Probiotyk przed podróżą:- jak stosować: zazwyczaj na czczo, 30 minut przed posiłkiem, popijając zimną/letnią wodą;
- kiedy stosować: około 7 dni przed podróżą i w trakcie pobytu za granicą, zakończyć wg zaleceń producenta/lekarza;
- jak wybrać: sprawdzić skład (uwzględnić alergie/nadwrażliwości), datę ważności, dozwolony wiek oraz szczepy probiotyczne działające w danym kraju/regionie;
- jak przechowywać: w lodówce lub temperaturze pokojowej (zależnie od preparatu).
Czym są probiotyki podróżne i jakie mają funkcje?
Probiotyk to żywe kultury bakterii (np. Bifidobacterium czy Lactobacillus) oraz grzyby/drożdże (np. Saccharomyces), których zadaniem jest kolonizacja jelit w celu wsparcia organizmu. Probiotyk na wakacje spełnia następujące funkcje:
- wzmacnia barierę jelitową,
- ułatwia wchłanianie witamin i żelaza,
- chroni przed drobnoustrojami chorobotwórczymi z zewnątrz
- wspiera trawienie, łagodząc zaparcia, wzdęcia i inne dokuczliwe objawy;
- "konkuruje" z pałeczkami okrężnicy (E. coli) występującymi naturalnie w organizmie człowieka, blokując ich nadmierny rozrost i zmiany chorobowe[1].
Profilaktyka zemsty faraona
Zemsta faraona lub zemsta Montezumy to biegunka podróżnych, będąca najczęstszą dolegliwością podczas zagranicznych wyjazdów.
Badania dowiodły, że niektóre szczepy probiotyczne (np. S. cerevisiae i S. boulardii) są skuteczne w zapobieganiu dokuczliwym biegunkom; skuteczność niektórych rodzajów pałeczek kwasu mlekowego wykazywały skuteczność sięgającą 39%[2].
Biorąc pod uwagę, że zemsta faraona może zrujnować wyjazd, a skrajne odwodnienie wynikające z ostrej biegunki to poważne zagrożenie zdrowia, warto postawić na ochronę, jaką może dać probiotyk na podróż.
Probiotyki występują nie tylko w formie preparatów, takich jak leki czy suplementy diety, ale także naturalnie w produktach takich jak np. jogurty, kefiry czy kiszonki[3].
Z racji tego, że najmłodsi są jedną z grup najbardziej podatnych na infekcje pokarmowe, szczególnie ważny jest probiotyk dla dzieci na wakacje. Jak go stosować oraz ile trwa tego typu kuracja ochronna?
Kiedy zacząć przyjmować probiotyk przed podróżą?
Probiotyk na wyjazd za granicę najlepiej stosować na czczo, 30 minut przed posiłkiem. Wtedy pH żołądka jest najmniej kwaśne, co oznacza mniejszą szansę na uszkodzenie dobrych mikroorganizmów. Preparat trzeba popijać zimną/letnią wodą, żeby wysoka temperatura nie zabiła dobrych bakterii/drożdży.
Optymalny czas na rozpoczęcie przyjmowania probiotyku to 7 dni przed wyjazdem (+ w trakcie pobytu). Kurację należy zakończyć według wskazań producenta wybranego preparatu – nadmierne stosowanie może bowiem doprowadzić m.in. do przerostu mikroflory jelitowej, zwanej zespołem SIBO[4].
Warto zaznaczyć, że skuteczność probiotyku zależy nie tylko od prawidłowego dawkowania, ale także sposobu przechowywania. Co warto wiedzieć w tej kwestii?
W jaki sposób przechowywać probiotyk na podróż?
Preparaty suszone termicznie muszą być trzymane w lodówce, podczas gdy liofilizowane mogą znajdować się poza nią, w temperaturze pokojowej. Niektóre probiotyki (głównie Lactobacillus i Bifidobacterium) pokrywa się otoczką ochronną, która zwiększa przeżywalność bakterii, a co za tym idzie – skuteczność preparatu[5].
Wybierając probiotyk na wyjazd za granicę, trzeba też zwrócić uwagę na datę ważności. Żeby zadziałał jak należy, musi zawierać żywe bakterie i/lub grzyby; nie warto kupować więc produktów z wyprzedaży, o krótkim terminie ważności. To ważne szczególnie w przypadku suplementów, bo nie ma przepisów nakazujących kontrolę działania suplementu w okresie daty przydatności do spożycia (w przypadku leku takie wymogi są). Co jeszcze warto wziąć pod uwagę, wybierając probiotyk
Jaki probiotyk do Egiptu, Turcji, Indii i Tajlandii wybrać?
