicalMed podpowiadamy, jak uniknąć biegunki podróżnych. Doradzamy, jaki probiotyk przed Egiptem, Turcją, Meksykiem czy dowolnym odwiedzanym krajem sprawdzi się najlepiej. To ważne, bo biegunki podróżnych są najczęstszą dolegliwością na wakacjach – dotykają 30-70% podróżujących^[15], szczególnie w regionach o ciepłym klimacie i gorszych warunkach higieniczno-sanitarnych. 

Dokuczliwe dolegliwości pokarmowe mogą nie tylko skutecznie zrujnować wakacje, ale także doprowadzić do trwałych powikłań, takich jak np. poinfekcyjny zespół jelita nadwrażliwego^[16]. Przygotowanie zdrowotne z TropicalMed pozwala zminimalizować ryzyko zakażeń i ich powikłań.

Biegunki podróżnych wiążą się nie tylko z dokuczliwymi dolegliwościami i stratą czasu, ale często ma też konsekwencje finansowe. W niektórych krajach usługi medyczne są bowiem naprawdę kosztowne. Przygotuj się do podróży z TropicalMed, by cieszyć się udanym wyjazdem, bez narażania swojego zdrowia i portfela.

Serdecznie zapraszamy na konsultację!

FAQ - często zadawane pytania