Poza formułą (np. saszetki, kapsułki, tabletki) czy dawkowaniem, które wpływają na wygodę przyjmowania preparatu, trzeba wziąć pod uwagę kilka czynników:
- Skład – prawidłowo opisany szczep probiotyczny powinien być trzyczłonowy; do najlepiej przebadanych należą bakterie z rodzaju Lactobacillus (rhamnosus GG, bulgaricus LB-51, Gasseri, acidophilus DDS1, plantarum 299v) oraz Bifidobacterium (lactis BB12, bifidum Malyoth strain, longum BB536 i BL999)[6].
- Dozwolony wiek – nasz ranking probiotyków zawiera zestawienie preparatów z podziałem na grupy wiekowe. Dzięki niemu łatwiej jest wybrać probiotyk dla dzieci na wakacje oraz produkt skierowany stricte dla dorosłych.
- Alergie i nadwrażliwości – wśród substancji pomocniczych stosowanych w probiotykach wyróżnia się m.in. aromaty owocowe, sorbitol i składniki nadające zapach (linalol, d-limonen, eugenol), których pewne osoby nie tolerują.
- Pozostałe przeciwwskazania – przykładowo, produkty zawierające Saccharomyces boulardii nie zostały odpowiednio przebadane pod kątem wpływu na ciążę i laktację[7]
Lek czy suplement diety?
Lek musi spełniać normy ilościowe i jakościowe, tj. zawierać określoną ilość i rodzaj mikroorganizmów. W przypadku suplementu nie ma takiego wymogu, a skład produktu jest jedynie deklaracją producenta.
Z drugiej strony, rynek suplementów rozwija się szybciej, więc stale pojawiają się tam nowe preparaty, które mogą być naprawdę dobre. Trzeba jednak zwrócić uwagę na skład, przy czym więcej nie zawsze oznacza lepiej; trudniej jest przebadać pod kątem skuteczności i wzajemnego oddziaływania na siebie wielu szczepów probiotycznych. Jeśli producent oferuje aż nadto bogaty skład w podejrzanie niskiej cenie, to prawdopodobnie produkt nie jest przebadany (a więc raczej nieskuteczny).
Oczywiście metodą prób i błędów można wybrać idealny suplement dla siebie. Jednak jeśli do podróży zostało niewiele czasu, a probiotyk przed wyjazdem na wakacje ma być kupowany pierwszy raz, lepiej zdać się na udowodnione działanie i autorytet Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.
O tym, jaki probiotyk przed wyjazdem do Egiptu, Indii, czy Turcji sprawdzi się najlepiej, decydują drobnoustroje występujące w danym kraju/regionie. Tubylcy są na nie odporni przez nawyki żywieniowe – kuchnia azjatycka czy arabska znacznie różni się od polskiej. Inna dieta to inna flora bakteryjna i obniżona odporność na dokuczliwe dolegliwości. Jak dobrać probiotyk na wakacje, który im zapobiegnie?
Jaki probiotyk przed wyjazdem do Tajlandii?
Poza Bliskim Wschodem, turyści chętnie odwiedzają też kraje Dalekiego Wschodu, dlatego chętnie doradzamy, jakie probiotyki przed wyjazdem do Tajlandii warto wybrać. W tym regionie warto zaopatrzyć się w preparaty zawierające Saccharomyces boulardii – to szczep drożdży, który po raz pierwszy wyizolowano z owoców liczi i mangostanu w Indochinach[8].
Także tamtejsza Agencja ds. Żywności i leków podpowiada, jaki probiotyk przed wyjazdem do Tajlandii będzie odpowiedni. W zaleceniach wyróżniono pięć szczepów:
- Lacticaseibacillus casei (Shirota i DN-114001),
- Lactiplantibacillus plantarum,
- Bacillus subtilis DE111,
- Lactococcus lactis.
Jeśli chodzi o naturalne probiotyki, warto wyróżnić Pla Ra (przyprawę na bazie fermentowanej ryby), Kapi (pastę z fermentowanych krewetek), Som Phak (kiszone warzywa) czy Khao Mak (deser z fermentowanego ryżu). Woda, będąca kluczowa dla prawidłowej pracy jelit, powinna być w Tajlandii albo uzdatniana, albo butelkowana – ta z kranu nie nadaje się do picia.
Jaki probiotyk przed wyjazdem do Indii?
Badania mikrobiomu jelitowego Hindusów wykazały silną kolonizację bakteriami Bifidobacterium już od pierwszych dni życia. Po wprowadzeniu pokarmów uzupełniających rośnie udział bakterii Bacteroides, Prevotella, a także Clostridium leptum[9], która raczej nie występuje w preparatach probiotycznych.
W populacji dorosłych dominują gromady Firmicutes (np. Lactobacillus plantarum) oraz Proteobacteria, której probiotyki podróżne raczej nie zawierają. Dla kontrastu, mikroflora jelitowa Hindusów jest znacznie uboższa w bakterie z grupy Bacteroidetes. Popularność fermentowanych produktów w kuchni indyjskiej (m.in. dahi, chaas, idli czy khamiri roti) mają niewątpliwy wpływ na to, jaki probiotyk przed wyjazdem do Indii sprawdzi się najlepiej.
Jaki probiotyk przed wyjazdem do Afryki?
Ze względu na różnice w diecie mieszkańców Afryki i Europy, warto przygotować swój organizm na nowe wyzwania. Służy do tego odpowiednio dobrany probiotyk przed wyjazdem na wakacje, który powinien zawierać następujące szczepy bakteryjne:
- Enterococcus
- Lactobacillus (np. Lactobacillus fermentum),
- Pediococcus (np. Pediococcus pentosaceus),
- Leuconostoc (np. Leuconostoc mesenteroides)[10].
Mieszkańcy poszczególnych krajów afrykańskich przygotowują różnego rodzaju fermentowane napoje o potencjale probiotycznym. Są to m.in. Mangisi (Zimbabwe), Ben-saalga (Burkina Faso) czy Togwa (Tanzania). Dobrym przykładem jest też fermentowana owsianka kukurydziana z Kenii zwana Ikii. W krajach europejskich takich napojów i potraw raczej się nie spożywa, stąd konieczność wzbogacenia diety o probiotyki przed wyjazdem do Afryki.
Jaki probiotyk przed wyjazdem do Turcji?
Probiotyk przed wyjazdem do Turcji powinien zawierać przede wszystkim bakterie kwasu mlekowego (LAB: lactic acid bacteria). Są to:
- Enterococcus lactis
- Enterococcus faecium
- Lactobacillus plantarum
- Pediococcus pentosaceus
- Enterococcus massiliensis[11]
Mieszkańcy Turcji słyną z zamiłowania do potraw na bazie sfermentowanych produktów (jak tarhana, torshi czy boza), pełnych wymienionych wyżej bakterii mlekowych. Jedząc te naturalne probiotyki, uzupełniając dietę odpowiednim suplementem oraz dbając o odpowiednie nawodnienie, można zminimalizować ryzyko dokuczliwych biegunek, będących częstym problemem podróżnych w krajach Bliskiego Wschodu.
Nie wiedząc, jaki probiotyk przed wyjazdem do Turcji wybrać, można także zasugerować się przeglądem produktów dostępnych w tamtejszych aptekach. Według raportów, większość preparatów sprzedawanych w Turcji zawiera gatunki Lactobacillus i Bifidobacterium[12].
Jaki probiotyk przed wyjazdem do Egiptu?
Dla osób przyjmujących probiotyk Egipt jest zdecydowanie bezpieczniejszym kierunkiem pod kątem zdrowotnym. Podobnie jak w Turcji, Egipcjanie słyną z zamiłowania do fermentowanej żywności pełnej bakterii kwasu mlekowego (LAB) z rodzaju:
- Bifidobacterium,
- Enterococcus
- Lactobacillus,
- Pediococcus
- Bacillus[13]
Naturalne probiotyki, takie jak biały ser kareish, zsiadłe mleko rayeb, tradycyjne pikle czy wołowina peklowana, wspomagają pracę jelit. Warto pamiętać, by stołować się jedynie w miejscach, gdzie żywność jest przygotowywana i przechowywana w higienicznych warunkach. Dbając o nawodnienie, należy wystrzegać się wody z kranu oraz lodu w kostkach, który także może być zrobiony ze skażonej wody.
Woda z kranu a probiotyk Egipt
Woda z kranu w Egipcie zawiera m.in. bakterie z rodzaju Salmonelli, wywołujące dokuczliwe biegunki podróżnych. Wzmocnienie swojej mikroflory jelitowej minimalizuje ryzyko infekcji/zatrucia. Sprawdź szczegóły w:
gdzie nie można pić wody z kranu?By uniknąć słynnej zemsty faraona, warto wiedzieć, jakie probiotyki przed Egiptem i w trakcie pobytu warto stosować. Pomocy w tym zakresie może udzielić farmaceuta lub lekarz, np. przy okazji wizyty szczepiennej w TropicalMed. Dlaczego warto się do nas wybrać?
Co daje przygotowanie do wyjazdu z TropicalMed?
Zmiana klimatu, nowe produkty spożywcze, a często jeszcze jet lag negatywnie wpływają na kondycję organizmu podczas wakacji. Dlatego przed każdą zagraniczną podróżą zaleca się wizytę w ośrodku medycyny podróży, najlepiej minimum miesiąc przed planowaną datą wyjazdu. Pozwoli to:
- dowiedzieć się, jak dobrać probiotyk na wyjazd za granicę do miejsca docelowego;
- wykonać szczepienia na choroby przenoszone drogą pokarmową (WZW A, dur brzuszny i cholerę);
- otrzymać zalecenia dotyczące higieny osobistej i żywienia, niezbędne w profilaktyce infekcji pokarmowych;
- zaszczepić się na wszystkie choroby zagrażające w danym kraju (sprawdź: Egipt, Turcja, Indie, Tajlandia).
Nasz ośrodek oferuje atrakcyjne pakiety szczepień. Przykładowo, dla osób zastanawiających się, jakie probiotyki przed wyjazdem do Tajlandii mogą się przydać, mamy zestaw Azja Południowo-Wschodnia. Sprawdź cennik TropicalMed, by przekonać się, co zawiera każdy z nich!
Dokuczliwe dolegliwości pokarmowe mogą nie tylko skutecznie zrujnować wakacje, ale także doprowadzić do trwałych powikłań, takich jak np. poinfekcyjny zespół jelita nadwrażliwego[14]. Ponadto, ostre infekcje wymagają interwencji medycznej, a leczenie za granicą bywa naprawdę kosztowne.
Przygotowanie zdrowotne z TropicalMed pozwala zminimalizować ryzyko zakażeń i ich powikłań, a także dotkliwych konsekwencji finansowych. Przyjdź po zalecenia zdrowotne i szczepienia ochronne oraz przyjmuj probiotyk przed podróżą by nie narażać swojego zdrowia i portfela.
Serdecznie zapraszamy!
FAQ - często zadawane pytania
Optymalny czas na rozpoczęcie przyjmowania probiotyków przed wyjazdem to 7 dni. Nie należy przerywać kuracji podczas trwania wyjazdu i zaleca się, żeby trwała łącznie minimum 4 tygodnie.
Wybór najlepszego probiotyku zależy od celu podróży – np. na zemstę faraona dobrze działa Bifidobacterium. Drugim czynnikiem, który trzeba wziąć pod uwagę, są indywidualne przeciwwskazania, takie jak alergie na substancje pomocnicze czy zbyt młody wiek – niektóre probiotyki są tylko dla starszych dzieci i/lub dorosłych. Kupując preparat pierwszy raz, warto wybrać lek, a nie suplement diety.
Turcja i inne kraje Bliskiego Wschodu są dość wymagającymi celami podróży dla przeciętnego turysty. Tamtejsza woda rzadko nadaje się do picia, a lokalne posiłki mogą doprowadzić do dokuczliwych dolegliwości pokarmowych. Dlatego warto wzmocnić swoją mikroflorę jelitową za pomocą probiotyków.
Probiotyki można brać profilaktycznie, nie tylko przed wyjazdem zagranicznym. Pozwala to wzmocnić mikroflorę jelitową, a na tym zyskuje cały organizm (m.in. układ odpornościowy). Należy jednak stosować probiotyki według zaleceń, gdyż nadmiar probiotyków też może zaszkodzić, prowadząc do rozrostu bakteryjnego (zespołu SIBO).
Warto zadbać o to, by probiotyk przed wyjazdem do Egiptu zawierał bakterie z rodzaju Bifidobacterium. Skuteczne działanie wykazują też Lactobacillus.
Probiotyk przed wyjazdem do Tajlandii, Indonezji, Chin i innych krajów azjatyckich powinny zawierać zarówno bakterie (np. z rodzaju Lactobacillus czy Bifidobacterium), jak i grzyby (Saccharomyces boulardii).
Probiotyk przed wyjazdem do Afryki zawierający bakterie z rodzaju Lactobacillus, Pediococcus, Leuconostoc czy Enterococcus skutecznie wzmacniają mikroflorę bakteryjną i dostosowują ją do panujących tam warunków.